પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટ (FD): જાણો વ્યાજ દર, ટેક્સ લાભો અને રોકાણના ફાયદા
જો તમે કોઈપણ પ્રકારનું જોખમ લીધા વિના તમારી બચતને સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકાણ કરવા માગતા હોવ, તો પોસ્ટ ઓફિસની ટાઇમ ડિપોઝિટ (TD) યોજના એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. સામાન્ય ભાષામાં તેને પોસ્ટ ઓફિસની એફડી (FD) પણ કહેવામાં આવે છે. આ યોજનામાં એકમુશ્ત રકમ જમા કરાવીને નક્કી કરેલી મુદત સુધી રોકાણ કરી શકાય છે અને મેચ્યોરિટી પૂર્ણ થતાં વ્યાજ સાથે પૈસા પરત મળે છે.
5 વર્ષની FD પર 7.50% વ્યાજ
પોસ્ટ ઓફિસમાં 1, 2, 3 અને 5 વર્ષની મુદત માટે ટાઇમ ડિપોઝિટ ખાતું ખોલાવી શકાય છે. હાલમાં 5 વર્ષની ટાઇમ ડિપોઝિટ પર વાર્ષિક 7.50% વ્યાજ આપવામાં આવી રહ્યું છે. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે આ વ્યાજ દર સામાન્ય નાગરિકો અને સિનિયર સિટિઝન્સ (વરિષ્ઠ નાગરિકો) બંને માટે એકસમાન છે. એટલે કે 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના રોકાણકારોને પોસ્ટ ઓફિસમાં કોઈ વધારાનું વ્યાજ મળતું નથી. આ બાબત બેંકોની એફડી કરતા અલગ છે, કારણ કે બેંકોમાં વરિષ્ઠ નાગરિકોને સામાન્ય રીતે 0.50% સુધીનું વધારાનું વ્યાજ આપવામાં આવે છે.
માત્ર ₹1,000 થી કરી શકો છો રોકાણની શરૂઆત
પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટમાં રોકાણ શરૂ કરવા માટે ખૂબ મોટી રકમની જરૂર પડતી નથી. તેમાં ન્યૂનતમ ₹1,000 જમા કરાવીને એકાઉન્ટ ખોલાવી શકાય છે અને ત્યારબાદ ₹100 ના ગુણાંકમાં ગમે તેટલી રકમ રોકાણ કરી શકાય છે. મહત્તમ રોકાણ માટે કોઈ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી. પોસ્ટ ઓફિસ TD માં વ્યાજની ગણતરી ત્રિમાસિક ધોરણે થાય છે, પરંતુ તેનું ચુકવણું વાર્ષિક ધોરણે કરવામાં આવે છે. આ ખાતામાં રોકાણ રોકડ અથવા ચેક દ્વારા કરી શકાય છે, તેમજ તેમાં નોમિનેશનની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.
5 વર્ષની યોજનામાં ટેક્સ બચતનો પણ લાભ
5 વર્ષની મુદતવાળી પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટનો બીજો મોટો ફાયદો એ છે કે તે ટેક્સ સેવિંગ એફડીની શ્રેણીમાં આવે છે. જો તમે આ યોજના પસંદ કરો છો, તો આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ એક નાણાકીય વર્ષમાં ₹1.5 લાખ સુધીના રોકાણ પર કરમુક્તિ (Tax Exemption) નો લાભ મેળવી શકો છો. જોકે, મેળવેલું વ્યાજ કરપાત્ર રહે છે અને વ્યક્તિગત આવકના સ્લેબ મુજબ તેના પર ટેક્સ લાગુ થઈ શકે છે.
બ્યાજ દર કોણ નક્કી કરે છે?
પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓના વ્યાજ દર બેંક એફડીની જેમ સીધા રિઝર્વ બેંક (RBI) ના રેપો રેટ પર નિર્ભર હોતા નથી. આ યોજનાઓના વ્યાજ દરો ભારત સરકારના નાણાં મંત્રાલય દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. સરકાર દર ત્રણ મહિને (દર ક્વાર્ટરમાં) આ વ્યાજ દરોની સમીક્ષા કરે છે અને બજારની સ્થિતિ મુજબ તેમાં જરૂરી ફેરફાર કરે છે. સરકારી ગેરંટી હોવાને કારણે આમાં તમારું મુડી રોકાણ 100% સુરક્ષિત રહે છે.
