ઈન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક પર મોટો ફેરફાર: હવે ટીનેજર્સ રાત્રે નહીં વાપરી શકે સોશિયલ મીડિયા, 2 કલાકની જ મળશે લિમિટ!
મેટા (Meta) ટૂંક સમયમાં જ તેના લોકપ્રિય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ ફેસબુક (Facebook) અને ઈન્સ્ટાગ્રામ (Instagram) માં યુઝર્સની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને યુગપ્રવર્તક ફેરફારો કરવા જઈ રહ્યું છે. આ નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા પછી, કિશોરો માટે રાત્રિના સમયે આ એપ્સનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ શકે છે અને દિવસ દરમિયાન પણ તેને વાપરવા માટે માત્ર 2 કલાકની સમયમર્યાદા (Time Limit) નક્કી કરવામાં આવી શકે છે. આ કડક નિર્ણય મુખ્યત્વે ટીનેજર્સ (18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના યુઝર્સ) ના એકાઉન્ટ્સ પર લાગુ કરવામાં આવશે.
સોશિયલ મીડિયા વપરાશ પર વાગશે બ્રેક
માર્ક ઝુકરબર્ગની માલિકીની કંપની મેટાએ કેલિફોર્નિયાની અદાલતમાં એક સમજૂતી પત્ર (Settlement Agreement) રજૂ કર્યો છે. આ સમજૂતી અનુસાર, કંપની પોતાના પ્લેટફોર્મ્સ પર 14 બિલિયન યુએસ ડોલર (આશરે ₹1.15 લાખ કરોડ) નો જંગી દંડ ભરવા ઉપરાંત કોર્ટ દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા કડક સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કરવા સંમતિ દર્શાવી છે. કેલિફોર્નિયાના એટોર્ની જનરલ રોબ બોન્ટાના કાર્યાલય દ્વારા મળતી માહિતી મુજબ, આ નવા નિયમો ખાસ કરીને 18 વર્ષથી ઓછી વયના યુઝર્સ માટે ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે. જોકે, મેટા આ નિયમો વૈશ્વિક સ્તરે અને ભારતમાં ક્યારથી લાગુ કરશે તેની સત્તાવાર તારીખ હજુ જાહેર કરવામાં આવી નથી.
શું છે સમગ્ર વિવાદ અને કોર્ટ કેસ?
કેલિફોર્નિયાની ઓકલરેન્ડ સ્થિત અદાલતમાં મેટા સામે પાછલા કેટલાક સમયથી 28 ગંભીર કેસોની સુનાવણી ચાલી રહી હતી. આ કેસોમાં કંપની પર ચોંકાવનારા આરોપો મૂકવામાં આવ્યા હતા. દાવા મુજબ, ફેસબુક અને ઈન્સ્ટાગ્રામ જેવા પ્લેટફોર્મ્સ બાળકો અને કિશોરો માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસરો ઊભી કરી રહ્યા છે.
આરોપમાં જણાવાયું હતું કે મેટા પોતાના આલ્ગોરિધમ અને કેટલાક ચોક્કસ ફીચર્સ દ્વારા બાળકોને સોશિયલ મીડિયાની લત (Social Media Addiction) લગાડવા માટે જાણી જોઈને પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે. આ કાનૂની વિવાદનો અંત લાવવા માટે જ મેટાએ બિલિયન્સ ડોલરનો દંડ ચૂકવીને અને યુઝર ટાઈમ લિમિટ જેવા કડક નિયમો સ્વીકારીને સેટલમેન્ટ કરવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે.
બાળકોની સુરક્ષા અંગે ભારત સરકારનું કડક વલણ
માત્ર વિદેશમાં જ નહીં, પરંતુ ભારત સરકારે પણ તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ સામે બાળ સુરક્ષાના મુદ્દે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ફેસબુક અને ઈન્સ્ટાગ્રામ જેવા પ્લેટફોર્મ્સ પર ચાઈલ્ડ અબ્યુઝ અને વાંધાજનક સામગ્રી (CSAM) રોકવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ સરકારે મેટાને આકરી ચેતવણી આપી હતી.
કેન્દ્ર સરકારની આ સખત સૂચનાઓ બાદ મેટા પણ હરકતમાં આવ્યું છે અને ભારતીય યુઝર્સ માટે ગેરકાયદેસર તેમજ હાનિકારક કન્ટેન્ટને ફિલ્ટર કરવા અને દૂર કરવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને અન્ય મોનિટરિંગ ટુલ્સનો સક્રિયપણે ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. શિયાળા અને આવનારા દિવસોમાં આ કડક સ્ક્રીન ટાઈમ નિયમો ભારતીય માતાપિતા માટે રાહતના સમાચાર બની શકે છે.
