United Spirits Rules Update: FSSAI નો સખત વલણ, લોકપ્રિય દારૂ બ્રાન્ડ્સના ફોર્મ્યુલા અને લેબલ બદલાશે
ડિઆજિયો (Diageo) ની ભારતીય સબસિડિયરી યુનાઇટેડ સ્પિરિટ્સ (United Spirits) ને તેના કેટલાક સૌથી વધુ વેચાતા અને લોકપ્રિય દારૂના બ્રાન્ડ્સમાં મોટા સુધારા કરવાની ફરજ પડી છે. ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો પ્રાધિકરણ (FSSAI) ના કડક વલણ બાદ કંપનીએ રોયલ ચેલેન્જ (Royal Challenge), એન્ટિક્વિટી બ્લુ (Antiquity Blue) અને મેક્ડોવેલ્સ નંબર 1 સેલિબ્રેશન મેચ્યોર્ડ એક્સએક્સએક્સ રમ (McDowell’s No.1 Celebration Matured XXX Rum) માં ઉમેરવામાં આવતા કૃત્રિમ ફ્લેવરિંગને દૂર કરવા અને પેકેજિંગના લેબલ બદલવાનો નિર્ણય લીધો છે.

ફ્લેવરિંગ હટાવીને ફોર્મ્યુલેશનમાં થશે ફેરફાર
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, યુનાઇટેડ સ્પિરિટ્સ તેના અસરગ્રસ્ત વ્હિસ્કી અને રમ બ્રાન્ડ્સમાંથી વધારાના ફ્લેવરિંગ ઘટકોને સંપૂર્ણપણે હટાવી દેશે. આ સાથે જ પ્રોડક્ટના પેકેજિંગ લેબલ પર પણ જરૂરી માહિતી સ્પષ્ટ રીતે છાપવામાં આવશે. જ્યાં સુધી આ બ્રાન્ડ્સનું નવું અને સુધારેલું ફોર્મ્યુલા તૈયાર ન થાય, ત્યાં સુધી કંપની બોટલના આગળના ભાગે ફ્લેવરિંગ અને તેમાં વપરાયેલી સામગ્રી અંગેની વિગતો દર્શાવશે. આ સુધારાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને પ્રોડક્ટની ગુણવત્તા અને તેમાં વપરાતા ઘટકો વિશે સચોટ માહિતી આપવાનો છે.
FSSAI ની કાર્યવાહી બાદ નિર્ણય
આ સમગ્ર વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે FSSAI એ દારૂ ઉત્પાદક કંપનીઓ દ્વારા વ્હિસ્કી અને રમમાં વાપરવામાં આવતા ફ્લેવરિંગ એજન્ટ્સ અને અસ્પષ્ટ લેબલિંગ સામે તપાસ હાથ ધરી હતી. આ કાર્યવાહીના ભાગરૂપે દેશના કેટલાક રાજ્યોમાં સંબંધિત બ્રાન્ડ્સના વેચાણ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ પણ લાદવામાં આવ્યો હતો. નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા અને બજારમાં પ્રોડક્ટ્સનો પુરવઠો પૂર્વવત કરવા માટે યુનાઇટેડ સ્પિરિટ્સે તેના આ ઉત્પાદનોની બનાવટ અને પેકેજિંગમાં તાત્કાલિક સુધારો કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
મુખ્ય બ્રાન્ડ્સ અને સપ્લાય પર અસરો
રોયલ ચેલેન્જ એ ભારતમાં ડિઆજિયોના સૌથી સફળ અને લોકપ્રિય બ્રાન્ડ્સમાંથી એક છે. આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતીય બજારમાં દર વર્ષે તેના 9-લિટરના આશરે 45 લાખથી વધુ કેસનું વેચાણ થાય છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં વેચાતા બ્રાન્ડના ફોર્મ્યુલા અથવા લેબલિંગમાં ફેરફાર થવાથી કંપનીની વિતરણ સાંકળ (Supply Chain) પર ટૂંકા ગાળાની અસર પડી શકે છે. આ ઉપરાંત, એન્ટિક્વિટી બ્લુ અને મેક્ડોવેલ્સ નંબર 1 સેલિબ્રેશન રમ પણ કંપનીની આવકમાં મોટો હિસ્સો ધરાવે છે, જેથી સપ્લાયમાં કોઈપણ પ્રકારનો અવરોધ બિઝનેસ માટે પડકારજનક બની શકે છે.

18,000 બોક્સ દારૂ પણ જપ્ત કરાયો
માત્ર ફ્લેવરિંગ કે લેબલિંગ જ નહીં, પરંતુ પેકેજિંગના નિયમો અંગે પણ કંપની મુશ્કેલીમાં મુકાઈ છે. અધિકારીઓએ યુનાઇટેડ સ્પિરિટ્સના આશરે 18,000 બોક્સ દારૂની બોટલો જપ્ત કરી હતી. આરોપ છે કે આ બોટલો પર સુરક્ષિત રિસાઇકલ્ડ પ્લાસ્ટિકના ઉપયોગ અંગેના કાયદાકીય માર્કિંગ યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા ન હતા. આ ઘટના બાદ કંપની માટે રેગ્યુલેટરી નિયમોનું ચોકસાઈપૂર્વક પાલન કરવું અનિવાર્ય બની ગયું છે.
મજબૂત નાણાકીય પરિણામો વચ્ચે નવો પડકાર
આ તમામ મિશ્ર ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યા છે જ્યારે કંપની નાણાકીય રીતે ખૂબ જ મજબૂત સ્થિતિમાં છે. માર્ચ ત્રિમાસિક ગાળામાં યુનાઇટેડ સ્પિરિટ્સનો ચોખ્ખો નફો આશરે 27% વધીને ₹571 કરોડ નોંધાયો હતો, જે અગાઉના વર્ષના સમાન ગાળામાં ₹451 કરોડ હતો. આ દરમિયાન કંપનીની કુલ આવક પણ 4.4% ના વધારા સાથે ₹6,838 કરોડ રહી હતી, જેમાં પ્રીમિયમ સિગ્મેન્ટના વેચાણમાં 5% નો સારો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.
હવે કંપની સામે મુખ્ય સવાલ એ છે કે તમામ સરકારી નિયમો અને FSSAI ની માર્ગદર્શિકાનું સક્ષમતાથી પાલન કરીને પોતાના લોકપ્રિય બ્રાન્ડ્સનો સપ્લાય કઈ રીતે જાળવી રાખવો. આવનારા સમયમાં જોવા મળશે કે ફોર્મ્યુલેશન અને લેબલમાં કરાયેલા આ સુધારાથી બજારમાં ગ્રાહકોના પ્રતિસાદ પર અને કંપનીના એકંદર વેચાણ પર કેવી અસર પડે છે.
