SpaceX: ગ્લોબલ રેકોર્ડ તૂટ્યો: 75 અબજ ડોલરના IPO સાથે SpaceX ની શેરબજારમાં ધમાકેદાર એન્ટ્રી
ટેકનોલોજી અને સ્પેસ રિસર્ચની દુનિયામાં એક નવો ઈતિહાસ રચાયો છે. એલોન મસ્કની કંપની ‘SpaceX’ (Space Exploration Technologies Corp.) એ યુએસ શેરબજારમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો IPO લોન્ચ કરીને દુનિયાભરના રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આ માત્ર એક કંપનીનું લિસ્ટિંગ નથી, પરંતુ સ્પેસ ટેકનોલોજીના ભવિષ્ય પર લગાવવામાં આવેલો એક મોટો દાવ છે.
ઐતિહાસિક આંકડા અને વેલ્યુએશન:
SpaceX એ આ IPO દ્વારા 75 અબજ ડોલરની માતબર રકમ એકઠી કરી છે, જે તેને વિશ્વની સૌથી કિંમતી કંપનીઓમાંની એક બનાવે છે. કંપનીએ તેના શેરની કિંમત 135 ડોલર નક્કી કરી હતી અને કુલ 555.56 મિલિયન શેરનું વેચાણ કર્યું હતું. આ સાથે જ, કંપનીની કુલ માર્કેટ વેલ્યુએશન 1.77 ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો JPMorgan Chase, Meta Platforms અને મસ્કની પોતાની કંપની Tesla જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ કરતા પણ વધુ છે. જો ઓવર-એલોટમેન્ટ વિકલ્પનો પૂરેપૂરો ઉપયોગ થાય, તો આ રકમ 86 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. આ આંકડાઓએ 2019માં સાઉદી અરામકો દ્વારા સ્થાપિત 25.6 અબજ ડોલરના ગ્લોબલ IPO રેકોર્ડને તોડી નાખ્યો છે.
મસ્કની અનોખી ‘પ્લેબુક’ અને રણનીતિ:
એલોન મસ્કે હંમેશની જેમ પરંપરાગત વોલ સ્ટ્રીટના નિયમોને ફગાવીને કંઈક અલગ કર્યું છે.
ટ્રેડિંગ દરમિયાન કિંમત: સામાન્ય રીતે કંપનીઓ બજાર બંધ થયા પછી IPO ની કિંમત જાહેર કરે છે, પરંતુ SpaceX એ બજાર ચાલુ હોવા છતાં કિંમત જાહેર કરીને પોતાની પારદર્શિતા અને આત્મવિશ્વાસ દર્શાવ્યો.
રિટેલ રોકાણકારો પર ધ્યાન: મસ્કે નાના એટલે કે રિટેલ રોકાણકારો માટે 30% હિસ્સો અનામત રાખ્યો, જે આવા મોટા IPO માટે ખૂબ જ અસાધારણ છે.
રોડશોમાં ફેરફાર: પરંપરાગત રોડશો પ્રક્રિયા પહેલા જ કિંમત નક્કી કરી લેવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, મસ્કે શેરબજારમાં લિસ્ટિંગ પછી પણ પોતાની 82% વોટિંગ પાવર જાળવી રાખીને કંપની પર પોતાનું મજબૂત નિયંત્રણ અકબંધ રાખ્યું છે.
રોકાણકારોમાં અદમ્ય ઉત્સાહ:
SpaceX હાલમાં નફામાં નથી, છતાં રોકાણકારોમાં આ IPO ને લઈને ભારે ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. 70 અબજ ડોલરથી વધુના શેરની માંગ ઊભી થઈ હતી, જેમાં મોટા ગજાના સોવરેન વેલ્થ ફંડ્સ અને ફેમિલી ઓફિસે રસ દાખવ્યો હતો. રોકાણકારોના આ ઉત્સાહ પાછળનું મુખ્ય કારણ SpaceX ની ભાવિ યોજનાઓ અને તેની ‘આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ’ (AI) ક્ષેત્રની છે. બજાર માને છે કે AI આધારિત સ્પેસ સોલ્યુશન્સ આવનારા સમયમાં કંપનીના ગ્રોથ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
