સોનાનાં ઘરેણાં ખરીદવા બેંકમાંથી લોન લેવાના છો? પહેલાં જાણી લો કયો વિકલ્પ છે સસ્તો!
નવેમ્બર અને ડિસેમ્બર મહિનાની શરૂઆત થતાં જ દેશમાં લગ્નની મોસમ પૂરજોશમાં શરૂ થઈ જાય છે. લગ્નની તૈયારીઓમાં કપડાં, ઘરેણાં, સજાવટ અને અન્ય ખરીદી પાછળ પરિવારોનો ખર્ચ ઘણો વધી જાય છે. ખાસ કરીને દીકરી કે પરિવારના અન્ય સભ્યના લગ્ન હોય ત્યારે સોનાના દાગીનાની ખરીદી બજેટનો મોટો ભાગ રોકી લે છે. સોનાના વધતા ભાવને કારણે સામાન્ય પરિવારો માટે મનપસંદ ઘરેણાં ખરીદવાં પણ મુશ્કેલ બની રહ્યાં છે. આવી સ્થિતિમાં ઘણા લોકો પોતાની બચત વાપરવાને બદલે બેંકમાંથી લોન લેવાનો વિકલ્પ પસંદ કરે છે. પરંતુ અહીં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે લગ્ન માટે સોનાનાં ઘરેણાં ખરીદવા હોય તો ગોલ્ડ લોન લેવી યોગ્ય રહેશે કે પર્સનલ લોન? બંને લોનના વ્યાજદર, શરતો અને જોખમ અલગ હોવાથી નિર્ણય લેતાં પહેલાં કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો સમજવી જરૂરી છે.

ગોલ્ડ લોન શું છે અને કેવી રીતે મળે છે?
જો તમારી પાસે અગાઉથી સોનાનાં ઘરેણાં છે અને લગ્નની ખરીદી માટે તાત્કાલિક નાણાંની જરૂર છે, તો ગોલ્ડ લોન એક વિકલ્પ બની શકે છે. આ લોનમાં તમારે પોતાના સોનાનાં ઘરેણાં બેંક અથવા નાણાકીય સંસ્થામાં ગીરવે મૂકવાનાં હોય છે. ત્યારબાદ બેંક સોનાની શુદ્ધતા, વજન અને પ્રવર્તમાન બજારભાવના આધારે તમને લોન આપે છે. જોકે ઘરેણાંની સંપૂર્ણ કિંમત જેટલી રકમ મળતી નથી. રિઝર્વ બેંકના નિયમો અનુસાર લોનની રકમ નક્કી કરવામાં આવે છે. ગોલ્ડ લોનનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે સામાન્ય રીતે તેનો વ્યાજદર પર્સનલ લોન કરતાં ઓછો હોય છે. કેટલીક બેંકોમાં વ્યાજદર આશરે 8 ટકા વાર્ષિકથી શરૂ થઈ શકે છે, જોકે વાસ્તવિક દર બેંક, લોનની રકમ અને ગ્રાહકની શરતો પ્રમાણે બદલાય છે.
પર્સનલ લોન લેવી હોય તો આ બાબતો જાણો
બીજી તરફ, જો તમારી પાસે ગીરવે મૂકવા માટે સોનું નથી અથવા તમે પરિવારનાં ઘરેણાં બેંકમાં મૂકવા માગતા નથી, તો પર્સનલ લોનનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો. પર્સનલ લોન એક અસુરક્ષિત લોન છે, એટલે કે તેના માટે તમારે કોઈ મિલકત કે સોનાનાં ઘરેણાં ગીરવે મૂકવાની જરૂર પડતી નથી. બેંક તમારી માસિક આવક, નોકરીની સ્થિતિ, અગાઉના લોન રેકોર્ડ અને ક્રેડિટ સ્કોરની તપાસ કર્યા પછી લોન મંજૂર કરે છે. આ લોનની રકમનો ઉપયોગ તમે લગ્નની ખરીદી, કપડાં, ઘરેણાં અથવા અન્ય જરૂરી ખર્ચ માટે કરી શકો છો. જોકે ગીરવે રાખવા માટે કોઈ સંપત્તિ ન હોવાને કારણે પર્સનલ લોનનો વ્યાજદર સામાન્ય રીતે ગોલ્ડ લોન કરતાં વધારે હોય છે. તેથી લોન લેતાં પહેલાં અલગ-અલગ બેંકોના વ્યાજદરની સરખામણી કરવી જરૂરી છે.

લોનની મુદત અને ચુકવણીના નિયમોમાં શું છે તફાવત?
