Credit Card: પગાર કરતાં વધુ લિમિટ મળે તો પણ કેટલો ખર્ચ કરવો સલાહભર્યો? જાણો ૩૦% નો ગોલ્ડન રુલ
આજના આધુનિક સમયમાં ક્રેડિટ કાર્ડ માત્ર ચૂકવણીનું સાધન નથી રહ્યું, પરંતુ તે લોકોની જીવનશૈલીનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગયું છે. ઓનલાઈન શોપિંગ, ફ્લાઈટ કે ટ્રેન ટિકિટ બુકિંગ, મુવી ટિકિટ, ઈએમઆઈ (EMI) અને કેશબેક ઓફર્સ મેળવવા માટે લોકો તેનો વ્યાપક ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
આવા સમયે ઘણા લોકોના મનમાં એક પ્રશ્ન અચૂક થાય છે કે જો તેમનો માસિક પગાર ₹૫૦,૦૦૦ કે ₹૬૦,૦૦૦ હોય, તો પણ બેંકો તેમને ₹૧ લાખ કે ₹૨ લાખ સુધીની ક્રેડિટ લિમિટ શા માટે આપે છે?
બેંકો શા માટે આપે છે પગાર કરતાં વધુ લિમિટ?
બેંક જ્યારે પણ તમને ક્રેડિટ કાર્ડ આપે છે કે તેની લિમિટ નક્કી કરે છે, ત્યારે તે માત્ર તમારી માસિક આવક ધ્યાને લેતી નથી, પરંતુ તેની પાછળ ઘણા નાણાકીય પરિબળો કામ કરે છે:
૧. સિબિલ સ્કોર અને રીપેમેન્ટ હિસ્ટ્રી: તમારો ક્રેડિટ/સિબિલ સ્કોર અને ભૂતકાળમાં લોન કે કાર્ડના બિલ સમયસર ભરવાનો રેકોર્ડ બેંક તપાસે છે. જો તમારો ટ્રેક રેકોર્ડ સારો હોય, તો બેંક તમારા પર વિશ્વાસ મૂકીને વધુ લિમિટ આપે છે.
૨. મર્ચન્ટ કમિશનથી બેંકની કમાણી: તમે ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા જેટલો વધુ ખર્ચ કરો છો, બેંકને તેટલું જ વધુ કમિશન (Interchange Fee) દુકાનદારો કે વેપારીઓ પાસેથી મળે છે.
૩. વ્યાજ અને લેટ ફી: જો ગ્રાહક લિમિટનો વધુ ઉપયોગ કરે અને બાદમાં સંપૂર્ણ બિલ ભરવાને બદલે માત્ર ‘મિનિમમ એમાઉન્ટ’ ભરે, તો બેંક તેમની પાસે ૩૦% થી ૪૨% સુધીનું વાર્ષિક વ્યાજ અને લેટ ફી વસૂલે છે, જે બેંક માટે મોટી આવકનો સ્ત્રોત છે.
ક્રેડિટ કાર્ડમાંથી કેટલો ખર્ચ કરવો યોગ્ય ગણાય?
વધુ લિમિટ મળવાનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે તમે તે પૂરેપૂરી રકમ વાપરી નાખો. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે:
૩૦% નો નિયમ (Credit Utilization Ratio): તમારી હાથમાં આવતી ચોખ્ખી આવક (Take-home salary) ના મહત્તમ ૩૦% સુધી જ ક્રેડિટ કાર્ડથી ખર્ચ કરવો સલાહભર્યો છે.
ઉદાહરણ: જો તમારો માસિક પગાર ₹૪૫,૦૦૦ હોય, તો તમારે મહિને ₹૧૩,૫૦૦ થી વધુ ખર્ચ કાર્ડ દ્વારા ન કરવો જોઈએ.
સિબિલ સ્કોર પર અસર: જો તમે વારંવાર તમારી પૂરેપૂરી ક્રેડિટ લિમિટ વાપરી નાખો છો (ઉચ્ચ ક્રેડિટ યુટિલાઇઝેશન), તો ક્રેડિટ બ્યુરો તમને ‘ક્રેડિટ હંગ્રી’ (નાણાકીય તંગી ધરાવતા) ગણે છે, જેનાથી તમારો સિબિલ સ્કોર ઘટી શકે છે.
એક કરતાં વધુ ક્રેડિટ કાર્ડ રાખવા યોગ્ય છે?
જરૂરિયાત અને ફાયદા મુજબ એક કરતાં વધુ ક્રેડિટ કાર્ડ રાખવામાં કશું જ ખોટું નથી, પરંતુ તેના માટે શિસ્ત જરૂરી છે:
રિવોર્ડ્સનો મહત્તમ લાભ: અલગ-અલગ કાર્ડ્સ પર શોપિંગ, ટ્રેવલ કે ફ્યુઅલ પર અલગ ફાયદા મળે છે.
સમયસર બિલ ભરણ: બધા કાર્ડ્સના બિલની નિયત તારીખ (Due Date) અલગ હોઈ શકે છે, તેથી સમયસર ચૂકવણી કરવી અત્યંત જરૂરી છે.
ઓટો-પે (Auto-Pay) નો ઉપયોગ: બિલ ચૂકવવાનું ભુલાઈ ન જાય તે માટે બેંક એકાઉન્ટ સાથે ઓટો-ડેબિટ ઈનસ્ટ્રક્શન સેટ કરવું અથવા રિમાઇન્ડર રાખવું.
બિનજરૂરી ખર્ચથી બચો: માત્ર ક્રેડિટ લિમિટ ઉપલબ્ધ છે માટે ચા-નાસ્તો કે નાની-મોટી દૈનિક વસ્તુઓ માટે પણ કાર્ડ ઘસવાની ટેવથી બચવું જોઈએ.
