FPI: શેરબજારમાંથી નિકાસ પણ બોન્ડ માર્કેટમાં ભરોસો! જાણો કેમ ભારતીય ડેટ માર્કેટ તરફ આકર્ષાયા વિદેશી ફંડો
વૈશ્વિક બજારોમાં ચાલી રહેલી ઉથલપાથલ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાની સીધી અસર ભારતીય શેરબજાર પર જોવા મળી રહી છે. વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPI) દ્વારા ભારતીય શેરબજારમાંથી નાણાં પરત ખેંચવાનો સિલસિલો જૂન ૨૦૨૬ માં પણ સતત ચાલુ રહ્યો હતો. જૂન મહિના દરમિયાન વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાંથી આશરે ૪૯,૩૪૦ કરોડ રૂપિયાની જંગી વેચવાલી કરી છે.
આ સાથે, વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ છ મહિનામાં જ વિદેશી નાણાંની કુલ નિકાસ ૨.૭ લાખ કરોડ રૂપિયાના આંકડાને પાર કરી ગઈ છે. આ આંકડો વર્ષ ૨૦૨૫ માં થયેલી કુલ ૧.૬૬ લાખ કરોડ રૂપિયાની વેચવાલી કરતાં પણ ઘણો વધારે છે. વૈશ્વિક બજારના બદલાતા સમીકરણો, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને ભારતીય શેરબજારનું ઊંચું વેલ્યુએશન આ મોટા આઉટફ્લો પાછળના મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે.
વર્ષ ૨૦૨૬: સતત વેચવાલીનો દોર
સેન્ટ્રલ ડિપોઝિટરી સર્વિસીસ લિમિટેડ (CDSL) ના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, ફેબ્રુઆરી મહિનાને બાદ કરતાં વર્ષ ૨૦૨૬ ના તમામ મહિનાઓમાં વિદેશી રોકાણકારો નેટ સેલર્સ (વેચવાલ) રહ્યા છે. ચાલુ વર્ષના ગ્રાફ પર નજર કરીએ તો:
જાન્યુઆરી: ૩૫,૯૬૨ કરોડ રૂપિયાનો આઉટફ્લો
ફેબ્રુઆરી: ૨૨,૬૧૫ કરોડ રૂપિયાનું એકમાત્ર નવું રોકાણ
માર્ચ: ૧.૧૭ લાખ કરોડ રૂપિયાની ઐતિહાસિક અને રેકોર્ડબ્રેક વેચવાલી
એપ્રિલ: ૬૦,૮૪૭ કરોડ રૂપિયાની નિકાસ
મે: ૩૨,૯૬૩ કરોડ રૂપિયાનો આઉટફ્લો
જૂન: ૪૯,૩४૦ કરોડ રૂપિયાની નવી વેચવાલી
કયા કારણોસર વિદેશી રોકાણકારો દૂર થયા?
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સના મતે, જૂન મહિનાની શરૂઆતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જિયોપોલિટિકલ રિસ્ક (ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો) ખૂબ વધારે હતા. આ સિવાય અમેરિકા જેવા વિકસિત દેશોના બજારો તરફ રોકાણકારોનો ઝુકાવ વધવો અને યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં તેજી આવવાને કારણે એશિયન માર્કેટ્સમાંથી પૈસા પાછા ખેંચાયા હતા. ભારતીય બજારનું કરન્ટ વેલ્યુએશન ઘણું મોંઘું હોવાને કારણે પણ વિદેશી ફંડોએ અહીં પ્રોફિટ બુકિંગ (નફો વસૂલવાનું) યોગ્ય માન્યું.
જોકે, જૂન મહિનાના ઉત્તરાર્ધમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ સમજૂતીના સકારાત્મક સમાચારો આવતા વૈશ્વિક સેન્ટિમેન્ટ્સ સુધર્યા હતા. આ દરમિયાન કાચા તેલની કિંમતોમાં પણ નરમાઈ આવતા મહિનાના અંતમાં વેચવાલીની ગતિ થોડી ધીમી પડી હતી.
રૂપિયાની મજબૂતાઈથી મળી મોટી રાહત
જૂન મહિનાના અંતિમ અઠવાડિયામાં અમેરિકી ડૉલર સામે ભારતીય રૂપિયાની સ્થિતિ મજબૂત થતાં વિદેશી રોકાણકારોનું વલણ થોડું નરમ પડ્યું હતું. આ ઉપરાંત, તાઈવાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા અન્ય ઉભરતા બજારોમાં ભારે અસ્થિરતા (Volatility) જોવા મળી હતી. જેના કારણે વિદેશી ફંડોએ તે દેશોમાંથી પણ મોટા પાયે નફો વસૂલ્યો હતો, જેની પરોક્ષ અસર ભારતીય બજારમાં થતી વેચવાલીની રફતાર ધીમી પાડવામાં જોવા મળી.
