Railways
ભારત ડિસેમ્બર 2024 માં તેની પ્રથમ હાઇડ્રોજન-સંચાલિત ટ્રેનનું અનાવરણ કરવા માટે તૈયાર છે, જે ઇકો-ફ્રેન્ડલી મુસાફરી તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું દર્શાવે છે. આ હાઇડ્રોજન સંચાલિત ટ્રેન, જે ડીઝલ અથવા વીજળી વિના ચાલે છે, તેને ભારતીય રેલ્વે માટે એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે, જે તેને 2030 સુધીમાં નેટ ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જક બનવાના લક્ષ્યની નજીક લઈ જશે. ચાલો જાણીએ આ ટ્રેન વિશે કેટલીક વિગતો.
આ હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેન દેશની પ્રથમ એવી ટ્રેન હશે જે પાણીનો ઉપયોગ વીજળી પેદા કરવા માટે તેના પ્રાથમિક સ્ત્રોત તરીકે કરશે. પરંપરાગત ડીઝલ અથવા ઇલેક્ટ્રિક એન્જિનથી વિપરીત, તે હાઇડ્રોજનનો ઉપયોગ કરે છે. મતલબ કે હવે એમ કહી શકાય કે ભારતીય રેલ્વેએ હવે એક એવી ટ્રેન તૈયાર કરી છે જે હવામાં ચાલે છે. હાઈડ્રોજન ઈંધણ કોષો ઓક્સિજન સાથે જોડાઈને માત્ર વરાળ અને પાણીથી જ આડપેદાશ તરીકે વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે, પરિણામે શૂન્ય હાનિકારક ઉત્સર્જન થાય છે. સ્વચ્છ ઉર્જાનો આ અભિગમ ભારતમાં ભાવિ ટ્રેનો માટે માનક નક્કી કરશે તેવી અપેક્ષા છે.
હાઇડ્રોજન ટ્રેન એ ભારતીય રેલ્વેના ડ્રીમ પ્રોજેક્ટનો એક ભાગ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટ ઘટાડવા અને ડીઝલ એન્જિનથી થતા વાયુ પ્રદૂષણને દૂર કરવાનો છે. હાઇડ્રોજન ઇંધણ કોષોનો ઉપયોગ ટ્રેનને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ, નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ અને કણોનું ઉત્સર્જન ટાળવા માટે પરવાનગી આપે છે, જે તેને ઉપલબ્ધ પરિવહનના સૌથી ટકાઉ સ્વરૂપોમાંનું એક બનાવે છે.
પર્યાવરણને અનુકૂળ હોવા ઉપરાંત, હાઇડ્રોજન-સંચાલિત ટ્રેનો ડીઝલ-સંચાલિત એન્જિન કરતાં 60 ટકા ઓછો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. દેશભરમાં 35 હાઇડ્રોજન ટ્રેનો ચલાવવાની યોજના સાથે, ભારતીય રેલ્વે સ્વચ્છ, શાંત ભવિષ્ય માટે તૈયારી કરી રહી છે. હાઇડ્રોજન ટ્રેનનું ટ્રાયલ રન હરિયાણાના જીંદ-સોનીપત રૂટ પર થશે, જે 90 કિલોમીટરનું અંતર કાપશે. વિચારણા હેઠળના વધારાના માર્ગોમાં હેરિટેજ પર્વતીય રેલ્વેનો સમાવેશ થાય છે જેમ કે દાર્જિલિંગ હિમાલયન રેલ્વે, નીલગીરી માઉન્ટેન રેલ્વે, કાલકા-શિમલા રેલ્વે અને ભારતના મનોહર અને દૂરના વિસ્તારોમાં.
