Donald Trump: અમેરિકાએ પાકિસ્તાન પર ઝીંક્યો ૧૦% ટેરિફ, જાણો ભારતીય નિકાસકારો પર શું પડશે અસર
વૈશ્વિક વેપાર જગતમાં અમેરિકાના એક નિર્ણયે ભારે હલચલ મચાવી દીધી છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે ‘જબરન શ્રમ કાયદા’ (Forced Labor Laws) હેઠળ પાકિસ્તાન સહિત વિશ્વના અનેક દેશોમાંથી આવતા સામાન પર 10%થી 12.5% સુધીનો વધારાનો ઈમ્પોર્ટ ટેરિફ (આયાત કર) ઝીંકી દીધો છે. આ નિર્ણયથી પાકિસ્તાનને મોટો આર્થિક ઝટકો લાગ્યો છે, જ્યારે ભારત સહિતના અન્ય દેશો માટે પણ નવા પડકારો ઊભા થયા છે.
પાકિસ્તાનની આશાઓ પર ફરી વળ્યું પાણી
તાજેતરમાં પાકિસ્તાને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં મધ્યસ્થની ભૂમિકા ભજવી હતી. પાકિસ્તાની શાસકોને આશા હતી કે આ ભૌગોલિક-રાજકીય મદદના બદલામાં અમેરિકા પાસેથી તેમને મોટી આર્થિક સહાય કે વેપારમાં વિશેષ છૂટછાટ મળશે.
પરંતુ, પાકિસ્તાનની આ ગણતરીઓ તદ્દન ઊંધી પડી છે. અમેરિકાએ આર્થિક મદદ આપવાને બદલે પાકિસ્તાનના નિકાસ (Export) પર જ વધારાનો 10% ટેરિફ લગાવી દીધો છે. પાકિસ્તાનના ટેક્સટાઈલ (કાપડ) અને લેધર (ચામડા) ઉદ્યોગ માટે અમેરિકા સૌથી મોટો ખરીદદાર દેશ છે. હવે 10% કર વધવાને કારણે અમેરિકી બજારમાં પાકિસ્તાની સામાન મોંઘો થઈ જશે. પરિણામે, અમેરિકામાંથી મળતા ઓર્ડર્સ રદ થવાનું અને પાકિસ્તાનની નિકાસમાં મોટી ખોટ જવાનું જોખમ ઊભું થયું છે.
અમેરિકાએ કેમ લીધો આ સખત નિર્ણય?
અમેરિકી પ્રશાસનનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે અનેક વિકાસશીલ દેશોમાં શ્રમ નિયમોનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન કરવામાં આવે છે. આ દેશોમાં સસ્તા અને ઘણીવાર જબરદસ્તી કરાવવામાં આવતા શ્રમ (Forced Labor)ના કારણે સામાન ઉત્પાદન કરવાનો ખર્ચ ખૂબ ઓછો આવે છે.
આના પરિણામે આ દેશોમાંથી આવતો સસ્તો સામાન અમેરિકી બજારોમાં છવાઈ જાય છે, જેનાથી સ્થાનિક અમેરિકી કંપનીઓ અને ત્યાંના શ્રમિકોને ભારે નુકસાન વેઠવું પડે છે. અમેરિકા પોતાના સ્થાનિક ઉદ્યોગોને બચાવવા માટે આવા દેશોમાંથી આયાત ઘટાડવા કે બંધ કરવા માગે છે.
60 થી વધુ વેપારી ભાગીદારો પર અસર
ટ્રમ્પ પ્રશાસનનો આ નવો ટેરિફ બોમ્બ માત્ર પાકિસ્તાન પૂરતો સીમિત નથી. અમેરિકાએ તેના લગભગ 60 જેટલા પ્રમુખ વેપારી ભાગીદાર દેશોમાંથી થતી આયાત પર 10% થી 12.5% સુધીનો વધારાનો ટેરિફ વસૂલવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
આ નવી નીતિની સીધી અસર પાકિસ્તાન ઉપરાંત ચીન, ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) જેવા મોટા આર્થિક મહાસત્તા દેશો પર પણ જોવા મળશે.
ભારતીય નિકાસકારો માટે પણ ચિંતાનો વિષય
અમેરિકાના આ વલણથી ભારતીય ઉદ્યોગો માટે પણ મોટા પડકારો ઊભા થયા છે. ભારતમાંથી અમેરિકામાં મોટા પ્રમાણમાં ટેક્સટાઈલ (કાપડ), જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી (રત્નો અને આભૂષણો) તેમજ આઈટી (IT) પ્રોડક્ટ્સની નિકાસ થાય છે.
અમેરિકા દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલા આ વધારાના ટેરિફથી ભારતીય સામાન પણ અમેરિકી બજારમાં મોંઘો થશે, જે ભારતના મોટા નિકાસકારો માટે એક મોટા આંચકા સમાન છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સંબંધો પર લાંબા ગાળાની નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