ગોલ્ડ લોન અને પર્સનલ લોન વચ્ચેનો એક મહત્વપૂર્ણ તફાવત તેની ચુકવણીની મુદત છે. ગોલ્ડ લોન સામાન્ય રીતે ટૂંકા ગાળા માટે આપવામાં આવે છે. તેની મુદત બેંકની યોજના પ્રમાણે થોડા મહિનાથી લઈને ત્રણ વર્ષ સુધી હોઈ શકે છે. જ્યારે પર્સનલ લોનમાં ગ્રાહકોને સામાન્ય રીતે એકથી પાંચ વર્ષ અથવા કેટલીક યોજનાઓમાં તેનાથી વધુ સમય મળી શકે છે. લાંબી મુદતને કારણે માસિક હપ્તાનું ભારણ ઓછું થઈ શકે છે, પરંતુ વધુ સમય સુધી વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. બીજી તરફ, ગોલ્ડ લોનના હપ્તા કે નક્કી કરેલી રકમ સમયસર ન ભરવામાં આવે તો બેંક નિયમો અનુસાર ગીરવે મૂકેલું સોનું હરાજી કરીને બાકી લોન વસૂલ કરી શકે છે. પર્સનલ લોનમાં ચુકવણી ન થવાથી દંડ, વધારાનું વ્યાજ અને ક્રેડિટ સ્કોર પર નકારાત્મક અસર થઈ શકે છે.
ગોલ્ડ લોન કે પર્સનલ લોન, કઈ લોનમાં કેટલો ખર્ચ?
લોન પસંદ કરતી વખતે માત્ર વ્યાજદર જોવો પૂરતો નથી. તેની સાથે પ્રોસેસિંગ ફી, અન્ય શુલ્ક, લોનની મુદત અને સમય પહેલાં લોન ચૂકવવાના નિયમો પણ તપાસવા જોઈએ. ઉદાહરણ તરીકે, ગોલ્ડ લોનનો વ્યાજદર ઓછો હોવા છતાં તેની ટૂંકી મુદતને કારણે સમયસર ચુકવણી કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે. બીજી તરફ, પર્સનલ લોનમાં માસિક હપ્તા પ્રમાણમાં ઓછા રાખી શકાય છે, પરંતુ લાંબી મુદત દરમિયાન કુલ વ્યાજનો ખર્ચ વધી શકે છે. કેટલીક બેંકો ગોલ્ડ લોનમાં ઘરેણાંની તપાસ અને અન્ય પ્રક્રિયા માટે પણ શુલ્ક વસૂલી શકે છે. તેથી લોન લેતાં પહેલાં બેંક પાસેથી કુલ કેટલું વ્યાજ અને અન્ય ખર્ચ ચૂકવવો પડશે તેની લેખિત વિગતો મેળવી લેવી જોઈએ.
લગ્ન માટે લોન લેતાં પહેલાં કયો નિર્ણય લેવો?
જો તમારી પાસે પહેલેથી સોનું છે, તેને થોડા સમય માટે ગીરવે રાખવામાં વાંધો નથી અને તમે ટૂંકા ગાળામાં લોન ચૂકવી શકો છો, તો ગોલ્ડ લોન તમારા માટે સસ્તો વિકલ્પ બની શકે છે. પરંતુ જો તમારી પાસે ગીરવે મૂકવા માટે સોનું નથી અથવા પરિવારનાં ઘરેણાં સુરક્ષિત રાખવા માગો છો, તો પર્સનલ લોન વિશે વિચારી શકો છો. જોકે તેની ચુકવણીની જવાબદારી તમારી આવક પ્રમાણે હોવી જોઈએ. લગ્ન જેવા પ્રસંગે ઉત્સાહમાં આવીને જરૂર કરતાં વધારે લોન લેવાનું ટાળવું જોઈએ.
લોન લેતાં પહેલાં આ ભૂલ ક્યારેય ન કરતા!
લગ્નના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે લોન લેવી ખોટી નથી, પરંતુ માત્ર દેખાદેખી કે મોંઘાં ઘરેણાં ખરીદવા માટે મોટી રકમનું દેવું કરવું યોગ્ય નથી. લોન લેતાં પહેલાં તમારા પરિવારની માસિક આવક, પહેલેથી ચાલી રહેલા હપ્તા અને ભવિષ્યના ખર્ચનો હિસાબ કરી લો. શક્ય હોય તો લગ્નના બજેટનો અમુક હિસ્સો પોતાની બચતમાંથી ચૂકવો અને બાકીની જરૂરિયાત માટે જ લોન લો. ગોલ્ડ લોન પસંદ કરો તો ગીરવે મૂકેલા ઘરેણાં ગુમાવવાનું જોખમ સમજો અને પર્સનલ લોન લો તો તેના હપ્તા સમયસર ભરી શકો છો કે નહીં તે નક્કી કરો. અંતે, સૌથી સસ્તી લોન કરતાં તમારી આર્થિક સ્થિતિને અનુકૂળ અને સરળતાથી ચૂકવી શકાય તેવી લોન પસંદ કરવી વધુ સમજદારીભર્યો નિર્ણય રહેશે.
