WhatsApp Scam: સાયબર ગુનેગારોથી સાવધાન! વોટ્સએપ લાવ્યું નવું ‘સ્કેમ એલર્ટ’ ટૂલ
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો અભિન્ન હિસ્સો બની ગયા છે, પરંતુ તેની સાથે સાયબર ગુનેગારોનો ખતરો પણ અનેકગણો વધી ગયો છે. વોટ્સએપ એ વિશ્વનું સૌથી વધુ વપરાતું મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ હોવાથી, સાયબર અપરાધીઓની મુખ્ય નજર આ એપ પર રહે છે. ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’, બનાવટી જોબ ઓફર્સ, રોકાણની લોભામણી સ્કીમ્સ, અને સરકારી યોજનાઓના નામે ફિશિંગ લિંક્સ મોકલીને લોકો સાથે છેતરપિંડી કરવાના કિસ્સાઓ દિન-પ્રતિદિન વધી રહ્યા છે. આ વધતા જતા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને, મેટા (Meta) હવે વોટ્સએપ પર એક અત્યાધુનિક ‘WhatsApp Scam Alert’ ફીચર લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
કેવી રીતે કામ કરશે આ ‘સ્કેમ એલર્ટ’ ફીચર?
રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ ફીચર ખાસ કરીને એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સ માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. તે કોઈ અજાણ્યા નંબર કે શંકાસ્પદ સ્ત્રોતમાંથી આવતા મેસેજને આપોઆપ ડિટેક્ટ કરશે. જો મેસેજની ભાષા કે લિંક શંકાસ્પદ જણાશે, તો વોટ્સએપ તરત જ યુઝરને એક ‘વોર્નિંગ એલર્ટ’ આપશે. આ એલર્ટ મળ્યા બાદ યુઝર તે નંબરને બ્લોક કરી શકે છે અથવા રિપોર્ટ કરી શકે છે. જો યુઝરને લાગે કે મેસેજ સુરક્ષિત છે, તો તે કોઈ પણ અવરોધ વગર પોતાની ચેટ ચાલુ રાખી શકશે.
આ ફીચરની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની પ્રાઈવસી છે. વોટ્સએપના અન્ય ફીચર્સની જેમ જ, આ પ્રક્રિયા પણ સંપૂર્ણપણે યુઝરના ડિવાઇસ પર જ (On-device) કામ કરશે. મેસેજને એનાલાઈઝ કરવા માટે તેને કોઈ સર્વર પર મોકલવામાં આવશે નહીં. પરિણામે, વોટ્સએપની ‘એન્ડ-ટુ-એન્ડ એનક્રિપ્શન’ સુરક્ષા પર કોઈ પણ પ્રકારની અસર પડશે નહીં અને યુઝરનો ડેટા સંપૂર્ણ સુરક્ષિત રહેશે.
સ્વૈચ્છિક અને સેટિંગ્સ આધારિત સુવિધા
વોટ્સએપ આ ફીચરને ‘ઓપ્શનલ’ રાખી રહ્યું છે. આ ફીચર બાય-ડિફોલ્ટ બંધ (OFF) રહેશે. જે યુઝર્સને વધારાની સુરક્ષા જોઈએ છે, તેઓ એપની સેટિંગ્સમાં જઈને તેને મેન્યુઅલી ‘ઈનેબલ’ (ON) કરી શકશે. હાલમાં આ ફીચર પર કામ ચાલી રહ્યું છે અને ટૂંક સમયમાં તેને બીટા ટેસ્ટર્સ માટે બહાર પાડવામાં આવશે. બીટા ટેસ્ટિંગ સફળ રહ્યા બાદ, વોટ્સએપ તેને તબક્કાવાર રીતે તમામ યુઝર્સ માટે રોલઆઉટ કરશે.
વોટ્સએપ પ્લસ (WhatsApp Plus): નવું પેઈડ સબસ્ક્રિપ્શન મોડેલ
સુરક્ષાની સાથે સાથે વોટ્સએપ પોતાના યુઝર એક્સપિરિયન્સને વધુ બહેતર બનાવવા માટે ‘WhatsApp Plus’ નામનું નવું પેઈડ સબસ્ક્રિપ્શન પણ લાવી રહ્યું છે. આ પ્લાન અંતર્ગત યુઝર્સને કેટલીક વધારાની સુવિધાઓ અને કસ્ટમાઇઝેશનના વિકલ્પો મળશે, જે સામાન્ય યુઝર્સને મળતા નથી. હાલમાં આ પ્લાન યુરોપમાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે, જેની કિંમત આશરે 280 રૂપિયા જેટલી છે. ભારતીય યુઝર્સ માટે આ સેવા હજુ શરૂ કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ટૂંક સમયમાં તે ભારતમાં પણ ઉપલબ્ધ થાય તેવી પૂરી શક્યતા છે.
સાવચેતી એ જ બચાવ છે
ભલે વોટ્સએપ આ પ્રકારના સુરક્ષા ફીચર્સ લાવી રહ્યું હોય, પરંતુ સાયબર નિષ્ણાતો હંમેશા સલાહ આપે છે કે કોઈપણ અજાણી લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલા સાવચેત રહેવું જોઈએ. ખાસ કરીને લોભામણી ઓફર્સ કે પૈસાની માંગણી કરતા મેસેજ પ્રત્યે હંમેશા શંકા રાખવી જોઈએ. ‘સ્કેમ એલર્ટ’ ફીચર ચોક્કસપણે એક મદદરૂપ સાધન બનશે, પરંતુ યુઝરની જાગૃતિ જ સાયબર ગુનાઓથી બચવાનો સૌથી ઉત્તમ ઉપાય છે.
