રોકડ મુક્ત ભારત: UPI દ્વારા મહિને ૨૯ લાખ કરોડથી વધુની લેવડ-દેવડ, જાણો વાપરતી વખતે કઈ સાવચેતી રાખવી
આજના આધુનિક યુગમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમે લોકોનું જીવન અત્યંત સરળ અને સુવિધાસભર બનાવી દીધું છે. હવે લોકોને ખરીદી કરવા કે મુસાફરી કરતી વખતે સાથે રોકડ રકમ (Cash) રાખવાની કોઈ ઝંઝટ રહેતી નથી. સ્માર્ટફોન અને યુપીઆઈ (UPI) એપ્લિકેશનની મદદથી કોઈપણ વ્યક્તિ ગમે ત્યાંથી સરળતાથી પૈસા મોકલી શકે છે અને ચૂકવણી કરી શકે છે. ભારતમાં યુપીઆઈ પેમેન્ટનો વપરાશ દિવસને દિવસે કૂદકે ને ભૂસકે વધી રહ્યો છે.
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ (ટ્વિટર) પર જુલાઈ અને ઓગસ્ટ મહિનાના યુપીઆઈ ટ્રાન્ઝેક્શનના આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારત હવે ઝડપથી કેશલેસ ઈકોનોમી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
Empowering your financial transactions with easy, safe & instant money transfers through UPI. Time to stay #AlwaysForward.#UPI #DigitalPayments #UPIChalega@GoI_MeitY | @_DigitalIndia | @RBI | @dilipasbe | @UPI_NPCI pic.twitter.com/xWIYPbTcM6
— NPCI (@NPCI_NPCI) September 1, 2026
જુલાઈ મહિનામાં યુપીઆઈ ટ્રાન્ઝેક્શનની સ્થિતિ
જુલાઈ મહિનાના આંકડા પર નજર કરીએ તો ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્ષેત્રે અદ્ભુત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે:
દૈનિક સરેરાશ: જુલાઈ મહિનામાં દરરોજ સરેરાશ ૭૬૩.૨ મિલિયન એટલે કે આશરે ૭૬.૩૨ કરોડ યુપીઆઈ ટ્રાન્ઝેક્શન નોંધાયા હતા.
કુલ ટ્રાન્ઝેક્શન: આખા મહિના દરમિયાન કુલ ૨૩.૬૬ અબજ (Billion) ટ્રાન્ઝેક્શન કરવામાં આવ્યા હતા.
નાણાકીય મૂલ્ય: જુલાઈમાં યુપીઆઈ દ્વારા કુલ ૨૯.૮૮ લાખ કરોડ રૂપિયાની આપ-લે કરવામાં આવી હતી.
ઓગસ્ટ મહિનામાં ડિજિટલ લેવડ-દેવડના આંકડા
ઓગસ્ટ મહિનામાં પણ યુપીઆઈ પેમેન્ટનો દબદબો યથાવત રહ્યો અને વ્યવહારોની સંખ્યામાં નવો ઉછાળો જોવા મળ્યો:
દૈનિક સરેરાશ: ઓગસ્ટમાં દૈનિક સરેરાશ વધીને ૭૯૦.૬ મિલિયન એટલે કે દરરોજ આશરે ૭૯.૦૬ કરોડ ટ્રાન્ઝેક્શન થયા હતા.
કુલ ટ્રાન્ઝેક્શન: ઓગસ્ટ મહિનામાં કુલ ૨૪.૫૧ અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન નોંધાયા હતા, જે જુલાઈની સરખામણીએ વધુ છે.
નાણાકીય મૂલ્ય: આ મહિનામાં યુપીઆઈ માધ્યમથી કુલ ૨૯.૮૨ લાખ કરોડ રૂપિયાનું ટ્રાન્ઝેક્શન થયું હતું.
આ આંકડા પુરવાર કરે છે કે સામાન્ય દુકાનદારથી લઈને મોટા શોપિંગ મોલ સુધી, લોકો હવે રોકડને બદલે ડિજિટલ માધ્યમથી જ ચૂકવણી કરવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.
યુપીઆઈ વપરાશકર્તાઓ માટે સુરક્ષા ટિપ્સ
ડિજિટલ પેમેન્ટ જેટલું સુવિધાસભર છે, તેટલી જ તેમાં સાવચેતી રાખવી પણ જરૂરી છે. સાયબર ફ્રોડથી બચવા માટે યુપીઆઈ વાપરતી વખતે નીચે મુજબની બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ:
પિન (PIN) ગુપ્ત રાખો: તમારો યુપીઆઈ પિન ક્યારેય પણ કોઈપણ વ્યક્તિ સાથે શેર કરશો નહીં. યાદ રાખો કે પૈસા મેળવવા માટે પિન નાખવાની જરૂર પડતી નથી, માત્ર પૈસા મોકલતી વખતે જ પિન જરૂરી છે.
નામ ચકાસી લો: QR કોડ સ્કેન કર્યા પછી કે નંબર પર પૈસા મોકલતા પહેલા સામેવાળી વ્યક્તિ કે વેપારીનું નામ સ્ક્રીન પર બરાબર ચકાસી લેવું.
રકમની ચકાસણી: પેમેન્ટ ‘Pay’ બટન દબાવતા પહેલા તમે દાખલ કરેલી રકમ યોગ્ય છે કે નહીં તે ખાસ જોઈ લેવું.
ઉતાવળ ટાળો: ઉતાવળમાં કે ઉતાવળિયા નિર્ણયમાં ખોટો પિન કે ખોટી રકમ નાખવાથી બચો.
મોટી રકમ મોકલતી વખતે: જો તમારે કોઈને મોટી રકમ મોકલવાની હોય, તો સુરક્ષા ખાતર પહેલા ૧ રૂપિયો મોકલીને ખાતરી કરી લો કે પૈસા સાચા ખાતામાં જમા થાય છે કે નહીં.
