Elon Musk on AI: એલોન મસ્ક વિરુદ્ધ ઓપન-એઆઈ: શું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દુનિયાને ખતમ કરી દેશે?
આજની દુનિયામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) એક ક્રાંતિ સમાન છે, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા જોખમો પણ તેટલા જ ગંભીર છે. વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ અને ટેસ્લાના સીઈઓ એલોન મસ્ક છેલ્લા ઘણા સમયથી એઆઈના વધતા જોખમો વિશે દુનિયાને ચેતવણી આપી રહ્યા છે. તાજેતરમાં તેમણે ઓપન-એઆઈ (OpenAI) અને તેના સીઈઓ સેમ ઓલ્ટમેન વિરુદ્ધ કાયદાકીય લડાઈ શરૂ કરીને ફરી એકવાર આ ચર્ચાને વેગ આપ્યો છે.
મસ્ક અને ઓપન-એઆઈ વચ્ચેની કાયદાકીય લડાઈ
મસ્કનો મુખ્ય આરોપ એ છે કે જે કંપનીની સ્થાપના તેમણે ‘માનવતાના ભલા’ માટે કરી હતી, તે હવે માત્ર નફો કમાવાનું સાધન બની ગઈ છે. મસ્ક જણાવે છે કે જ્યારે ઓપન-એઆઈની શરૂઆત થઈ હતી, ત્યારે તેનો હેતુ એવી ટેકનોલોજી વિકસાવવાનો હતો જે માનવજાત માટે સુરક્ષિત હોય અને તેના પર કોઈ પણ એક કંપનીનો ઈજારો ન હોય. પરંતુ હવે, માઈક્રોસોફ્ટ જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ સાથે હાથ મિલાવીને તે માત્ર વ્યાવસાયિક નફા પાછળ દોડી રહી છે.
લેરી પેજ સાથેનો કિસ્સો અને ‘સ્પેશિસ્ટ’નો ટેગ
કોર્ટમાં પોતાની દલીલો રજૂ કરતી વખતે મસ્કે ૨૦૧૫નો એક કિસ્સો યાદ કર્યો. તેમણે ગૂગલના સહ-સ્થાપક લેરી પેજ સાથે એઆઈ સેફ્ટી અંગે વાત કરી હતી. લેરી પેજ માનતા હતા કે એઆઈ એક ‘યુટોપિયા’ (સ્વર્ગ જેવી આદર્શ દુનિયા) બનાવશે. જ્યારે મસ્કે ચેતવણી આપી, ત્યારે પેજે તેમને ‘સ્પેશિસ્ટ’ (Speciesist) કહ્યા હતા – એટલે કે એવો વ્યક્તિ જે અન્ય જીવો (કે મશીનો) કરતા માનવીઓને વધુ મહત્વ આપે છે. મસ્ક માટે આ ચિંતાજનક હતું કારણ કે તેમને ડર હતો કે એઆઈ માનવ સભ્યતાને ખતમ કરી શકે છે.
ટર્મિનેટર વિરુદ્ધ સ્ટાર ટ્રેક: ભવિષ્યની બે દિશાઓ
મસ્કે હોલીવુડની બે ફિલ્મોના ઉદાહરણો દ્વારા પોતાની વાત સમજાવી:
ટર્મિનેટર (Terminator): એક એવું ભવિષ્ય જ્યાં મશીનો માણસોના દુશ્મન બની જાય છે અને તેમનો નાશ કરે છે.
સ્ટાર ટ્રેક (Star Trek): એક એવું ભવિષ્ય જ્યાં ટેકનોલોજી અને માણસો એકબીજાના સહકારથી બ્રહ્માંડની ખોજ કરે છે.
મસ્કનું કહેવું છે કે જો આપણે સાવચેતી નહીં રાખીએ, તો આપણે ‘સ્ટાર ટ્રેક’ ને બદલે ‘ટર્મિનેટર’ જેવા ભયાનક ભવિષ્ય તરફ ધકેલાઈ જઈશું. તેમની દ્રષ્ટિએ, એઆઈ જે ગતિએ આગળ વધી રહી છે, તે ટૂંક સમયમાં જ માનવીય બુદ્ધિને પાછળ છોડી દેશે.
એઆઈ સામેના મુખ્ય જોખમો
૧. નિયંત્રણનો અભાવ: એકવાર એઆઈ માનવી કરતા વધુ સ્માર્ટ બની જાય, પછી તેને નિયંત્રિત કરવું અશક્ય બની શકે છે.
૨. હથિયારોનું નિર્માણ: ઓટોનોમસ વેપન્સ એટલે કે એવા હથિયારો જે માણસની સૂચના વગર હુમલો કરી શકે, તે યુદ્ધની પદ્ધતિ જ બદલી નાખશે.
૩. રોજગાર પર સંકટ: લાખો લોકોની નોકરીઓ છીનવાઈ જવાનો ભય પણ સતાવી રહ્યો છે.
