દારૂમાં આર્ટિફિશિયલ ફ્લેવરનો ખેલ! FSSAI ની મોટી કાર્યવાહી, જાણો કઈ બ્રાન્ડ્સ પર પડી અસર
જો તમે રમ (Rum) કે વ્હિસ્કી (Whisky) નું સેવન કરો છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. દેશમાં ખાદ્ય અને પીણાંની ગુણવત્તા પર નજર રાખતી સંસ્થા ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટેન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ આલ્કોહોલિક પીણાંમાં બનાવટી કે આર્ટિફિશિયલ ફ્લેવરના ઉપયોગ સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી કેટલીક દારૂ બનાવતી કંપનીઓ સામે એક્શન લેતા ફ્રન્ટલાઈન બ્રાન્ડ્સના ચોક્કસ યુનિટ્સમાં તૈયાર થતા પીણાંના વેચાણ પર રોક લગાવી દેવામાં આવી છે.
FSSAI ના જણાવ્યા મુજબ, મોટાભાગની કંપનીઓ નક્કી કરેલા ધોરણો મુજબ ઉત્પાદન કરે છે, પરંતુ કેટલાક મેન્યુફેક્ચરર્સ વધુ નફો કમાવા કે પ્રક્રિયા ટૂંકી કરવા માટે ગેરકાયદેસર પદ્ધતિઓ અપનાવી રહ્યા હતા, જેના પર હવે લાલ આંખ કરવામાં આવી છે.
Position of FSSAI on the use of identical flavours in Alcoholic Beverages pic.twitter.com/Uex8wYv9AL
— FSSAI (@fssaiindia) August 2, 2026
૧. રમ અને વ્હિસ્કીમાં કેમ ઉમેરાઈ રહ્યું હતું આર્ટિફિશિયલ ફ્લેવર?
FSSAI ની તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે કેટલાક ઉત્પાદકો રમ કે વ્હિસ્કી બનાવવા માટે તેના પરંપરાગત કાચા માલ અને કુદરતી પ્રક્રિયાને બદલે ન્યૂટ્રલ આલ્કોહોલ (Neutral Alcohol) કે એક્સ્ટ્રા ન્યૂટ્રલ આલ્કોહોલ (ENA) નો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા.
આવા આલ્કોહોલમાં રમ કે વ્હિસ્કીનો કુદરતી સ્વાદ કે સુગંધ હોતી નથી. તેથી, ગ્રાહકોને અસલી પીણા જેવો અનુભવ કરાવવા માટે કંપનીઓ ઉપરથી આર્ટિફિશિયલ ફ્લેવરિંગ પદાર્થો (Artificial Flavors) ઉમેરતી હતી. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, જે સ્વાદ લાંબા સમયની નેચરલ મેચ્યોરેશન પ્રક્રિયામાંથી આવવો જોઈએ, તે રાસાયણિક ફ્લેવર ઉમેરીને કૃત્રિમ રીતે તૈયાર કરવામાં આવતો હતો.
૨. FSSAI ની સ્પષ્ટતા: ગ્રાહકો સાથે છેતરપિંડી સહન નહીં થાય
નિયમનકારી સંસ્થા FSSAI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ એવી કોઈ માન્ય ઉત્પાદન પદ્ધતિ નથી જેમાં રમનો મૂળ સ્વાદ લાવવા માટે બહારથી ‘રમ ફ્લેવર’ કે વ્હિસ્કી માટે ‘વ્હિસ્કી ફ્લેવર’ ઉમેરવામાં આવે.
FSSAI મુજબ, આલ્કોહોલિક પીણાં માટે બનાવવામાં આવેલા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે પ્રોડક્ટની કેમિકલ કમ્પોઝિશન તેના મૂળ કાચા માલ અને કુદરતી ઉત્પાદન પ્રક્રિયા મુજબ જ રહે. કોઈપણ ફૂડ બિઝનેસ એવા એડિટિવ્સ કે કેમિકલ્સનો ઉપયોગ ન કરી શકે જેનાથી ગ્રાહક ગેરમાર્ગે દોરાય.
૩. ઓલ્ડ મોન્ક સહિત આ જાણીતી બ્રાન્ડ્સ પર લાગ્યો પ્રતિબંધ
FSSAI ની આ કડક કાર્યવાહી હેઠળ દેશની અત્યંત લોકપ્રિય બ્રાન્ડ્સ આવી ગઈ છે. નિયમનકારે મોહન રોકી સ્પ્રિંગવોટરના ખોપોલી (મહારાષ્ટ્ર) યુનિટમાં તૈયાર થતી ઓલ્ડ મોન્કની ત્રણ પ્રોડક્ટ્સના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મુક્યો છે:
ઓલ્ડ મોન્ક ધ લીજેન્ડ (Old Monk The Legend)
ઓલ્ડ મોન્ક ગોલ્ડ રિઝર્વ (Old Monk Gold Reserve)
ઓલ્ડ મોન્ક XXX મેચ્યોર્ડ રમ (Old Monk XXX Matured Rum)
આ ઉપરાંત, યુનાઈટેડ સ્પિરિટ્સના બારામતી યુનિટમાં બનતી ‘મેક્ડોવેલ્સ નંબર ૧ રમ’ (McDowell’s No.1 Rum) ના વેચાણ પર પણ રોક લગાવાઈ છે.
૪. બેગપાઈપર, રોયલ ચેલેન્જ અને એન્ટિકવિટી બ્લુ પણ લિસ્ટમાં
આ કાર્યવાહી માત્ર ઓલ્ડ મોન્ક પૂરતી સીમિત નથી. મધ્ય પ્રદેશમાં ઈનબ્રુ બેવરેજિઝ દ્વારા ઉત્પાદિત થતી ‘બેગપાઈપર ડીલક્સ વ્હિસ્કી’ (Bagpiper Deluxe Whisky) અને ‘ઓલ્ડ કાસ્ક ડીલક્સ XXX રમ’ (Old Cask Deluxe XXX Rum) પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
સાથે જ, એસોસિએટેડ આલ્કોહોલ એન્ડ બ્રેવરીઝ દ્વારા તૈયાર કરાતી ‘સેન્ટ્રલ પ્રોવિન્સ વ્હિસ્કી’ અને ‘યુનાઈટેડ સ્પિરિટ્સ’ (મધ્ય પ્રદેશ યુનિટ) ની જાણીતી વ્હિસ્કી ‘એન્ટિકવિટી બ્લુ’ (Antiquity Blue) અને ‘રોયલ ચેલેન્જ’ (Royal Challenge) પણ આ કાર્યવાહીના દાયરામાં આવી ગઈ છે.
