FD કરતાં અલગ રોકાણની તક! RBIએ વધાર્યું સરકારી બોન્ડનું વ્યાજ, હવે દર છ મહિને મળશે વધુ કમાણી
જો તમે તમારી બચતને સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકીને નિયમિત આવક મેળવવા માંગતા હોવ તો ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ની નવી જાહેરાત તમારા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. RBIએ ભારત સરકારના ફ્લોટિંગ રેટ બોન્ડ 2034 (FRB 2034) પર વ્યાજદર વધારીને વાર્ષિક 7.26 ટકા કર્યો છે. અગાઉ આ બોન્ડ પર 6.45 ટકા વ્યાજ મળતું હતું. એટલે કે વ્યાજદરમાં 0.81 ટકાનો વધારો થયો છે. નવી વ્યાજદર વ્યવસ્થા 30 ઓક્ટોબર 2026થી 29 એપ્રિલ 2027 સુધી લાગુ રહેશે. આ ફેરફારથી બોન્ડમાં રોકાણ કરનારા લોકોને આગામી છ મહિનામાં અગાઉની સરખામણીએ વધુ વ્યાજની આવક મળી શકે છે.
RBIએ કયા સરકારી બોન્ડ પર વ્યાજ વધાર્યું?
RBI દ્વારા વ્યાજમાં વધારો ભારત સરકારના ફ્લોટિંગ રેટ બોન્ડ 2034 પર કરવામાં આવ્યો છે. આ બોન્ડ જાન્યુઆરી 2022માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તેની ખાસિયત એ છે કે તેમાં વ્યાજદર સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન સ્થિર રહેતો નથી, પરંતુ દર છ મહિને નક્કી કરવામાં આવેલા નિયમો અનુસાર બદલાય છે. અગાઉ 30 એપ્રિલથી 29 ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન રોકાણકારોને વાર્ષિક 6.45 ટકા વ્યાજ મળતું હતું. હવે નવી છ મહિનાની અવધિ માટે તેને વધારીને 7.26 ટકા કરવામાં આવ્યું છે. આ રીતે રોકાણકારોને તેમના રોકાણ પર પહેલાં કરતાં વધારે વ્યાજ મળવાની તક ઊભી થઈ છે.
ફ્લોટિંગ રેટ બોન્ડનો વ્યાજદર કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
આ બોન્ડના વ્યાજદરની ગણતરી પાછળ સરકારી ટ્રેઝરી બિલની યીલ્ડ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. RBIના જણાવ્યા અનુસાર, FRB 2034નો વ્યાજદર નક્કી કરવા માટે 182 દિવસના ટ્રેઝરી બિલની છેલ્લી ત્રણ હરાજીની વેઇટેડ એવરેજ યીલ્ડનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેમાં સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત 0.98 ટકાનો ફિક્સ્ડ સ્પ્રેડ ઉમેરવામાં આવે છે. આ રીતે બજારની સ્થિતિ પ્રમાણે બોન્ડનો વ્યાજદર બદલાય છે. એટલે કે રોકાણકારોને મળતું વળતર ટ્રેઝરી બિલની યીલ્ડમાં થતા ફેરફાર સાથે જોડાયેલું રહે છે અને દર છ મહિને તેની નવી ગણતરી કરવામાં આવે છે.
છેલ્લી ત્રણ હરાજીના આધારે વ્યાજદર 7.26 ટકા થયો
RBIએ નવી વ્યાજદરની ગણતરી માટે 7 ઓક્ટોબર, 14 ઓક્ટોબર અને 28 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ યોજાયેલી 182 દિવસના ટ્રેઝરી બિલની છેલ્લી ત્રણ હરાજીના આંકડાઓ ધ્યાનમાં લીધા હતા. આ ત્રણ હરાજીની વેઇટેડ એવરેજ યીલ્ડ 6.2783 ટકા નોંધાઈ હતી. તેમાં સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલો 0.98 ટકાનો ફિક્સ્ડ સ્પ્રેડ ઉમેરવામાં આવ્યો હતો. આ ગણતરીના આધારે નવા વ્યાજદરને 7.26 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આમ, સરકારી ટ્રેઝરી બિલની યીલ્ડમાં થયેલા વધારાનો સીધો ફાયદો હવે FRB 2034ના રોકાણકારોને આગામી છ મહિનાના વ્યાજદરના રૂપમાં મળી શકે છે.
5 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરશો તો કેટલી આવક મળશે?
હવે આ વધારાથી સામાન્ય રોકાણકારને કેટલો ફાયદો થશે તે સમજીએ. માની લો કે તમે FRB 2034માં 5 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું છે. અગાઉના 6.45 ટકા વ્યાજદર પ્રમાણે છ મહિનામાં આશરે 16,125 રૂપિયા વ્યાજ મળતું હતું. હવે 7.26 ટકાના નવા વ્યાજદર પ્રમાણે આ જ રકમ પર છ મહિનાનું વ્યાજ આશરે 18,150 રૂપિયા થશે. એટલે કે અગાઉની સરખામણીમાં 2,025 રૂપિયા વધુ વ્યાજ મળશે. આ ગણતરી છ મહિનાના સમયગાળા માટે છે અને વાર્ષિક વ્યાજદરના આધારે કરવામાં આવી છે. વાસ્તવિક ચુકવણીની રકમ લાગુ નિયમો અનુસાર નક્કી થશે.
રોકાણ કરતાં પહેલાં આ બાબતો પણ ધ્યાનમાં રાખો
FRB 2034માં રોકાણ કરતાં પહેલાં તેની કેટલીક વિશેષતાઓ સમજવી જરૂરી છે. આ ફ્લોટિંગ રેટ બોન્ડ હોવાથી ભવિષ્યમાં વ્યાજદર વધે પણ શકે છે અને ઘટે પણ શકે છે. હાલનો 7.26 ટકાનો દર માત્ર 29 એપ્રિલ 2027 સુધીની નિર્ધારિત અવધિ માટે છે. આ ઉપરાંત રોકાણકારોએ બોન્ડની મુદત, વ્યાજની ચુકવણી, કરવેરા અને સમય પહેલાં બહાર નીકળવાની શરતો પણ તપાસવી જોઈએ. માત્ર ઊંચા વ્યાજદરને જોઈને રોકાણ કરવાનો નિર્ણય ન લેવો. પોતાની નાણાકીય જરૂરિયાત, રોકાણનો સમયગાળો અને જોખમ સહન કરવાની ક્ષમતા ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો વધુ યોગ્ય રહેશે.
