India Exports: ભારતની આર્થિક પ્રગતિ: નિકાસમાં બે આંકડાની વૃદ્ધિ, અનેક દેશો સાથે નવા વેપાર કરાર
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે પ્રોત્સાહક સમાચાર સામે આવ્યા છે. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના એપ્રિલ અને મે મહિના દરમિયાન દેશની નિકાસમાં બે આંકડાનો (Double-Digit) નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. વાણિજ્ય મંત્રાલય ટૂંક સમયમાં મે મહિનાના અંતિમ વેપારના આંકડા જાહેર કરશે, પરંતુ શરૂઆતી સંકેતો ખૂબ જ સકારાત્મક છે.
નિકાસમાં તેજીનું કારણ
એપ્રિલ મહિનામાં ભારતની નિકાસ 13.78 ટકાના વધારા સાથે 43.56 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી હતી. છેલ્લા ચાર વર્ષમાં આ સૌથી વધુ માસિક નિકાસ છે. કાચા તેલના ભાવમાં વધારાની વચ્ચે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની વૈશ્વિક માંગમાં થયેલો વધારો આ તેજીનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. જોકે, આયાતમાં થયેલા વધારાને કારણે વેપાર ખાધ (Trade Deficit) વધીને 28.38 અબજ ડોલરના ત્રણ મહિનાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી છે, જે સરકાર માટે આગામી સમયમાં એક પડકાર છે.
1,000 નવા નિષ્ણાતોની ભરતી
વાણિજ્ય મંત્રાલયે ભારત દ્વારા કરવામાં આવેલા ‘ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ્સ’ (FTA) વિશે દેશભરમાં જાગૃતિ લાવવા માટે 1,000 લોકોની ભરતી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, વિવિધ ભાષાઓના જાણકાર લોકોની જરૂરિયાત છે જેથી કરીને સ્થાનિક ઉદ્યોગપતિઓ અને વેપારીઓને આ સમજૂતીઓના ફાયદા સમજાવી શકાય. આ ભરતી પ્રક્રિયા માટેની તૈયારીઓ હાલમાં ચાલી રહી છે.
ભારતની વધતી જતી વૈશ્વિક વેપાર ભાગીદારી
ભારતે તાજેતરના વર્ષોમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), ઓમાન, ઓસ્ટ્રેલિયા, EFTA જૂથ અને મોરેશિયસ સાથે FTA લાગુ કર્યા છે. આ ઉપરાંત, યુકે (UK), ન્યુઝીલેન્ડ અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથે પણ કરારોને આખરી ઓપ આપી દેવામાં આવ્યો છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લા સાડા ત્રણ વર્ષમાં ભારતે નવ મુક્ત વેપાર કરારો કર્યા છે, જે વિશ્વના લગભગ બે-તૃતીયાંશ વેપારને આવરી લે છે.
2 ટ્રિલિયન ડોલરનો નિકાસ લક્ષ્યાંક
મંત્રી પીયૂષ ગોયલે સરકારનો સ્પષ્ટ લક્ષ્યાંક રજૂ કરતા કહ્યું કે, “અમારો ધ્યેય ચાલુ વર્ષમાં એક ટ્રિલિયન ડોલર અને આગામી પાંચ વર્ષમાં બે ટ્રિલિયન ડોલરની નિકાસ કરવાનો છે.” આ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવા માટે ભારત ઇઝરાયેલ, કેનેડા અને છ દેશોના GCC જૂથ સાથે પણ વાતચીત કરી રહ્યું છે.
ભારત હવે સાઉથ આફ્રિકાના નેતૃત્વ હેઠળના SACU (સધર્ન આફ્રિકા કસ્ટમ્સ યુનિયન) સાથે પણ વ્યાપાર કરાર માટે ચર્ચા શરૂ કરશે. આ ઉપરાંત, રશિયા, મધ્ય એશિયા અને યુરેશિયન ગ્રુપ સાથેની વાતચીત પહેલેથી જ શરૂ થઈ ગઈ છે. મર્કોસુર (Mercosur) સાથેના વિશેષ વેપાર કરારના વિસ્તરણ માટે પણ ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જેમાં મેક્સિકો અને એક્વાડોર જેવા દેશોએ પણ રસ દાખવ્યો છે.
