ઇન્ટરનેટ કેવી રીતે કામ કરે છે? તેનું રહસ્ય સમુદ્રની નીચે રહેલું છે.
આપણે દરરોજ ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરીએ છીએ – વિડિઓ જોવાથી લઈને સંદેશા મોકલવા સુધી. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ઇન્ટરનેટ ખરેખર કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ઇન્ટરનેટ એ લાખો કમ્પ્યુટર્સ, સર્વર્સ અને વિશ્વભરના નેટવર્ક્સનું એક વિશાળ નેટવર્ક છે, જે બધા એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. જ્યારે તમે કોઈ વેબસાઇટ ખોલો છો, ત્યારે તમારું ઉપકરણ તે વેબસાઇટના સર્વરમાંથી ડેટાની વિનંતી કરે છે, અને થોડીવારમાં, માહિતી તમારી સ્ક્રીન પર દેખાય છે.
સમુદ્રની નીચે છુપાયેલા ઇન્ટરનેટની વાસ્તવિક દુનિયા
ઘણા લોકો માને છે કે ઇન્ટરનેટ સેટેલાઇટ દ્વારા પ્રસારિત થાય છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે વિશ્વનો લગભગ 95% ઇન્ટરનેટ ડેટા સમુદ્રની નીચે નાખેલા ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલ દ્વારા પ્રવાસ કરે છે.
આ કેબલ્સને સબમરીન કેબલ કહેવામાં આવે છે. તે હજારો કિલોમીટર લાંબા છે અને એક દેશને બીજા દેશ સાથે જોડે છે. આ કેબલ વૈશ્વિક ઇન્ટરનેટ નેટવર્કનો આધાર છે.
ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલ શું છે?
ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલ ખૂબ જ પાતળા કાચ અથવા પ્લાસ્ટિક વાયરથી બનેલું છે. આમાં, ડેટા ઇલેક્ટ્રિક સિગ્નલોને બદલે પ્રકાશ સિગ્નલોના રૂપમાં ટ્રાન્સફર થાય છે.
જ્યારે તમે કોઈ ફોટો, વિડિયો કે મેસેજ મોકલો છો, ત્યારે તે પહેલા ઇલેક્ટ્રિક સિગ્નલમાંથી લાઇટ સિગ્નલમાં રૂપાંતરિત થાય છે અને પછી આ કેબલ દ્વારા તેના ગંતવ્ય સ્થાન સુધી ખૂબ જ ઝડપથી મુસાફરી કરે છે. આ જ કારણ છે કે ઇન્ટરનેટ આટલી ઊંચી ઝડપે કાર્ય કરે છે.
ડેટા એક દેશથી બીજા દેશમાં કેવી રીતે મુસાફરી કરે છે?
ધારો કે તમે ભારતમાં બેઠા છો અને યુએસમાં કોઈ વેબસાઇટ ઍક્સેસ કરી રહ્યા છો. આ પ્રક્રિયામાં:
- તમારો ડેટા તમારા ઉપકરણમાંથી નીકળીને તમારા ઇન્ટરનેટ સેવા પ્રદાતા (ISP) સુધી જાય છે.
- ત્યાંથી, તે આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક સાથે જોડાય છે.
- પછી, તે દરિયાઈ કેબલ દ્વારા હજારો કિલોમીટરની મુસાફરી કરીને સર્વર સુધી પહોંચે છે.
- સર્વર એક પ્રતિભાવ મોકલે છે, જે તે જ રૂટ દ્વારા તમારા ઉપકરણ પર પાછો ફરે છે.
- આ સમગ્ર પ્રક્રિયા થોડીક સેકંડમાં પૂર્ણ થાય છે.
શું ઉપગ્રહોની કોઈ ભૂમિકા નથી?
ઉપગ્રહોનો પણ ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ મુખ્યત્વે એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં કેબલ નાખવા મુશ્કેલ હોય છે, જેમ કે પર્વતીય અથવા ખૂબ જ દૂરના વિસ્તારો.
જો કે, ઝડપી અને સ્થિર ઇન્ટરનેટ માટે ફાઇબર ઓપ્ટિક કેબલ હજુ પણ સૌથી વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે.
ઇન્ટરનેટ પાછળનું વિશાળ નેટવર્ક
ઇન્ટરનેટ ફક્ત કેબલ વિશે નથી. તે અસંખ્ય તકનીકો દ્વારા સંચાલિત છે, જેમાં શામેલ છે:
- ડેટા સેન્ટર્સ
- સર્વર્સ
- રાઉટર્સ
- નેટવર્ક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર
મુખ્ય ટેક કંપનીઓ અને ટેલિકોમ ઓપરેટરો આ સિસ્ટમ જાળવવા માટે સાથે મળીને કામ કરે છે, જે સમગ્ર વિશ્વમાં અવિરત ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરે છે.
