દુનિયાને મિનિટોમાં ખાખ કરવાની તાકાત: જાણો કેવી રીતે કામ કરે છે અમેરિકાના ન્યુક્લિયર કોડ્સ
વૈશ્વિક તણાવની સ્થિતિમાં પરમાણુ હુમલાના આદેશની પ્રક્રિયા હંમેશા કુતૂહલનો વિષય રહી છે. સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકામાં પરમાણુ હુમલો કરવાનો અંતિમ નિર્ણય માત્ર રાષ્ટ્રપતિના હાથમાં હોય છે. જોકે, લોકો માને છે તેમ ત્યાં કોઈ એક ‘લાલ બટન’ હોતું નથી, પરંતુ એક અત્યંત સુરક્ષિત અને જટિલ કમાન્ડ સિસ્ટમ કાર્યરત હોય છે. રાષ્ટ્રપતિની સાથે હંમેશા એક લશ્કરી અધિકારી હોય છે જેની પાસે ‘ન્યુક્લિયર ફૂટબોલ’ તરીકે ઓળખાતું કાળું બ્રીફકેસ હોય છે. આ બ્રીફકેસમાં યુદ્ધની યોજનાઓ, સંદેશાવ્યવહારના સાધનો અને હુમલાના વિવિધ વિકલ્પો ધરાવતી એક ‘બ્લેક બુક’ હોય છે, જે રાષ્ટ્રપતિને ગમે ત્યાંથી નિર્ણય લેવાની સુવિધા આપે છે.
રાષ્ટ્રપતિ પોતાની પાસે ‘બિસ્કિટ’ તરીકે ઓળખાતું એક નાનું કાર્ડ રાખે છે, જેમાં ‘ગોલ્ડ કોડ્સ’ અંકિત હોય છે. જ્યારે પણ પરમાણુ હુમલાનો નિર્ણય લેવાનો હોય, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ વરિષ્ઠ લશ્કરી સલાહકારો સાથે પરામર્શ કરે છે. આ પરામર્શ બાદ, રાષ્ટ્રપતિએ પેન્ટાગોન સામે પોતાની ઓળખ સાબિત કરવા માટે આ ‘ગોલ્ડ કોડ્સ’ આપવા પડે છે. આ પ્રક્રિયા એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે આદેશ સાચો છે અને રાષ્ટ્રપતિ તરફથી જ આવ્યો છે. એકવાર ઓળખ સાબિત થઈ જાય પછી, આદેશ લશ્કરી ચેનલો દ્વારા મિસાઈલ લોન્ચ યુનિટ્સ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
મિસાઈલ લોન્ચિંગના સ્થળે પણ સુરક્ષાના કડક નિયમો હોય છે. ત્યાં તૈનાત બે અધિકારીઓએ પ્રાપ્ત થયેલા કોડ્સની ચકાસણી પોતાના સુરક્ષિત સિસ્ટમ સાથે કરવાની હોય છે. જો કોડ્સ મેચ થાય, તો બંને અધિકારીઓએ એક જ સમયે પોતપોતાની ચાવીઓ ફેરવવાની હોય છે. આ ‘ટુ-મેન રૂલ’ એ વાતની ખાતરી કરે છે કે કોઈ એક વ્યક્તિ એકલપંડે હુમલો ન કરી શકે. આ આખી પ્રક્રિયા એટલી ઝડપી હોય છે કે જમીન પરથી છોડવામાં આવતી મિસાઈલ આદેશ મળ્યાની માત્ર 5 મિનિટની અંદર લોન્ચ કરી શકાય છે, જે તેને વિશ્વની સૌથી વિનાશક શક્તિ બનાવે છે.
ન્યુક્લિયર ફૂટબોલ: આ એક કાળું બ્રીફકેસ છે જેમાં હુમલાની યોજનાઓ અને સંપર્ક સાધનો હોય છે.
ગોલ્ડ કોડ્સ (બિસ્કિટ): રાષ્ટ્રપતિની ઓળખ સાબિત કરતું કાર્ડ, જે નકલી આદેશોને રોકવા માટે જરૂરી છે.
પરામર્શ પ્રક્રિયા: હુમલો કરતા પહેલા રાષ્ટ્રપતિ ટોચના સૈન્ય અધિકારીઓ અને સલાહકારો સાથે ચર્ચા કરે છે.
ટુ-મેન રૂલ: મિસાઈલ છોડવા માટે બે અલગ-અલગ અધિકારીઓએ એકસાથે સંમતિ આપવી અને ચાવી ફેરવવી અનિવાર્ય છે.
ઝડપી કાર્યવાહી: જમીન આધારિત મિસાઈલ લોન્ચ કરવા માટે આદેશ મળ્યા બાદ માત્ર 5 મિનિટ જેટલો સમય લાગે છે.
