Mobile Calling New Rule: હવે નંબરની સાથે કોલ કરનારનું નામ પણ દેખાશે, જાણો CNAP સર્વિસના નિયમો
મોબાઇલ પર અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા કોલને લઈને 1 નવેમ્બર 2026થી મોટો ફેરફાર થવાની તૈયારી છે. ટેલિકોમ વિભાગ એટલે કે DoTએ ટેલિકોમ કંપનીઓને કોલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન (CNAP) સેવા લાગુ કરવાની સૂચના આપી છે. આ સુવિધા શરૂ થયા બાદ ફોનની સ્ક્રીન પર કોલ કરનારના મોબાઇલ નંબરની સાથે તેનું નામ પણ દેખાશે.
કોલ આવે ત્યારે નંબરની સાથે નામ પણ દેખાશે
CNAP સુવિધા હેઠળ કોલ રિસીવ કરનાર વ્યક્તિને કોલ કરનારના નંબરની સાથે તેની ઓળખ સાથે જોડાયેલું નામ પણ જોવા મળશે. જો મોબાઇલ નંબર પહેલેથી ફોનની કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં સેવ હશે, તો તેમાં નોંધાયેલું નામ દેખાશે. જો નંબર સેવ નહીં હોય, તો સ્થાનિક કોલ માટે ટેલિકોમ કંપનીના ગ્રાહક રેકોર્ડમાં નોંધાયેલું નામ સ્ક્રીન પર દેખાડવામાં આવશે.
વિદેશથી આવતા કોલ માટે શું દેખાશે?
દૂરથી આવતા દરેક કોલની ઓળખ એકસરખી રીતે દર્શાવવામાં આવશે નહીં. ટેલિકોમ વિભાગની સૂચના અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય કોલના કિસ્સામાં અજાણ્યા નંબર સાથે ‘International Call’ લખેલું દેખાઈ શકે છે. આ સુવિધાનો હેતુ કોલ કરનાર વિશે વધુ સ્પષ્ટ માહિતી આપવાનો છે, જેથી મોબાઇલ યુઝર્સ અજાણ્યા કોલને જવાબ આપવો કે નહીં તે અંગે વધુ સારી રીતે નિર્ણય લઈ શકે.
શું આ સેવા માટે અલગથી રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે?
ટેલિકોમ વિભાગના નિર્દેશ મુજબ, ગ્રાહકોને CNAP સેવા માટે અલગથી અરજી કરવાની કે તેને જાતે સક્રિય કરવાની જરૂર નહીં પડે. ટેલિકોમ કંપનીઓએ આ સુવિધા ગ્રાહકોને ઉપલબ્ધ કરાવવાની રહેશે. શરૂઆતના નિર્દેશોમાં 4G અને તેનાથી નવી ટેકનોલોજીવાળા વાયરલેસ નેટવર્કનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, 2G, 3G અને લેન્ડલાઇન માટે અમલીકરણ અંગે અલગથી વિચારણા કરવામાં આવશે.
સ્પામ અને ફ્રોડ કોલથી બચવામાં કેટલી મદદ મળશે?
આ નવી સુવિધાનો મુખ્ય હેતુ અજાણ્યા કોલ કરનારની ઓળખ બતાવીને સ્પામ અને સંભવિત છેતરપિંડીવાળા કોલ ઓળખવામાં મદદ કરવાનો છે. નંબરની સાથે નામ દેખાવાથી લોકોને શંકાસ્પદ કોલ અંગે નિર્ણય લેવામાં સરળતા મળી શકે છે. જોકે, માત્ર નામ જોઈને કોઈ કોલને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત માનવો યોગ્ય નથી. છેતરપિંડી કરનારાઓ ખોટી ઓળખનો ઉપયોગ કરી શકે છે, તેથી સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
કયા કિસ્સામાં નામ નહીં દેખાય અને કંપનીઓની જવાબદારી શું રહેશે?
જે ગ્રાહકોએ નિયમો હેઠળ કોલિંગ લાઇન આઇડેન્ટિફિકેશન રિસ્ટ્રિક્શન (CLIR) સુવિધા લીધી હશે, તેમના કોલ દરમિયાન નામ દર્શાવવામાં નહીં આવે. બીજી તરફ, બિઝનેસ અને બલ્ક કનેક્શન ધરાવતી સંસ્થાઓને ચકાસણી બાદ રજિસ્ટર્ડ ટ્રેડમાર્ક અથવા GST પોર્ટલ પર નોંધાયેલું વેપારી નામ દર્શાવવાની સુવિધા મળી શકે છે. ટેલિકોમ કંપનીઓએ ખોટું નામ દેખાવાની ફરિયાદો નોંધવા અને સમયસર તેનો ઉકેલ લાવવાની વ્યવસ્થા પણ કરવી પડશે.
આમ, CNAP સુવિધા મોબાઇલ કોલિંગમાં ઓળખને વધુ સ્પષ્ટ બનાવવાનો પ્રયાસ છે. જો તેનો યોગ્ય અમલ થશે, તો અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા કોલ અંગે ગ્રાહકોને વધુ માહિતી મળી શકશે. જોકે, આ ફેરફારથી તમામ સ્પામ અને ફ્રોડ કોલ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે એવું માનવું નહીં. કોઈ પણ અજાણી વ્યક્તિ સાથે OTP, બેંકની વિગતો કે અન્ય સંવેદનશીલ માહિતી શેર કરતાં પહેલાં હંમેશાં સાવચેત રહેવું જોઈએ.
