India: મુખ્ય ડેલ્ટામાંથી વહેતી અન્ય નદીઓની જેમ, ગંગા પણ નિયમિતપણે તેનો પ્રવાહ બદલવા માટે જાણીતી છે. સ્ટેકલરે જણાવ્યું હતું કે નદીઓને માર્ગ બદલવામાં વર્ષો કે દાયકાઓ લાગી શકે છે, પરંતુ ધરતીકંપ લગભગ તરત જ ભૂસ્ખલનનું કારણ બની શકે છે.
લગભગ 2500 વર્ષ પહેલા પૃથ્વી પર એક શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો. નેચર કોમ્યુનિકેશન્સ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા નવા અભ્યાસ અનુસાર, લગભગ 2,500 વર્ષ પહેલાં આવેલા ભૂકંપના કારણે ગંગા નદીના પ્રવાહમાં અચાનક ફેરફાર થયો હતો. તે સમયે ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 7 થી 8 ની વચ્ચે હતી. સંશોધકોને આના પુરાવા મળ્યા છે. તેનાથી 14 કરોડ લોકો પ્રભાવિત થયા હશે.
7-8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવી રહ્યો હશે.
2018 માં ગંગા નદીના મુખ્ય પ્રવાહના વિસ્તારની શોધખોળ કરનારા સંશોધકોએ બાંગ્લાદેશમાં ભૂકંપના પરિણામે સિસ્માઇટ રચનાઓનું અવલોકન કર્યું હતું. તેમના મતે, એક જ સમયે આવા ઘણા આંકડા બનાવવામાં આવ્યા હતા. અહીંની રેતી અને કાદવના રાસાયણિક પૃથ્થકરણથી જાણવા મળ્યું કે લગભગ 2,500 વર્ષ પહેલા આ વિસ્તારમાં લગભગ 7-8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.
સંશોધકો શું કહે છે?
સંશોધક સ્ટેકલરે જણાવ્યું હતું કે, “તે કોઈને પણ અને કોઈપણ વસ્તુને ખોટા સમયે સરળતાથી લઈ જઈ શકે છે.” મુખ્ય લેખક એલિઝાબેથ એલ. ચેમ્બરલેન, નેધરલેન્ડની વેગેનિન્જેન યુનિવર્સિટીના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસરના જણાવ્યા અનુસાર, આ અભ્યાસ ખાસ કરીને મોટી નદી માટે મહત્વપૂર્ણ છે. સંશોધન ટીમે ગંગા નદીના લગભગ 1.5 કિલોમીટર પહોળા નીચાણવાળા વિસ્તારને શોધી કાઢ્યો, જે બાંગ્લાદેશની રાજધાની ઢાકાથી લગભગ 100 કિલોમીટર સુધી તૂટક તૂટક મળી આવ્યો હતો.
ફરી મોટો ભૂકંપ આવી શકે છે
એક દક્ષિણ અને પૂર્વમાં સબડક્શન ઝોન છે, જ્યાં સમુદ્રી પોપડાની વિશાળ પ્લેટ બાંગ્લાદેશ, મ્યાનમાર અને ઉત્તરપૂર્વીય ભારતની નીચે પોતાને ધકેલી રહી છે, લેખકોએ જણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું, બીજી શક્યતા એ છે કે ભૂકંપનો આંચકો ઉત્તરમાં હિમાલયની તળેટીમાં આવ્યો હોઈ શકે છે. જે ધીરે ધીરે વધી રહી છે કારણ કે ભારતીય ઉપખંડ ધીમે ધીમે બાકીના એશિયા સાથે અથડાઈ રહ્યો છે.
