Loan: દેવાના દલદલમાંથી કેવી રીતે બહાર નીકળવું? જાણો સમય પહેલાં લોન ચૂકવવાની ૫ ફોર્મ્યુલા
લોન એ સામાન્ય માણસ માટે પોતાની જરૂરિયાતો જેવી કે ઘર, કાર, બાળકોનું શિક્ષણ કે વ્યક્તિગત કામો પૂરા કરવાનું એક સશક્ત માધ્યમ છે. મર્યાદિત આવક હોવા છતાં લોન દ્વારા મોટા સપનાઓ પૂરા થઈ જાય છે અને ધીમે-ધીમે ઈએમઆઈ (EMI) દ્વારા તેની ચૂકવણી પણ થઈ જાય છે. પરંતુ, ઘણી વખત સમયસર લોન ન ચૂકવી શકવાને કારણે લોકો દેવાના એવા ચક્રવ્યૂહમાં ફસાઈ જાય છે જ્યાં વ્યાજનો બોજ વધતો જાય છે, જે અંતે આર્થિક અને માનસિક તણાવનું કારણ બને છે.
જો યોગ્ય આયોજન અને નાણાકીય શિસ્ત રાખવામાં આવે તો કોઈપણ લોનને સમય પહેલાં ચૂકવીને તણાવમુક્ત થઈ શકાય છે. અહીં કેટલીક એવી અસરકારક ટિપ્સ અને સાવચેતીઓ દર્શાવવામાં આવી છે, જે તમને દેવામાંથી વહેલી મુક્તિ અપાવશે.
સમય પહેલાં લોન ચૂકવવાની સ્માર્ટ રીતો
૧. આવક અને ખર્ચનું સચોટ આયોજન
લોનમાંથી વહેલા બહાર નીકળવા માટે સૌથી પહેલાં તમારા માસિક બજેટનું આયોજન કરો. તમામ EMI અને ઘરખર્ચને બાદ કર્યા પછી, તમારી આવકનો એક નાનો હિસ્સો અલગ રાખો. આ બચેલી રકમનો ઉપયોગ લોનના વધારાના પેમેન્ટ (Prepayment) માટે કરો.
૨. સમયાંતરે પ્રી-પેમેન્ટ (Prepayment) કરવું
જો તમારી લોન પર કોઈ પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ ન હોય, તો વર્ષમાં એક કે બે વાર લોનની મુખ્ય રકમ (Principal Amount) પર વધારાના પૈસા જમા કરો. આમ કરવાથી મુખ્ય રકમ ઝડપથી ઘટે છે અને ભવિષ્યમાં લાગતું વ્યાજ પણ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું થઈ જાય છે.
૩. ઊંચા વ્યાજ દરવાળી લોનને પ્રાથમિકતા આપો
જો તમારી પાસે એક કરતાં વધુ લોન ચાલતી હોય (જેમ કે પર્સનલ લોન, કાર લોન કે હોમ લોન), તો જે લોનનો વ્યાજ દર સૌથી વધુ હોય તેને પહેલાં પૂરી કરવાનો ટાર્ગેટ રાખો. આ પદ્ધતિથી લાંબા ગાળે તમારા હજારો રૂપિયા વ્યાજ પેટે બચી જશે.
૪. બોનસ અને વધારાની આવકનો સદુપયોગ
જ્યારે પણ તમને નોકરીમાં ઇન્ક્રીમેન્ટ (પગાર વધારો) મળે, દિવાળી બોનસ મળે કે અન્ય કોઈ જગ્યાએથી અણધારી કમાણી થાય, ત્યારે તે રકમને મોજશોખમાં ઉડાવવાને બદલે લોન ચૂકવવામાં વાપરો. આ એક સ્માર્ટ નાણાકીય નિર્ણય સાબિત થશે.
૫. બેલેન્સ ટ્રાન્સફરનો વિકલ્પ પસંદ કરો
જો તમને લાગે કે વર્તમાન બેંક તમારી પાસેથી વધુ વ્યાજ વસૂલી રહી છે, તો તમે અન્ય બેંક અથવા નાણાકીય સંસ્થામાં તમારી લોન ‘બેલેન્સ ટ્રાન્સફર’ કરાવી શકો છો જ્યાં વ્યાજ દર ઓછો હોય. આનાથી તમારી માસિક EMI અથવા લોનનો કુલ સમયગાળો ઘટી જશે.
લોન ચાલતી હોય ત્યારે આ ભૂલો કરવાથી બચો
દેવાના બોજથી બચવા માટે માત્ર લોન ચૂકવવી જ પૂરતી નથી, પરંતુ કેટલીક મોટી ભૂલોથી દૂર રહેવું પણ એટલું જ જરૂરી છે:
EMI ની તારીખ ક્યારેય ન ચૂકવો: ઈએમઆઈ બાઉન્સ થવા પર બેંક પેનલ્ટી લગાવે છે અને તેનાથી તમારો ક્રેડિટ સ્કોર (CIBIL Score) પણ બગડે છે.
નવું મોંઘું દેવું ન લો: એક લોન ચૂકવવા માટે બીજી વધુ વ્યાજ દરવાળી લોન લેવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરો, આનાથી તમે દેવાના દલદલમાં વધુ ફસાશો.
ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ બાકી ન રાખો: ક્રેડિટ કાર્ડ પર વ્યાજ દર સૌથી વધુ (વાર્ષિક ૩૬% થી ૪૨%) હોય છે, તેથી તેનો વપરાશ મર્યાદિત કરો અને બિલ સમયસર ભરો.
નિયમો અને શરતો વાંચ્યા વિના નિર્ણય ન લો: લોન બેલેન્સ ટ્રાન્સફર કરતી વખતે નવી બેંકના પ્રોસેસિંગ ફી, હિડન ચાર્જીસ અને શરતો બરાબર ચકાસી લો.
ક્ષમતા કરતાં વધુ EMI ન રાખો: તમારી માસિક આવકના ૪૦% થી વધુ હિસ્સો EMI માં ન જાય તેનું ધ્યાન રાખો, જેથી રોજિંદા ખર્ચમાં તકલીફ ન પડે.
