Rupee
RBI (રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા) ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી વિનિમય દર નીતિ સમાન રહી છે અને કેન્દ્રીય બેંકે રૂપિયા માટે કોઈ “ચોક્કસ સ્તર અથવા બેન્ડ” ને લક્ષ્ય બનાવ્યું નથી. ડોલર સામે રૂપિયાનો વિનિમય દર ૮૭.૫૯ ના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. ગુરુવારે, રૂપિયો ૧૬ પૈસા ઘટીને ૮૭.૫૯ પ્રતિ ડોલરના રેકોર્ડ નીચા સ્તરે બંધ થયો હતો. નાણાકીય નીતિ સમિતિની બેઠકના પરિણામોની જાહેરાત કરતી વખતે, મલ્હોત્રાએ કહ્યું, “હું અહીં ઉલ્લેખ કરવા માંગુ છું કે રિઝર્વ બેંકની વિનિમય દર નીતિ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી સમાન રહી છે. અમારો ઉદ્દેશ્ય બજારની કાર્યક્ષમતા સાથે સમાધાન કર્યા વિના વ્યવસ્થા અને સ્થિરતા જાળવવાનો છે.
સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે, “ફોરેક્સ માર્કેટમાં અમારા હસ્તક્ષેપો કોઈ ચોક્કસ વિનિમય દર સ્તર અથવા બેન્ડને લક્ષ્ય બનાવવાને બદલે અતિશય અને ગંભીર અસ્થિરતા ઘટાડવા પર કેન્દ્રિત છે. ભારતીય રૂપિયાનો વિનિમય દર બજાર પરિબળો દ્વારા નક્કી થાય છે. તમને જણાવી દઈએ કે આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં રૂપિયામાં લગભગ 2 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ૬ નવેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ યુએસ રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થયા ત્યારથી ડોલર સામે રૂપિયાનું મૂલ્ય ૩.૨ ટકા ઘટ્યું છે, જ્યારે આ સમયગાળા દરમિયાન ડોલર ઇન્ડેક્સમાં ૨.૪ ટકાનો વધારો થયો છે. છેલ્લા 3 મહિનામાં વિદેશી હૂંડિયામણ અનામતમાં US$45 બિલિયનનો ઘટાડો થયો છે, જેનું એક કારણ RBIનો વિદેશી હૂંડિયામણ બજારમાં હસ્તક્ષેપ છે.
૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૪ સુધીમાં ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર ૬૭૫.૬૫ અબજ યુએસ ડોલર હતો. આ વર્ષે 31 જાન્યુઆરી સુધીમાં ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર US$ 630.6 બિલિયન હતો, જે પાછલા અઠવાડિયામાં US$ 629.55 બિલિયન હતો. આ રકમ 10 મહિનાથી વધુ આયાત માટે પૂરતી છે. ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે યુએસમાં વ્યાજ દરમાં ઘટાડાના કદ અને ગતિ અંગેની અપેક્ષાઓમાં ઘટાડો થવાથી યુએસ ડોલર મજબૂત થયો છે અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થયો છે. ઉભરતા અર્થતંત્રોમાંથી મોટા પાયે મૂડીનો પ્રવાહ બહાર નીકળી ગયો છે, જેના કારણે તેમના ચલણમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે અને નાણાકીય સ્થિતિ કડક બની છે.
