FD કે લિક્વિડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ: ટૂંકા ગાળાના રોકાણ માટે કયો વિકલ્પ છે સૌથી ઉત્તમ?
જો તમારી પાસે વધારાના નાણાં છે અને તમે તેને સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકવા માંગો છો, તો બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને લિક્વિડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (Liquid Mutual Fund) બંને ઉત્તમ વિકલ્પો સાબિત થઈ શકે છે. પરંતુ આ બંને વિકલ્પોમાં નાણાંનું રોકાણ, મળતું રિટર્ન, જોખમનું પ્રમાણ અને પૈસા પાછા ઉપાડવાની સુવિધા તદ્દન અલગ-અલગ છે. આથી, રોકાણ કરતા પહેલાં તમારી અંગત જરૂરિયાત શું છે તે સમજવું અત્યંત જરૂરી છે.
ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD): નિશ્ચિત વ્યાજ અને સુરક્ષા
એફડી (FD) એવા રોકાણકારો માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે જેઓ પોતાના રોકાણ પર કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ લેવા માગતા નથી અને પહેલાથી જ નક્કી કરેલું વ્યાજ મેળવવા ઈચ્છે છે:
નક્કી કરેલું રિટર્ન: બેંકમાં ચોક્કસ સમયગાળા માટે નાણાં જમા કરાવવામાં આવે છે અને તેના પર અગાઉથી નક્કી કરેલા દરે વ્યાજ મળે છે.
બજારના જોખમથી મુક્તિ: શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવની એફડીમાં જમા થયેલી મૂળ રકમ કે વ્યાજ પર કોઈ અસર પડતી નથી.
મચ્યોરિટીની સ્પષ્ટતા: રોકાણકારને મચ્યોરિટી પર કેટલી રકમ પાછી મળશે તેનો ચોક્કસ અંદાજ પહેલા દિવસથી જ હોય છે.
લિક્વિડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ: વધુ લવચીકતા (Flexibility)
લિક્વિડ ફંડ એ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની જ એક કેટેગરી છે, જે અત્યંત ટૂંકા ગાળાના ડેટ (Debt) અને મની માર્કેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સમાં રોકાણ કરે છે. જે રકમની નજીકના ભવિષ્યમાં જરૂર પડી શકે તેમ હોય, તેને સાચવવા માટે આ એક આદર્શ માર્ગ છે:
ઝડપી ઉપાડ (Liquidity): આનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે જ્યારે પણ પૈસાની જરૂર પડે ત્યારે યુનિટ્સ રિડીમ કરીને સરળતાથી નાણાં પાછા મેળવી શકાય છે.
બજાર આધારિત રિટર્ન: લિક્વિડ ફંડમાં એફડીની જેમ ગેરંટીડ રિટર્ન મળતું નથી. બજારની પરિસ્થિતિઓ અનુસાર તેમાં રિટર્નમાં નજીવો ઉતાર-ચઢાવ આવી શકે છે.
પૈસાની જરૂરિયાત મુજબ પસંદગી કરો
બંને વિકલ્પોમાંથી યોગ્ય પસંદગી કરવા માટે તમારે એ નક્કી કરવું પડશે કે તમને નાણાંની જરૂર ક્યારે પડશે:
જો તમને ખાતરી હોય કે એક નિશ્ચિત સમય સુધી આ રકમની જરૂર નથી અને તમે જોખમ વગર નક્કી કરેલું રિટર્ન ઈચ્છો છો, તો FD તરફ જવું જોઈએ.
જો તમારી પાસે રકમ ટૂંકા સમય માટે પડી છે અને ગમે ત્યારે ઈમરજન્સીમાં પૈસા ઉપાડવાની જરૂર પડી શકે તેમ હોય, તો લિક્વિડ ફંડ વધુ આદર્શ અને લવચીક વિકલ્પ છે.
કરવેરા (Taxation) નો અસર
બંને રોકાણ વિકલ્પોમાંથી થતી આવક પર ટેક્સના નિયમો લાગુ પડે છે.
FD પર ટેક્સ: એફડીમાંથી મળતું વ્યાજ રોકાણકારના ટેક્સ સ્લેબ મુજબ કરપાત્ર બને છે. અમુક ચોક્કસ મર્યાદાથી વધુ વ્યાજ પર બેંક અગાઉથી TDS પણ કાપે છે.
લિક્વિડ ફંડ પર ટેક્સ: લિક્વિડ ફંડમાંથી મળતા રિટર્ન પર પણ નિયમ મુજબ જ ટેક્સ લાગે છે. જોકે, કેશ ફ્લો અને ઉપાડની સગવડતાની દ્રષ્ટિએ અમુક કિસ્સામાં લિક્વિડ ફંડ ટેક્સ આયોજન માટે વધુ સુવિધાજનક સાબિત થાય છે.
જોખમની દ્રષ્ટિએ કયો વિકલ્પ વધુ સુરક્ષિત?
એફડીમાં વ્યાજ અને મુદત અગાઉથી નક્કી હોવાથી તેમાં કોઈ અસુરક્ષિતતા હોતી નથી. બીજી તરફ, લિક્વિડ ફંડ્સ બજારની કામગીરી પર આધારિત હોવાથી તેમાં નિશ્ચિત રિટર્નની ગેરંટી હોતી નથી. આમ છતાં, લિક્વિડ ફંડ્સ ખૂબ જ સુરક્ષિત ડેટ સાધનોમાં જ નાણાં રોકે છે, પરંતુ સંપૂર્ણ સુરક્ષાની સરખામણીમાં એફડી હંમેશાં આગળ રહે છે.
