પશ્ચિમ બંગાળમાં 1.36 કરોડ મતદારોને લોજિકલ ડિસ્ક્રિપન્સીની નોટિસ! SIR મામલે શું બોલ્યું સુપ્રીમ કોર્ટ?
પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા એટલે કે SIRને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે. આ દરમિયાન કોર્ટે ‘લોજિકલ ડિસ્ક્રિપન્સી’ શ્રેણી અંગે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ મુદ્દે અંતિમ નિર્ણય આવવાનો બાકી છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં આ શ્રેણીનો ઉપયોગ વચગાળાની વ્યવસ્થા તરીકે મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેની કાયદેસરતા અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ હજી બાકી છે.
What a convenient democracy!
If a manipulated mandate can produce a full fledged government, what remains of electoral legitimacy? By this logic, the present State Government should be treated as INTERIM. The SC must restore the previous elected government in West Bengal and direct fresh elections within six months, ensuring that every eligible voter wrongfully excluded from the electoral rolls is reinstated.
Otherwise, the only thing LOGICAL about this reasoning is how conveniently it overlooks the DISCREPANCIES.
— Abhishek Banerjee (@abhishekaitc) October 28, 2026
અભિષેક બેનર્જીએ ચૂંટણીની માન્યતા અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા
સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણી બાદ તૃણમૂલ કોંગ્રેસના નેતા અભિષેક બેનર્જીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે લોકશાહીની પ્રક્રિયા અને ચૂંટણીની વિશ્વસનીયતા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા. બેનર્જીના મતે, જો મતદાનની પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિઓના આક્ષેપો હોવા છતાં સરકારની રચના થઈ શકે, તો ચૂંટણીની કાયદેસરતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થાય છે. જોકે, આ તેમની રાજકીય પ્રતિક્રિયા છે, કોર્ટનો નિર્ણય નથી.
પશ્ચિમ બંગાળમાં નવી ચૂંટણીની માંગ
અભિષેક બેનર્જીએ પોતાની પોસ્ટમાં દલીલ કરી હતી કે પશ્ચિમ બંગાળમાં અગાઉ ચૂંટાયેલી સરકારને ફરી સ્થાપિત કરવી જોઈએ અને છ મહિનાની અંદર નવી ચૂંટણી યોજવાનો નિર્દેશ આપવો જોઈએ. તેમણે સાથે એવી પણ માંગ કરી કે મતદાર યાદીમાંથી ખોટી રીતે દૂર કરાયેલા તમામ લાયક મતદારોનાં નામ ફરી સામેલ કરવામાં આવે. આ નિવેદન દ્વારા તેમણે SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદારોના અધિકારોની સુરક્ષા અને ચૂંટણીની પારદર્શિતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
લગભગ 1.40 કરોડ લોકોને મળ્યાં હતાં નોટિસ
સુનાવણી દરમિયાન રજૂ થયેલી વિગતો અનુસાર, પશ્ચિમ બંગાળમાં આશરે 1.40 કરોડ લોકોને દસ્તાવેજોની ચકાસણી માટે નોટિસ આપવામાં આવી હતી. તેમાંથી લગભગ 1.36 કરોડ મતદારોને ‘લોજિકલ ડિસ્ક્રિપન્સી’ શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા. આ શ્રેણીમાં નામ અથવા કુટુંબની વિગતોમાં તફાવત ધરાવતા રેકોર્ડનો સમાવેશ થતો હતો. જોકે, આવી વિસંગતતા હોવાનો અર્થ આપમેળે મતદાર અયોગ્ય છે એવો થતો નથી; સંબંધિત વિગતોની ચકાસણી જરૂરી બની શકે છે.
કઈ બાબતોને લોજિકલ ડિસ્ક્રિપન્સી ગણવામાં આવી?
આ શ્રેણીમાં પિતાના નામમાં તફાવત, માતા-પિતાની ઉંમર વચ્ચે અસામાન્ય અંતર, માતા-પિતાની ઉંમરમાં 50 વર્ષથી વધુનો તફાવત અને દાદા-દાદીની ઉંમર વચ્ચે 40 વર્ષથી ઓછું અંતર જેવી બાબતોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. કેટલાક રેકોર્ડમાં છથી વધુ બાળકોનો ઉલ્લેખ પણ તપાસનો આધાર બન્યો હતો. આવી વિગતો સોફ્ટવેર દ્વારા ઓળખવામાં આવી શકે છે, પરંતુ દરેક કેસમાં વ્યક્તિગત ચકાસણી અને યોગ્ય દસ્તાવેજોને ધ્યાનમાં લેવું મહત્વપૂર્ણ છે.
અન્ય રાજ્યોમાં પણ કરોડો નોટિસ અને અલગ માપદંડ
હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, તેલંગાણા, કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને દિલ્હીમાં આશરે 1.76 કરોડ મતદારોને આ શ્રેણી હેઠળ નોટિસ આપવામાં આવી હતી. મતદાર યાદીના રેકોર્ડની સરખામણી માટે ERONET સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ થાય છે, જે હવે ચૂંટણી પંચની ECINET વ્યવસ્થાનો ભાગ છે. અહેવાલ અનુસાર, રાજ્યોમાં નોટિસ આપવાનો વ્યાપ અલગ હતો. દિલ્હીમાં ડ્રાફ્ટ યાદીના લગભગ 19 ટકા અને ઉત્તરાખંડમાં 27 ટકા ભાગને લોજિકલ ડિસ્ક્રિપન્સી સાથે જોડવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે કર્ણાટકમાં આ પ્રમાણ ઓછું હતું.
આ સમગ્ર મામલે મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે મતદાર યાદીની ચોકસાઈ જાળવવાની સાથે કોઈ લાયક નાગરિકનો મતાધિકાર અસરગ્રસ્ત ન થાય તેની ખાતરી કેવી રીતે કરવી. સુપ્રીમ કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય આ મુદ્દે મહત્વનો બની શકે છે. ત્યાં સુધી નોટિસ, ચકાસણી અને મતદાર યાદીમાં નામ સામેલ કરવાની પ્રક્રિયા અંગે સત્તાવાર સૂચનાઓ અને કોર્ટના આદેશો પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
