Gaza Deal: ગાઝામાં શાંતિ માટે રોડમેપ તૈયાર: ૧૪ દિવસમાં અમલ, હમાસનું હથિયાર સમર્પણ અને નવી ફિલિસ્તીની સરકારની યોજના
ગાઝા યુદ્ધને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક કૂટનીતિક ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે હમાસના સંપૂર્ણ નિશસ્ત્રીકરણ (શસ્ત્રો સરન્ડર કરવા) અને ગાઝા પટ્ટીમાંથી ઇઝરાયલી સેનાની તબક્કાવાર વાપસીને લઈને એક ઐતિહાસિક સમજૂતી થઈ ગઈ છે. આ કરાર મુજબ, તમામ સંબંધિત પક્ષોની સત્તાવાર મંજૂરી મળ્યાના ૧૪ દિવસની અંદર આ યોજનાને તબક્કાવાર રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવશે. હમાસે પણ આ શાંતિ રોડમેપ પર પોતાની સંમતિ દર્શાવી છે, જોકે તેણે ઇઝરાયલ સામે કેટલીક શરતો પણ મૂકી છે.
સમજૂતીની મુખ્ય શરતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય દળની ભૂમિકા
આ કરાર હેઠળ, હમાસ એક ચોક્કસ તબક્કાવાર પ્રક્રિયા દ્વારા પોતાના તમામ હથિયારો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટેબિલાઇઝેશન ફોર્સ (International Stabilization Force) ને સોંપશે. લગભગ ૫,૦૦૦ સૈનિકોના બનેલા આ વિશેષ દળની દેખરેખ અને નેતૃત્વ એક અમેરિકી જનરલ કરશે.
કરારની મુખ્ય શરતો નીચે મુજબ છે:
હમાસ પોતાના શસ્ત્રો તબક્કાવાર રીતે સરન્ડર કરશે અને સમગ્ર નિશસ્ત્રીકરણ પ્રક્રિયા પૂરી થવામાં ૨૦૦ થી ૩૦૦ દિવસનો સમય લાગી શકે છે.
ગાઝામાં હમાસ દ્વારા બનાવવામાં આવેલું ભુગર્ભ સુરંગોનું નેટવર્ક સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિય કરવામાં આવશે.
સંપૂર્ણ નિશસ્ત્રીકરણ પૂરું થયા બાદ જ ઇઝરાયલી સેના ગાઝામાંથી તબક્કાવાર રીતે પીછેહઠ કરશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય દળ નવી ફિલિપિના/ફિલિસ્તીની પોલીસને સુરક્ષા અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવાનું ખાસ પ્રશિક્ષણ આપશે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ઘોષણા અને ગાઝાનું ભવિષ્ય
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર આ ઐતિહાસિક સમજૂતીની જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ પગલું ગાઝા અને સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં કાયમી શાંતિ સ્થાપવાની દિશામાં એક મોટો વિજય છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે સમગ્ર યોજનાનું પાલન ખૂબ જ સાવધાની અને તબક્કાવાર રીતે કરવામાં આવશે.
ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, જેવું હમાસનું શસ્ત્રસમર્પણ પૂર્ણ થશે, તે સાથે જ ઇઝરાયલી દળો ગાઝા છોડીને પોતાના દેશમાં પરત ફરવાનું શરૂ કરશે. ત્યારબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટેબિલાઇઝેશન ફોર્સ અને નવી ફિલિસ્તીની પોલીસ સંયુક્ત રીતે ગાઝાની સ્થાનિક સુરક્ષા સંભાળશે, જેના પછી ગાઝાના પુનઃનિર્માણ (Reconstruction) નો મોટો પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવશે.
હમાસની સંમતિ અને મૂકેલી શરતો
બીજી તરફ, હમાસના પ્રાદેશિક અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંગઠને આ રોડમેપ પર સૈદ્ધાંતિક સંમતિ આપી દીધી છે. જોકે, તેમણે ટાંક્યું છે કે આ કરારને જમીન પર લાગુ કરતા પહેલા ઇઝરાયલે પણ પોતાની પ્રતિબદ્ધતાઓ અને વચનો પૂરા કરવા પડશે.
હમાસનું કહેવું છે કે ઇઝરાયલે તાત્કાલિક અસરથી તમામ સૈન્ય કાર્યવાહી અને બોમ્બમારો રોકવો પડશે તેમજ ગાઝામાંથી પોતાના સૈનિકોને પાછા બોલાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવી પડશે. જો ઇઝરાયલ આ શરતો પાળશે તો જ હમાસ શસ્ત્રો સોંપવાની પ્રક્રિયા આગળ ધપાવશે.
૧૪ દિવસમાં અમલીકરણ અને નવી સરકારની રચના
મૂસદ્દા યોજના મુજબ, તમામ પક્ષો તરફથી આખરી મંજૂરી મળ્યાના ૧૪ દિવસની અંદર આ કરારને અમલી બનાવવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી દેવાશે. આ યોજના અંતર્ગત ગાઝામાં એક નવી ટેકનોક્રેટ ફિલિસ્તીની સરકારની રચના કરવામાં આવશે.
આ નવી સરકાર ‘ઇન્ટરનેશનલ બોર્ડ ઓફ પીસ’ અને નવી પોલીસ વ્યવસ્થા સાથે મળીને ગાઝાનો વહીવટ ચલાવશે. આંતરરાષ્ટ્રીય બળ નવી પોલીસને સક્ષમ બનાવશે, જેથી ભવિષ્યમાં ગાઝાનું શાસન અને સુરક્ષા સંપૂર્ણપણે સ્થાનિક તંત્ર અને પોલીસના હાથમાં સોંપી શકાય.
