Income Tax Return Filing: “નાણાકીય વર્ષ 25 ના ITR માં ભૂલો? તેને સુધારવા માટે 31 ડિસેમ્બર સુધીમાં સુધારેલ રિટર્ન ફાઇલ કરો”
આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કર્યા પછી રાહત અનુભવે છે. જો કે, જો તમારા ITR માં કોઈ ભૂલ થઈ ગઈ હોય અથવા તમે તેને ફાઇલ કરવાનું ભૂલી ગયા હોવ, તો પણ થોડી રાહત મેળવવાનો એક રસ્તો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 (FY25) માટે અનઓડિટેડ ITR ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ 16 સપ્ટેમ્બર, 2025 હતી, પરંતુ આવકવેરા વિભાગે હજુ પણ 31 ડિસેમ્બર, 2025 સુધી સુધારા અથવા વિલંબિત ફાઇલિંગ માટે મંજૂરી આપી છે.
ભૂલો સુધારવાની છેલ્લી તક
આઇટીઆર ફાઇલ કરતી વખતે નાની અને મોટી બંને પ્રકારની ભૂલો ઘણીવાર થાય છે, જેમ કે આવકનો સ્ત્રોત છોડી દેવો, કર કપાતનો દાવો કરવાનું ભૂલી જવું અથવા ખોટી વ્યક્તિગત વિગતો દાખલ કરવી. આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ની કલમ 139(5) હેઠળ, તમે સુધારેલ ITR ફાઇલ કરીને આ ભૂલોને સુધારી શકો છો.
સુધારેલ ITR કેવી રીતે ફાઇલ કરવું:
- આવકવેરા પોર્ટલ પર લોગિન કરો
- ‘ઈ-ફાઇલ’ વિભાગમાં ‘આવકવેરા રિટર્ન’ પર જાઓ.
- ‘આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરો’ પસંદ કરો અને યોગ્ય આકારણી વર્ષ પસંદ કરો.
- કલમ 139(5) હેઠળ ‘સુધારેલ રિટર્ન’ વિકલ્પ પસંદ કરો.
- મૂળ ITR નો સ્વીકૃતિ નંબર દાખલ કરો અને ભૂલો સુધારો.
નોંધ કરો કે જો સુધારેલ રિટર્ન ફાઇલ કરવાથી તમારી કર જવાબદારી વધે છે, તો તમારે તેના પર વ્યાજ પણ ચૂકવવું પડશે. સુધારેલ ITR 31 ડિસેમ્બર, 2025 સુધીમાં અથવા આકારણી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં, જે પણ વહેલું હોય તે સુધીમાં ફાઇલ કરી શકાય છે.
વિલંબિત ફાઇલિંગ (મોડી રિટર્ન)
જો તમે 16 સપ્ટેમ્બરની અંતિમ તારીખ ચૂકી ગયા હો, તો વિલંબિત રિટર્ન પણ ફાઇલ કરી શકાય છે. આ માટેની અંતિમ તારીખ પણ 31 ડિસેમ્બર, 2025 છે.
- ₹5 લાખથી વધુ વાર્ષિક આવક ધરાવતા લોકો માટે લેટ ફી: ₹5,000
- ₹5 લાખથી ઓછી વાર્ષિક આવક ધરાવતા લોકો માટે લેટ ફી: ₹1,000
- બાકી રહેલા કર પર દર મહિને 1% વ્યાજ પણ વસૂલવામાં આવશે.
નોંધ કરો કે વિલંબિત રિટર્નમાં કર વ્યવસ્થા બદલી શકાતી નથી, અને સમયસર રિટર્ન ફાઇલ કરવામાં નિષ્ફળ જવાથી ચોક્કસ કપાત અને નુકસાનને આગળ ધપાવવાની તક પણ ગુમાવી શકાય છે.
છેલ્લો વિકલ્પ: અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U)
જો 31 ડિસેમ્બરની અંતિમ તારીખ પણ ચૂકી જાય, તો કલમ 139(8A) હેઠળ અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U) ફાઇલ કરી શકાય છે. આ વિકલ્પ ફક્ત કર જવાબદારી વધારવા માટે છે; નવી કપાતનો દાવો કરી શકાતો નથી. દંડ ફાઇલિંગ સમય પર આધાર રાખે છે.
ફાઇલિંગ સમયમર્યાદા અને દંડ:
અંતિમ તારીખ વધારાની દંડ (કર અને વ્યાજ પર)
૧૨ મહિનાની અંદર ૨૫%
૧૨–૨૪ મહિના ૫૦%
૨૪–૩૬ મહિના ૬૦%
૩૬–૪૮ મહિના ૭૦%
આઇટીઆર ફાઇલ કરવામાં નિષ્ફળતા અથવા ખોટી માહિતી આપવાથી ગંભીર મુશ્કેલી થઈ શકે છે. જો કર જવાબદારી ₹૨૫ લાખથી વધુ હોય તો વિભાગ નોટિસ જારી કરી શકે છે, રિફંડ રોકી શકે છે અને ૬ મહિનાથી ૭ વર્ષની જેલની સજા પણ ભોગવી શકે છે.
