NPS: સરકારી કર્મચારીઓ માટે સારા સમાચાર: એનપીએસ હેઠળ હવે ઈક્વિટીમાં ૭૫% સુધી રોકાણની મળશે સુવિધા
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) થી જોડાયેલા કેન્દ્રીય સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ (Central Autonomous Bodies-CABs) ના લાખો કર્મચારીઓ માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સરકારના નવા આદેશ અનુસાર, હવે આ સંસ્થાઓના કર્મચારીઓને પણ એનપીએસ હેઠળ રોકાણ કરવા માટે બે વધારાના આકર્ષક વિકલ્પો પસંદ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. અહીં નોંધી લેવું જરૂરી છે કે, આ અગાઉ આ ખાસ સુવિધા માત્ર કેન્દ્ર સરકારના મુખ્ય વિભાગોમાં સીધી નોકરી કરતા કર્મચારીઓ માટે જ ઉપલબ્ધ હતી. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલાથી સ્વાયત્ત સંસ્થાઓના કર્મચારીઓને પોતાની જોખમ લેવાની ક્ષમતા (Risk Appetite) અને નિવૃત્તિ પછીની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણ કરવાની વધુ સ્વાયત્તતા અને આઝાદી મળશે.
નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગ (Department of Expenditure) દ્વારા ૧ જુલાઈ ૨૦૨૬ ના રોજ આ સંબંધિત સત્તાવાર ઓફિસ મેમોરેન્ડમ (OM) બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણય નાણાકીય સેવા વિભાગના ૧૩ નવેમ્બર ૨૦૨૫ ના રોજ જાહેર કરાયેલા નોટિફિકેશનના વ્યાપને વિસ્તારવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. આ અંતર્ગત હવે કેન્દ્રીય સ્વાયત્ત સંસ્થાઓના એનપીએસ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ પણ એ જ રોકાણ ભંડોળની પસંદગી કરી શકશે, જેનો લાભ અત્યાર સુધી માત્ર કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ જ લઈ શકતા હતા.
કયા છે આ બે નવા રોકાણ વિકલ્પો?
કેન્દ્ર સરકારે CABs ના કર્મચારીઓ માટે જે બે નવા રોકાણ ફોર્મેટ રજૂ કર્યા છે, તે નીચે મુજબ છે:
LC-75-High (એગ્રેસિવ લાઇફ સાયકલ ફંડ): આ પ્રથમ એવો વિકલ્પ છે જેને પહેલા ‘એગ્રેસિવ લાઇફ સાયકલ ફંડ’ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. આ વિકલ્પ હેઠળ કર્મચારી પોતાની જમા મૂડીના મહત્તમ ૭૫ ટકા સુધીનું રોકાણ ઇક્વિટી એટલે કે શેરબજારમાં (Share Market) કરી શકે છે. આ ફંડ એવા યુવા કર્મચારીઓ માટે ખૂબ જ ઉત્તમ માનવામાં આવે છે, જેઓ લાંબા ગાળાના રોકાણ પર ઊંચું વળતર (High Return) મેળવવા માટે થોડું વધારે જોખમ ઉઠાવવા તૈયાર હોય છે.
Aggressive Life Cycle Fund (બેલેન્સ્ડ લાઇફ સાયકલ ફંડ): આ બીજો એવો વિકલ્પ છે જેને અગાઉ ‘બેલેન્સ્ડ લાઇફ સાયકલ ફંડ’ કહેવામાં આવતું હતું. આ મોડરેટ ફંડમાં ગ્રાહકોના નાણાંનું મહત્તમ ૫૦ ટકા સુધીનું રોકાણ ઇક્વિટી માર્કેટમાં કરવામાં આવે છે. આ ફંડની વિશેષતા એ છે કે કર્મચારીની ઉંમર ૪૫ વર્ષ વટાવી ગયા પછી, આમાં ઇક્વિટીનો હિસ્સો આપોઆપ ધીમે-ધીમે ઘટવા લાગે છે, જેના કારણે નિવૃત્તિની ઉંમર નજીક આવતા જ રોકાણ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત મોડમાં આવી જાય છે.
કર્મચારીઓને મળશે વધુ નાણાકીય લવચીકતા
સરકારના આ નવા ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ કર્મચારીઓને તેમની વ્યક્તિગત નાણાકીય જરૂરિયાતો, ભવિષ્યના લક્ષ્યો અને નિવૃત્તિ આયોજન (Retirement Planning) મુજબ રોકાણની વિગતો ગોઠવવાની વધુ સુવિધા આપવાનો છે. આનાથી એનપીએસ પ્લેટફોર્મ કર્મચારીઓ માટે વધુ લવચીક અને આકર્ષક બનશે. જે કર્મચારીઓની ઉંમર હાલમાં ઓછી છે અને જેઓ આગામી ૨૦ થી ૩૦ વર્ષ સુધી રોકાણ જાળવી રાખવા માંગે છે, તેઓ વધુ ઇક્વિટી ધરાવતા એગ્રેસિવ વિકલ્પો પસંદ કરી શકે છે, જ્યારે જેઓ મધ્યમ ઉંમરના છે અને ઓછું જોખમ ઈચ્છે છે તેઓ સંતુલિત વિકલ્પ અપનાવી શકે છે.
‘Auto Choice’ ની સુવિધા પણ રહેશે યથાવત
જે કર્મચારીઓ શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવથી અજાણ છે અથવા તો પોતાની જાતે રોકાણ અંગેનો કોઈ મોટો નિર્ણય લેવા માંગતા નથી, તેમના માટે એનપીએસમાં પહેલાની જેમ જ ‘Auto Choice’ (ઓટો ચોઈસ) નો પરંપરાગત વિકલ્પ પણ ખુલ્લો રહેશે. આ સુવિધા અંતર્ગત, સિસ્ટમ રોકાણકારની ઉંમરના આધારે ઇક્વિટી (Equity) અને કોર્પોરેટ ડેટ (Corporate Debt) જેવા અલગ-અલગ એસેટ ક્લાસમાં રોકાણનો રેશિયો આપોઆપ બદલતી રહે છે.
