Zerodha ના CEO નિથિન કામથની ફાઉન્ડર્સને સલાહ: પિચ ડેકમાં AI નહિ, પણ વાસ્તવિક બિઝનેસ વેલ્યુ બતાવો
આજના ડિજિટલ યુગમાં મોટાભાગના નવા સ્ટાર્ટઅપ પોતાના બિઝનેસ મોડેલમાં AI નો ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી માને છે. જ્યારે પણ કોઈ નવો ફાઉન્ડર પોતાની પિચ ડેક (Pitch Deck) તૈયાર કરે છે, ત્યારે પ્રથમ સ્લાઇડ પર જ “Powered by AI” અથવા “We use AI” લખવાનો એક નવો ટ્રેન્ડ શરૂ થયો છે. પરંતુ રોકાણકારો (Investors) માટે આ શબ્દો હવે તેમની ઉત્સુકતા વધારવાને બદલે તેમને કંટાળો આપે છે.
ભારતના સફળ ફિનટેક બ્રાન્ડ Zerodha ના સ્થાપક નિથિન કામથે તાજેતરમાં આ મુદ્દા પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમના મતે, દિવસમાં સેંકડો પિચ ડેક જોતી વખતે દરેક બીજા પ્રેઝન્ટેશનમાં AI નો દાવો વાંચવો હવે રમુજી અને નિરાશાજનક બની ગયો છે.
‘ટેબલ સ્ટેક્સ’ અને દરરોજ નાહવા જેવી વાત
નિથિન કામથનું માનવું છે કે AI નો ઉપયોગ કરવો એ હવે કોઈ નવીનતા કે યુનિક સેલિંગ પોઇન્ટ (USP) નથી રહ્યો. તેમણે આ બાબતને એક સુંદર ઉદાહરણ દ્વારા સમજાવી છે: “દરરોજ નાહવાની વાત કહીને શ્રેષ્ઠતાનો દાવો કરવો તે બિલકુલ નકામું છે, કારણ કે નાહવું એ મૂળભૂત દિનચર્યા છે.” તેવી જ રીતે, આજના સમયમાં ટેકનોલોજી આધારિત બિઝનેસમાં AI નો ઉપયોગ કરવો એ એક પ્રાથમિક જરૂરિયાત અથવા ‘ટેબલ સ્ટેક્સ’ બની ગયું છે.
જો કોઈ ફાઉન્ડર માત્ર AI ના ઉપયોગને પોતાના બિઝનેસની મુખ્ય ખાસિયત તરીકે રજૂ કરે છે, તો ગંભીર રોકાણકારો માટે તે પિચ પ્રત્યેનો રસ ગુમાવવાનું સૌથી મોટું કારણ બને છે. હવે AI હોવું એ કોઈ સિદ્ધિ નથી, પરંતુ તેનો સાચો અને અસરકારક ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે તે મહત્વનું છે.
રોકાણકારો ખરેખર શું જોવા માંગે છે?
કોઈપણ વેન્ચર કેપિટલિસ્ટ (VC) અથવા એન્જલ ઇન્વેસ્ટર માત્ર ટેકનોલોજીના ગ્લોસી શબ્દો જોઈને પૈસા રોકતા નથી. રોકાણકારો માટે સૌથી મહત્વનો પ્રશ્ન એ હોય છે કે:
સમસ્યાનું નિવારણ: બિઝનેસ કઈ વાસ્તવિક સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી રહ્યો છે?
ગ્રાહક મૂલ્ય: આ પ્રોડક્ટથી ગ્રાહકને શો ફાયદો થાય છે?
બિઝનેસ મોડેલ: કંપની લાંબા ગાળે કેવી રીતે આવક ઊભી કરશે?
ડિફરન્સિએશન (સુરક્ષા): અન્ય હરીફો સામે તમારો બિઝનેસ કેટલો મજબૂત અને અનોખો છે?
જો તમે AI નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો, તો તમારે એ સમજાવવું પડશે કે AI થી તમારા બિઝનેસ પ્રોસેસમાં કઈ વિશેષ ક્ષમતા ઉમેરાઈ છે. AI પોતે જ કોઈ બિઝનેસ નથી, પરંતુ બિઝનેસને ઝડપી અને કાર્યક્ષમ બનાવવાનું એક સાધન છે.
AI દ્વારા નિર્મિત પિચ ડેકની એકસરખી ભાત
AI સાધનોના સતત વિકાસથી પિચ ડેક બનાવવાનું કાર્ય ખૂબ સરળ બની ગયું છે. આજે કોઈપણ વ્યક્તિ AI ટૂલ્સની મદદથી સુંદર અને આકર્ષક સ્લાઇડ્સ બનાવી શકે છે. પરંતુ આ સરળતાના કારણે એક નવો પડકાર ઊભો થયો છે – બધી જ પિચ ડેક એકસરખી અને જેનરિક દેખાવા લાગી છે.
સમાન AI ડિઝાઇન અને સમાન શબ્દભંડોળના ઉપયોગને લીધે વાસ્તવિક અને નકલી ક્ષમતા વચ્ચેનો તફાવત પરખવો મુશ્કેલ બની જાય છે. જ્યારે ડઝનબંધ ફાઉન્ડર્સ એક જ પ્રકારની ભાષા અને વિઝ્યુઅલ સાથે આવે છે, ત્યારે રોકાણકારનું ધ્યાન ત્યાંથી હટી જાય છે. આથી, માત્ર સુંદર સ્લાઇડ્સ બનાવવાને બદલે જમીની હકીકત અને વિશિષ્ટ ડેટા દર્શાવવો જરૂરી છે.
ફાઉન્ડર્સ માટે મહત્વના સૂચનો
જો તમે તમારા સ્ટાર્ટઅપ માટે ફંડિંગ મેળવવાની યોજના બનાવી રહ્યા છો, તો નીચેની બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી અત્યંત જરૂરી છે:
મુખ્ય શીર્ષકમાં AI નો અતિરેક ટાળો: તમારી પિચની શરૂઆત મુખ્ય સમસ્યા અને તેના ઉકેલથી કરો, નહીં કે ટેકનોલોજીના નામથી.
પરિણામો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો: AI નો ઉપયોગ કરવાથી તમારો સમય કે ખર્ચ કેટલો ઘટ્યો છે અને પ્રોડક્ટની ગુણવત્તા કેવી રીતે વધી છે તે આંકડા સાથે બતાવો.
ઓરિજિનલ રહો: AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ માત્ર ટેમ્પલેટ તરીકે કરો, તમારા બિઝનેસની વાસ્તવિક સ્ટોરી અને વિઝન તમારું પોતાનું હોવું જોઈએ.
