બેંકિંગ ક્ષેત્રે મોટો ફેરફાર: ATM માંથી સ્થળ પર જ મળશે પ્રિન્ટેડ RuPay ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડ
જ્યારે પણ નવું ડેબિટ કે ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવવાની વાત આવે છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે ગ્રાહકોએ બેંકના ચક્કર કાપવા પડે છે અથવા કાર્ડ એપ્લાય કર્યા પછી અઠવાડિયા સુધી કુરિયરની રાહ જોવી પડે છે. પરંતુ હવે ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં આ બધી પરેશાનીઓનો કાયમી અંત આવવા જઈ રહ્યો છે. હવે ગ્રાહકો પોતાના નજીકના એટીએમ (ATM) સેન્ટર પર જઈને માત્ર થોડી જ મિનિટોમાં પોતાનું નવું પર્સનલાઇઝ્ડ પ્લાસ્ટિક કાર્ડ મેળવી શકશે.
મુંબઈ ખાતે આયોજિત ‘ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટ’ (GFF) 2026 માં ભારત સરકારના નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ (DFS) દ્વારા બેંકિંગ સેવાઓને વધુ સરળ અને ઝડપી બનાવવા માટે ત્રણ મોટા ડિજિટલ ઉપાયોની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. જેમાં આ નવું ઓપન-સોર્સ એન્ડ્રોઇડ-બેઝ્ડ (Android-Based) એટીએમ સોલ્યુશન મુખ્ય આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે.
એટીએમ મશીનમાંથી સ્થળ પર જ પ્રિન્ટ થશે આ 3 પ્રકારના કાર્ડ્સ
અત્યાર સુધી આપણે સામાન્ય રીતે એટીએમ મશીનનો ઉપયોગ રોકડ ઉપાડવા (Cash Withdrawal), ડિપોઝિટ કરવા કે પિન (PIN) ચેન્જ કરવા માટે જ કરતા આવ્યા છીએ. પરંતુ નવી ટેક્નોલોજીવાળા આ એડવાન્સ્ડ મશીનો દ્વારા ગ્રાહકો નીચે મુજબના કાર્ડ્સ સ્થળ પર જ પ્રિન્ટ કરાવીને તુરંત જ મેળવી શકશે:
RuPay ડેબિટ કાર્ડ (Debit Card): બેંક એકાઉન્ટ સાથે લિંક્ડ નવું ડેબિટ કાર્ડ.
ક્રેડિટ કાર્ડ (Credit Card): મંજૂર થયેલું નવું ક્રેડિટ કાર્ડ.
નેશનલ કોમન મોબિલિટી કાર્ડ (NCMC): ટ્રાન્સપોર્ટ અને મેટ્રોમાં મુસાફરી માટે વપરાતું મલ્ટી-પર્પઝ કાર્ડ.
મશીનમાંથી કાર્ડ પ્રિન્ટ થઈને બહાર નીકળતાની સાથે જ તે એક્ટિવ થઈ જશે. એટલે કે ગ્રાહકો કુરિયરની રાહ જોયા વગર મિનિટોમાં તે કાર્ડથી શોપિંગ કરી શકશે અથવા એટીએમમાંથી કેશ ઉપાડી શકશે.
કઈ બેંકો આ નવી ટેક્નોલોજી પર કરી રહી છે કામ?
હાલમાં આ નવી એટીએમ સિસ્ટમનું ટ્રાયલ અને એસેસમેન્ટ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટમાં નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI), એટીએમ ઉત્પાદક કંપનીઓ અને દેશની 9 મોટી સરકારી તથા પ્રાઇવેટ બેંકો સામેલ છે.
જે બેંકો આ સુવિધાનું ટેસ્ટિંગ કરી રહી છે તેમાં નીચે મુજબની બેંકોનો સમાવેશ થાય છે:
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI)
બેંક ઓફ બરોડા (BoB)
પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB)
બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (BoI)
યુકો બેંક (UCO Bank)
સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા
યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયા
સ્લાઇસ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક (Slice SFB)
એરટેલ પેમેન્ટ્સ બેંક (Airtel Payments Bank)
એટીએમ બનશે બેંકની ‘મિની બ્રાન્ચ’
આગામી સમયમાં એટીએમ મશીનો માત્ર કેશ વેન્ડિંગ સેન્ટર સુધી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ તે બેંકની એક સંપૂર્ણ ‘મિની બ્રાન્ચ’ (Mini Branch) તરીકે કામ કરશે.
ઇન્સ્ટન્ટ કાર્ડ ઇશ્યુ કરવા ઉપરાંત આ મશીનોમાં ચેક જમા કરાવવો, નવું બેંક ખાતું ખોલવું અને ઇન્સ્ટન્ટ પર્સનલ લોન માટે એપ્લાય કરવા જેવી સેવાઓ પણ ઉમેરવામાં આવી રહી છે. આનાથી સામાન્ય લોકોને નાના-મોટા કામ માટે બેંકની લાંબી લાઈનોમાં ઊભા રહેવામાંથી મોટી રાહત મળશે અને ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્રે એક નવો યુગ શરૂ થશે.
