ભારતમાં ચોખાનું ઉત્પાદન ઘટવાની આશંકા, 2027માં નિકાસ પર પણ પડી શકે અસ
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને બદલાતા વૈશ્વિક આર્થિક સંજોગોની વચ્ચે ભારતમાં મોંઘવારીનો પ્રશ્ન ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારાની વચ્ચે હવે ચોખા પણ મોંઘા થયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. ચોખાની છૂટક કિંમતમાં એક વર્ષ દરમિયાન આશરે 10 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. આ સ્થિતિની અસર સામાન્ય પરિવારોના માસિક બજેટ પર પડી શકે છે, કારણ કે ચોખા દેશના અનેક પરિવારોના રોજિંદા આહારનો મહત્ત્વનો ભાગ છે.
ભારતમાં ચોખાના ઉત્પાદન અંગે શું છે ચિંતાજનક અંદાજ?
અમેરિકાના કૃષિ વિભાગ એટલે કે USDAના અંદાજ મુજબ, વર્ષ 2026-27માં ભારતમાં ચોખાનું ઉત્પાદન ઘટીને આશરે 14.7 કરોડ ટન થઈ શકે છે. આ અગાઉના વર્ષના અંદાજિત ઉત્પાદન કરતાં લગભગ 4.5 ટકા ઓછું છે. જો આ અનુમાન સાચું સાબિત થાય, તો વર્ષ 2015-16 પછી પ્રથમ વખત ભારતમાં વાર્ષિક ચોખાના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે. જોકે, આ આંકડા આગાહી આધારિત છે અને વાસ્તવિક ઉત્પાદન હવામાન તથા ખેતીની પરિસ્થિતિઓ પર નિર્ભર રહેશે.
નબળા ચોમાસા અને ઘટતા વાવેતરની અસર
ચોખાના ઉત્પાદનને અસર કરતા મુખ્ય પરિબળોમાં ચોમાસાની સ્થિતિ અને ડાંગરના વાવેતરનો વિસ્તાર સામેલ છે. જો વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહે અથવા ખેતી હેઠળનો વિસ્તાર ઘટે, તો પાકની ઉપજ પર દબાણ આવી શકે છે. ભારતે વર્ષ 2025-26માં આશરે 15.4 કરોડ ટન ચોખાનું ઉત્પાદન કર્યું હોવાનો અંદાજ છે. આ ઉત્પાદનના આધારે ભારત વિશ્વના અગ્રણી ચોખા ઉત્પાદક દેશોમાં સ્થાન ધરાવે છે. આગામી સિઝનમાં ઉત્પાદન ઘટે તો સ્થાનિક પુરવઠા અને બજારભાવ પર અસર થઈ શકે છે.
ચોખાના ભાવમાં કેટલો વધારો થયો છે?
ચોખાના ભાવમાં વધારાની અસર બજારમાં જોવા મળી રહી છે. અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, ચોખાની સરેરાશ છૂટક કિંમત પ્રતિ કિલો ₹46.92 સુધી પહોંચી હતી, જે એક વર્ષ પહેલાંની સરખામણીએ લગભગ 10 ટકા વધારે છે. સોના મસૂરી, પોની અને સ્વર્ણા જેવી કેટલીક નોન-બાસમતી જાતોના ભાવમાં પણ છેલ્લા એક વર્ષમાં 10થી 25 ટકા સુધીનો વધારો નોંધાયો હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, અલગ અલગ રાજ્યો, ગુણવત્તા અને બજાર પ્રમાણે ભાવમાં તફાવત હોઈ શકે છે.
તમિલનાડુમાં પણ ભાવ વધ્યા, નિકાસ પર શું અસર પડશે?
તમિલનાડુમાં પણ ચોખાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયાના અહેવાલ છે. 26 કિલોની સુપરફાઇન ચોખાની બોરીનો ભાવ દસ દિવસમાં ₹1,720થી વધીને ₹1,950 થયો હતો, જ્યારે સામાન્ય ફાઇન ચોખાની બોરી ₹1,500થી વધીને ₹1,640 થઈ હતી. બીજી તરફ, USDAના અંદાજ મુજબ વર્ષ 2027માં ભારતની ચોખાની નિકાસ લગભગ 4 ટકા ઘટીને 2.4 કરોડ ટન થઈ શકે છે. જો ઉત્પાદન ઘટે અને સ્થાનિક માંગ વધે, તો નિકાસકારો તથા આયાત કરતા દેશો પર પણ તેની અસર પડી શકે છે. જોકે, આ હજી અનુમાન છે, અંતિમ પરિણામ નહીં.
