ITR: 31 જુલાઈ પહેલાં ભરી લો ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન: જાણો તમારા માટે ITR 1 અને ITR 2 માંથી કયું ફોર્મ છે જરૂરી
નાણા મંત્રાલયના આવકવેરા વિભાગ (Income Tax Department) દ્વારા કરદાતાઓ માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સમાચાર જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, આકારણી વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ (Assessment Year 2026-27) માટે અત્યાર સુધીમાં ૧.૭ કરોડથી વધુ ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) સફળતાપૂર્વક ફાઇલ થઈ ચૂક્યા છે. જેમ જેમ છેલ્લી તારીખ નજીક આવી રહી છે, તેમ તેમ રિટર્ન ફાઇલ કરનારાઓની સંખ્યામાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. માત્ર શુક્રવારના એક જ દિવસમાં ૧૦ લાખથી વધુ લોકોએ પોતાનું રિટર્ન સબમિટ કર્યું હતું.
આઇટીઆર ફાઇલિંગની ગતિ તેજ: ‘X’ પર વિભાગે આપી વિગતો
ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ (ટ્વિટર) પર આંકડા શેર કરતા જણાવ્યું છે કે, અત્યાર સુધીમાં ૧.૭ કરોડથી વધુ કરદાતાઓએ સમયસર આઇટીઆર ફાઇલ કરીને દેશની પ્રગતિમાં ભાગીદારી નોંધાવી છે. વિભાગે આ જાગૃતિને કરદાતાઓનું એક પ્રશંસનીય પગલું ગણાવ્યું છે. છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં રેકોર્ડબ્રેક ૧૦ લાખ આઇટીઆર ફાઇલ થવા એ દર્શાવે છે કે હવે લોકો છેલ્લી ઘડીની મુશ્કેલીઓથી બચવા માટે વહેલા જાગી ગયા છે.
31 જુલાઈ છે અંતિમ તારીખ: વહેલા ફાઇલિંગના અગણિત ફાયદા
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં મેળવેલી આવક માટે આઇટીઆર-૧ (ITR 1) અને આઇટીઆર-૨ (ITR 2) ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ ૩૧ જુલાઈ ૨૦૨૬ નક્કી કરવામાં આવી છે. આવકવેરા વિભાગે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં અપીલ કરી છે કે કરદાતાઓએ આ આખરી તારીખની રાહ બિલકુલ જોવી જોઈએ નહીં.
સમયસર રિટર્ન દાખલ કરવાના બે સૌથી મોટા ફાયદા છે:
ટેકનિકલ સમસ્યાઓથી બચાવ: અંતિમ દિવસોમાં સર્વર પર લોડ વધી જવાથી પોર્ટલ ધીમું થઈ જાય છે, જેનાથી વહેલા ફાઇલિંગ દ્વારા બચી શકાય છે.
ઝડપી રિફંડ પ્રોસેસ: જે કરદાતાઓ વહેલું આઇટીઆર ભરે છે, તેમનો ડેટા વહેલો પ્રોસેસ થાય છે અને તેમના રિફંડના નાણાં પણ ખૂબ જ ઝડપથી બેંક ખાતામાં જમા થઈ જાય છે.
આઇટીઆર-1 (સહજ ફોર્મ) કોના માટે યોગ્ય છે?
આઇટીઆર-૧, જેને ‘સહજ’ ફોર્મ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે દેશના કરોડો નાના અને મધ્યમ વર્ગના કરદાતાઓ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. આ ફોર્મ ભરવા માટેના મુખ્ય માપદંડો નીચે મુજબ છે: ૧. કરદાતાની વાર્ષિક કુલ આવક ૫૦ લાખ રૂપિયા સુધીની હોવી જોઈએ. ૨. આવકનો સ્ત્રોત માત્ર પગાર (Salary), એક રહેણાંક મકાન (One House Property) અને વ્યાજ વગેરે હોવો જોઈએ. ૩. આ ઉપરાંત, જો કોઈ કરદાતાને ખેતીવાડીમાંથી વાર્ષિક ૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની મર્યાદિત આવક થતી હોય, તો તેઓ પણ આ સૌથી સરળ ફોર્મનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
આઇટીઆર-2 ફોર્મ કોણે પસંદ કરવું પડશે?
બીજી તરફ, આઇટીઆર-૨ ફોર્મ થોડું વિસ્તૃત છે. આ ફોર્મ એવા વ્યક્તિગત કરદાતાઓ અને હિન્દુ અવિભાજિત પરિવારો (HUFs) માટે છે જેમની આવક કોઈ વ્યાપાર કે પ્રોફેશન (Business or Profession) માંથી નથી થતી. જો તમને શેરબજાર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, સોનું અથવા પ્રોપર્ટી વેચવાથી કેપિટલ ગેઈન્સ (Capital Gains) એટલે કે મૂડી નફો થયો હોય, તો તમારા માટે આઇટીઆર-૨ ભરવું ફરજિયાત છે. આ સિવાય એક કરતાં વધુ મકાનમાંથી ભાડાની આવક ધરાવતા લોકો પણ આ ફોર્મનો ઉપયોગ કરે છે.
