Adani – સ્માર્ટ મીટર ક્રાંતિ વચ્ચે મોટો ધમાકો: પોલારિસ કંપની ખરીદવા માટે કોર્પોરેટ ગૃહો વચ્ચે જામી સ્પર્ધા, જાણો ભારત સરકારનો મેગા પ્લાન
ભારતના ઉર્જા ક્ષેત્ર (Energy Sector) માં હાલમાં સ્માર્ટ મીટરને લઈને ભારે હલચલ જોવા મળી રહી છે. સરકાર દેશના ખૂણે-ખૂણા સુધી અને દરેક ઘરમાં સ્માર્ટ મીટર લગાવવાની યોજના પર ઝડપથી કામ કરી રહી છે. આ મોટા પરિવર્તન વચ્ચે, સ્માર્ટ વીજળી અને ગેસ મીટર બનાવતી દેશની અગ્રણી કંપની ‘પોલારિસ સ્માર્ટ મીટરિંગ’ (Polaris Smart Metering) ના વેચાણની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. આ કંપનીને ખરીદવા માટે દેશના ઘણા મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દિગ્ગજો મેદાનમાં ઉતર્યા છે.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, અદાણી એનર્જી સોલ્યુશન્સ (Adani Energy Solutions), અપ્રાવા એનર્જી (Aprava Energy) અને પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી ફંડ એક્ટિસ (Actis) જેવા મોટા નામો આ રેસમાં સૌથી આગળ છે. આશરે ૧,૫૦0 કરોડ રૂપિયાની આ મેગા ડીલ માટેની વાતચીત હવે અંતિમ અને મહત્વપૂર્ણ તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે.
કંપનીની વર્તમાન માલિકી અને બિઝનેસ પ્રોફાઇલ
વર્ષ ૨૦૨૩ના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફર્મ ‘આઈ સ્ક્વેર્ડ કેપિટલ’ (I Squared Capital) એ આ કંપનીમાં ૧૦૦ મિલિયન ડોલરનું રોકાણ કરીને પોતાની એક સબસિડિયરી દ્વારા કંટ્રોલિંગ હિસ્સો ખરીદ્યો હતો. કંપનીનો બાકીનો હિસ્સો ‘સમુન્નતિ સિંગાપોર’ પાસે છે, જેના પર સંપૂર્ણ રીતે યશરાજ ખેતાનની માલિકી છે. પોલારિસ મુખ્યત્વે રહેણાંક મકાનો અને ઔદ્યોગિક ફેક્ટરીઓ માટે અત્યાધુનિક સ્માર્ટ મીટર બનાવવાનું કામ કરે છે.
કંપની પાસે અત્યારે પણ ભારતના મોટા રાજ્યોમાં કામ કરવાના વિશાળ કોન્ટ્રેક્ટ ઉપલબ્ધ છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં આ કંપની મધ્યાંચલ વિદ્યુત વિતરણ નિગમ સાથે મળીને લખનૌ અને અયોધ્યા ક્લસ્ટરમાં ૫૧ લાખ સ્માર્ટ મીટર લગાવવાની કામગીરી કરી રહી છે. આ સિવાય, પશ્ચિમ બંગાળમાં પણ કંપનીને ૨૨ લાખ સ્માર્ટ મીટર ઈન્સ્ટોલ કરવાનો મોટો ઓર્ડર મળેલો છે.
સ્માર્ટ મીટર શું છે અને તેનાથી સામાન્ય જનતાને શો ફાયદો?
સ્માર્ટ મીટર એ પરંપરાગત મીટરનું એક આધુનિક ડિજિટલ સ્વરૂપ છે. આ મીટર વીજળી કે ગેસના વપરાશનો ડેટા (Consumption Data) કોઈ પણ માનવીય હસ્તક્ષેપ વગર આપમેળે રેકોર્ડ કરીને સીધો જ સપ્લાયર કંપનીના સર્વર સુધી મોકલી આપે છે.
રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ: ગ્રાહકો પોતાના વીજ વપરાશ પર વાસ્તવિક સમયમાં નજર રાખી શકે છે, જેથી ઉર્જાની બચત કરવી સરળ બને છે.
ખોટા બિલિંગમાંથી મુક્તિ: આ ટેકનોલોજીથી વીજળી કંપનીઓ દ્વારા અંદાજિત બિલિંગ કે રીડિંગની ભૂલોને કારણે આવતા ખોટા અને મસમોટા બિલોની સમસ્યામાંથી સામાન્ય માણસને કાયમી છુટકારો મળે છે.
ભારત સરકારનો મેગા પ્લાન અને લક્ષ્યાંક
ભારત સરકાર પોતાની મહત્વાકાંક્ષી ‘રિવૅમ્પ્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સેક્ટર સ્કીમ’ (RDSS) હેઠળ વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં સમગ્ર દેશમાં ૨૫ કરોડ પ્રીપેડ સ્માર્ટ મીટર લગાવવાનું આક્રમક લક્ષ્ય લઈને ચાલી રહી છે. દેશમાં વીજ વિતરણ દરમિયાન થતા પાવર થેફ્ટ (વીજ ચોરી) અને ટ્રાન્સમિશનના ભારે નાણાકીય નુકસાનને રોકવા માટે આ યોજના ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. સરકારની આ સમગ્ર યોજના પાછળ આશરે ૧.૩૫ લાખ કરોડ રૂપિયાનું જંગી રોકાણ થવાનું અનુમાન છે, જેના કારણે જ પોલારિસ જેવી મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓને ખરીદવા માટે દિગ્ગજ કોર્પોરેટ ગૃહો વચ્ચે સ્પર્ધા જામી છે.
