US-Canada Trade War: કેનેડા પર 50% ટેરિફ બાદ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સીમા વિવાદ વણસાવતી નવી ધમકી
અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વધી રહેલો વેપારી તેમજ સીમા વિવાદ હવે અભૂતપૂર્વ અને ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કેનેડાની સરહદ પર આવેલી પ્રખ્યાત સરોવરનું નામ બદલવાના વિવાદિત નિવેદને વૈશ્વિક રાજકારણમાં મોટો ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ અમેરિકા અને કેનેડાની સરહદ પર સ્થિત ‘લેક ઓન્ટારિયો’ (Lake Ontario) નું નામ બદલીને ‘લેક અમેરિકા’ (Lake America) કરવા પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યા છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે ટ્રેડ વોર ચરમસીમા પર છે અને બંને પક્ષોએ એકબીજા પર ભારે ટેરિફ ઝીંકી દીધા છે.
ઓન્ટારિયો પ્રાંત અને કેનેડાનું ઓટો ઓટોમોબાઇલ હબ
મીડિયા અહેવાલો મુજબ, લેક ઓન્ટારિયોનું નામ બદલવા અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર સરકારી આદેશ બહાર પાડવામાં આવ્યો નથી. જોકે, અમેરિકી તંત્રે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે અમેરિકા હવે ઓન્ટારિયો સાથેના આર્થિક સંબંધો અને વેપાર પર બહુ નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી, તેથી આ પ્રકારનું આક્રમક કદમ ઉઠાવવામાં આવી શકે છે. નોંધનીય છે કે ટ્રમ્પે પોતાના અગાઉના કાર્યકાળમાં એક કારોબારી આદેશ (Executive Order) દ્વારા ‘ગલ્ફ ઓફ મેક્સિકો’ નું નામ બદલીને ‘ગલ્ફ ઓફ અમેરિકા’ કરી દીધું હતું. ઓન્ટારિયો એ કેનેડાનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો પ્રાંત છે અને દેશનો સમગ્ર ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ આ જ વિસ્તારમાં કેન્દ્રિત થયેલો છે.
અમેરિકા દ્વારા 50 ટકા ટેરિફ અને કેનેડાની જવાબી કાર્યવાહી
કેનેડા અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેનો તણાવ ત્યારે વધુ ઉગ્ર બન્યો જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી દ્વિપક્ષીય વેપાર વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ. વાટાઘાટો તૂટી પડ્યા બાદ તરત જ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે 20 અબજ ડૉલર મૂલ્યના કેનેડિયન સામાન પર 50 ટકા જેટલો ભારે ટેરિફ લાગુ કરી દીધો હતો. આ આકરા આર્થિક પ્રહારના જવાબમાં કેનેડા પણ મંગળવારે પોતાની જવાબી કારવાઈ અને નવા પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અમેરિકી પ્રમુખે કેનેડિયન નેતાઓને ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે જો તેઓ તેમની શરતો નહીં માને તો કેનેડિયન વાહનો, ઓટો પાર્ટ્સ અને સ્ટીલ પર વધુ આકરા શુલ્ક લાગુ કરવામાં આવશે.
કેનેડાનો અમેરિકા પર ગંભીર આક્ષેપ
અમેરિકાના આ આક્રમક વલણ સામે કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ સખત વિરોધ નોંધાવ્યો છે. કાર્નીએ અમેરિકા પર કેનેડાને પોતાના આર્થિક વર્ચસ્વ હેઠળ લાવવાનો અને તેની સ્વાયત્તતા છીનવવાનો આરોપ મૂક્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટો દરમિયાન એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે અમેરિકી તંત્ર કેનેડાના ઓટો, સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ જેવા મુખ્ય ઉત્પાદન ક્ષેત્રોને નુકસાન પહોંચાડવા માંગે છે. આ જ કારણે કેનેડાએ અમેરિકાની અયોગ્ય શરતો અને પ્રસ્તાવને ફગાવી દીધો છે.
કાર્નીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે કેનેડા ક્યારેય અમેરિકાની ‘સબસિડિયરી’ (સહાયક કંપની) કે ગુલામ દેશ તરીકે વર્તન સ્વીકારશે નહીં. તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે કેનેડા હવે માત્ર ટેરિફનો જવાબ ટેરિફથી આપવાને બદલે પોતાના સ્થાનિક મજૂરો, ઉદ્યોગો અને સ્થાનિક વ્યાપારના રક્ષણ માટે ચોક્કસ અને વ્યૂહાત્મક પગલાં ભરશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વિશ્વનો સૌથી મોટો દ્વિપક્ષીય વેપાર સંબંધ છે, જેમાં ઓટોમોબાઈલ, ઊર્જા, કૃષિ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરની ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન એકબીજા સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલી છે. આ તણાવથી વૈશ્વિક બજારો પર પણ માળખાકીય અસર પડી રહી છે.
