Google: અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચે વ્યાપારિક યુદ્ધનો ખતરો: ગૂગલ દંડ મામલે ટ્રમ્પે યુરોપિયન યુનિયનને આપી મોટી ધમકી
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા યુરોપિયન યુનિયન (EU)ને એક અત્યંત આક્રમક અને કડક ચેતવણી આપવામાં આવી છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ગૂગલ (Google) જેવી દિગ્ગજ અમેરિકી ટેક કંપની પર 1 અબજ ડૉલરનો દંડ ફટકાર્યા બાદ હવે યુરોપે તેની “ખૂબ મોટી કિંમત” ચૂકવવી પડશે. આ કડક પ્રતિક્રિયાથી એ સ્પષ્ટ સંકેત મળી ગયા છે કે અમેરિકા હવે યુરોપીયન દેશો પર નવા ટેરિફ (જકાત) લાદી શકે છે અને તેમની વિરુદ્ધ વ્યાપારિક તપાસના નવા દોર શરૂ કરી શકે છે.
યુરોપિયન આયોગ દ્વારા ગૂગલ પર 1 અબજ ડૉલરનો દંડ
તાજેતરમાં જ, યુરોપિયન આયોગ દ્વારા ગૂગલ કંપની પર આશરે 1 અબજ ડૉલરનું તોતિંગ દંડ ફટકારવામાં આવ્યું છે. આયોગનો આરોપ છે કે ગૂગલે ‘ડિજિટલ માર્કેટ્સ એક્ટ’ (DMA) ના નિયમોનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન કર્યું છે. યુરોપિયન યુનિયનનું માનવું છે કે ગૂગલ પોતાના સર્ચ ઇન્જિન પર પોતાની જ શોપિંગ, ટ્રાવેલ અને અન્ય સેવાઓને વિશેષ પ્રાથમિકતા આપે છે, જ્યારે અન્ય પ્રતિસ્પર્ધી કંપનીઓની સેવાઓને સર્ચ રિઝલ્ટમાં પાછળ રાખવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત, આયોગનું એ પણ કહેવું છે કે ગૂગલ પોતાના પ્લે સ્ટોર (Play Store) પર એપ ડેવલપર્સને ગ્રાહકો સમક્ષ અન્ય પ્લેટફોર્મના વધુ સારા અને સસ્તા ઓફર્સ પ્રદર્શિત કરવાથી અટકાવે છે. આ કારણોસર બજારમાં સ્વસ્થ અને નિષ્पक्ष સ્પર્ધાને મોટું નુકસાન પહોંચી રહ્યું છે. આ મામલે યુરોપિયન યુનિયને ગૂગલને સુધારા માટે 60 દિવસનો સમય આપ્યો છે, અને જો કંપની આમ કરવામાં નિષ્ફળ રહે તો તેના દૈનિક વૈશ્વિક ટર્નઓવરના 5% સુધીનો દંડ ફટકારવાની ચીમકી પણ આપવામાં આવી છે.
“અમેરિકા યુરોપની પિગી બેંક નથી”: ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પનો પલટવાર
યુરોપિયન યુનિયનની આ કડક કાર્યવાહીથી નારાજ થઈને રાષ્ટ્રપતિ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર આક્રમક વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે સ્પષ્ટપણે લખ્યું કે અમેરિકા એ યુરોપની કોઈ “પિગી બેંક” (બચત) નથી કે જ્યારે મનફાવે ત્યારે ત્યાંથી નાણાં પડાવી શકાય.
ટ્રમ્પે આક્ષેપ કર્યો છે કે અમેરિકી ટેક કંપનીઓને ટાર્ગેટ બનાવીને યુરોપ પક્ષપાતી વલણ દાખવી રહ્યું છે. તેમના શાસનકાળમાં અમેરિકી કંપનીઓ પરના આવા અન્યાયી હુમલાઓ કદાચિત સહન કરવામાં આવશે નહીં તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.
અમેરિકા દ્વારા વ્યાપારિક તપાસ અને નવા ટેરિફનું શસ્ત્ર
આ વિવાદને વધુ ઉગ્ર બનાવતા ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા ‘સેક્શન 301’ હેઠળ યુરોપિયન યુનિયન સામે સત્તાવાર તપાસ શરૂ કરી શકે છે. આ અમેરિકાનો એક એવો કાનૂની અધિકાર છે જેના માધ્યમથી અન્ય દેશોની કથિત અન્યાયી વ્યાપારિક નીતિઓની તપાસ કરવામાં આવે છે. આ તપાસના અંતે અમેરિકા સંબંધિત દેશો પર વધારાના આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) લાદી શકે છે.
આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવી તપાસ પૂરી થવામાં થોડા મહિનાઓનો સમય લાગી શકે છે, પરંતુ ટ્રમ્પ ઈચ્છે તો રાજદ્વારી દબાણ વધારવા માટે તાત્કાલિક ધોરણે પણ ટેરિફના આદેશો આપી શકે છે.
યુરોપિયન યુનિયન અને ગૂગલનો પક્ષ
બીજી તરફ, યુરોપિયન આયોગના ઉપાધ્યક્ષ ટેરેસા રિબેરાએ આ કાર્યવાહીનો બચાવ કરતા કહ્યું કે બજારમાં કોઈપણ કંપનીને માત્ર એટલા માટે મોટો ફાયદો ન મળવો જોઈએ કે તે કદમાં ઘણી વિશાળ છે. કાયદા સમક્ષ દરેક વ્યાપારિક એકમને સમાન તક મળવી અનિવાર્ય છે.
જવાબમાં ગૂગલના વરિષ્ઠ અધિકારી કન્ટે વૉકરે આ નિર્ણયની આકરી ટીકા કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ પ્રકારે લેવાયેલા નિર્ણયોથી ગૂગલના ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા નબળી પડશે અને આખરે તેનો ભોગ સામાન્ય ગ્રાહકોએ જ બનવું પડશે. અગાઉ પણ 2017થી લઈને અત્યાર સુધી યુરોપ દ્વારા એન્ડ્રોઇડ અને ઓનલાઈન જાહેરાતોના મુદ્દે ગૂગલ પર અબજો ડૉલરના દંડ લાદવામાં આવ્યા છે. આ તાજા ઘર્ષણને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચે વ્યાપારિક યુદ્ધ છેડાય તેવી દહેશત ઊભી થઈ છે.
