ક્યુબામાં સત્તા પરિવર્તનનું દબાણ: યુએસના પ્રતિબંધોથી મોંઘવારી અને વીજ સંકટ વધુ ઘેરું બનશે
અમેરિકાએ પહેલાથી જ અનેક આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને ઉર્જા સંકટ સામે ઝૂઝી રહેલા ક્યુબા પર દબાણ વધારવા માટે નવા અને કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. ગુરુવારે લેવાયેલા આ નિર્ણય હેઠળ ક્યુબાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રાઉલ કાસ્ટ્રોના પૌત્ર ફિદેલ અર્નેસ્ટો કાસ્ટ્રો અને ક્યુબાની ઓઇલ ઇન્ડસ્ટ્રી સપ્લાય ઇમ્પોર્ટ કંપની ‘અબાપેટ’ (Abapet) સહિત અનેક પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓને નિશાને બનાવવામાં આવ્યા છે.
ક્યુબાના ઉર્જા સંકટને વધુ ઘેરું બનાવવાનો પ્રયાસ
‘અબાપેટ’ કંપની ક્યુબાની જર્જરિત વીજળી સિસ્ટમ અને પાવર ગ્રીડને ચાલુ રાખવા માટે જરૂરી ખાસ ઉપકરણો, મશીનરી અને સ્પેરપાર્ટ્સની આયાત કરવાનું મુખ્ય કામ કરે છે. પ્રતિબંધિત બાબતોના નિષ્ણાત અને પરામર્શ કંપની ‘ઓબ્સીડિયન રિસ્ક એડવાઇઝર્સ’ના મેનેજિંગ પાર્ટનર બ્રેટ એરિકસનના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવા યુએસ પ્રતિબંધોનો મુખ્ય હેતુ ક્યુબાના મહત્વપૂર્ણ પાવર પ્લાન્ટ્સના કામકાજને ખોરવી નાખવાનો અને દેશમાં ચાલી રહેલી ઉર્જા ક્ષીણતા (Energy Crisis) ને વધુ ભયાનક બનાવવાનો છે.
Cuba’s Communist regime elites preside over a failed state where ordinary Cubans go hungry while the Castro family and other insiders enrich themselves through sanctions evasion and other illicit schemes – and seek to export subversive Marxist ideology to the United States and…
— Secretary Marco Rubio (@SecRubio) September 3, 2026
અમેરિકા હાલમાં ક્યુબા પર મહત્તમ રાજકીય અને આર્થિક દબાણ લાવવાની નીતિ પર કામ કરી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, યુએસ પ્રશાસન ક્યુબામાં સત્તા પરિવર્તન (Regime Change) સિવાય અન્ય કોઈ વિકલ્પ સ્વીકારવા તૈયાર દેખાતું નથી.
પ્રતિબંધોથી બચવા ક્યુબા નવા માર્ગો શોધશે
બ્રેટ એરિકસનનું માનવું છે કે ક્યુબાની સરકાર પાસે હવે અન્ય કોઈ વિકલ્પ ન હોવાથી તે આ પ્રતિબંધોની અસરોથી બચવાના અને બ્લેક માર્કેટ કે ત્રીજા દેશો મારફતે જરૂરી સ્પેરપાર્ટ્સ મેળવવાના નવા રસ્તાઓ શોધશે. જોકે, આ વૈકલ્પિક માર્ગો અપનાવવા ક્યુબા માટે ખૂબ જ ખર્ચાળ સાબિત થશે. પરિણામે, દેશમાં ફુગાવો (Inflation) વધશે, મોંઘવારી ચરમસીમાએ પહોંચશે અને ક્યુબાની પહેલેથી જ નબળી પડી ગયેલી અર્થવ્યવસ્થાને વધુ મોટો ફટકો પડશે.
કાસ્ટ્રોના નેટવર્ક અને નાણાકીય સ્ત્રોતો પર સીધો પ્રહાર
અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયોએ આ કાર્યવાહી અંગે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર સ્પષ્ટતા કરી હતી. તેમણે લખ્યું કે જે વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે, તેઓ “કાસ્ટ્રો શાસનના ભ્રષ્ટ નાણાકીય અને ગુપ્તચર નેટવર્ક” નો ભાગ છે. રૂબિયોએ વધુમાં ઉમેર્યું કે, “પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને હું એ સંકલ્પ પર મક્કમ છીએ કે ક્યુબા ટૂંક સમયમાં મુક્ત થશે.”
આ અગાઉ પણ યુએસ પ્રશાસને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા હતા કે તેઓ ક્યુબા સરકારના આવકના સ્ત્રોતો બંધ કરવા માટે તમામ શક્ય કાનૂની અને આર્થિક પગલાં ભરશે.
ક્યુબન નેતાઓ અને એમ્બેસેડરનો આકરો વિરોધ
ક્યુબાની વર્તમાન કટોકટી અને આર્થિક મંદી અંગે પૂછવામાં આવતાં ક્યુબાના ઉપ-પ્રધાનમંત્રી અને વિદેશી રોકાણ મંત્રી ઓસ્કાર પેરેઝ-ઓલિવા ફ્રાગાએ આ તમામ સ્થિતિ માટે અમેરિકાની આકરી આર્થિક નાકાબંધીને જવાબદાર ઠેરવી છે.
બીજી તરફ, મેક્સિકોમાં ક્યુબાના રાજદૂત યુજેનિયો માર્ટીનેઝ એનરિકેઝે પણ અમેરિકી પ્રતિબંધોની આકરા શબ્દોમાં નિંદા કરી છે અને તેને માનવતાવાદી ધોરણોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. અગાઉ, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ક્યુબાને એક “નિષ્ફળ દેશ” ગણાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે ત્યાં ઓઇલની ભારે અછત છે, જેથી અમેરિકા ત્યાંના નાગરિકોની મદદ કરવા તૈયાર છે.
