ટ્રમ્પની ક્યુબાને ખુલ્લી ધમકી: “અમેરિકન યુદ્ધ જહાજો જોતા જ ક્યુબા હાર માની લેશે, ટૂંક સમયમાં કરીશું કબજો
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર પોતાની આગવી અને આક્રમક શૈલીમાં એવું નિવેદન આપ્યું છે જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ચર્ચા અને ચિંતા બંને વધી ગઈ છે. ફ્લોરિડાના પામ બીચ ખાતે ‘ફોરમ ક્લબ’ના એક કાર્યક્રમ દરમિયાન ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો હતો કે અમેરિકા ખૂબ જ જલ્દી ક્યુબા પર પોતાનું નિયંત્રણ સ્થાપિત કરી શકે છે.
શું કહ્યું ટ્રમ્પે?
કાર્યક્રમમાં પૂર્વ પ્રતિનિધિ ડૅન માઈકાનો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે ક્યુબાનો મુદ્દો છેડ્યો હતો. તેમણે મજાકિયા પણ આક્રમક અંદાજમાં કહ્યું, “ડૅન ક્યુબા સાથે જોડાયેલા છે… અને હું તમને જણાવી દઉં કે અમે તે જગ્યા પર (ક્યુબા) લગભગ તરત જ કબજો કરવા જઈ રહ્યા છીએ.”
ટ્રમ્પે ક્યુબાની વર્તમાન રાજકીય અને આર્થિક સ્થિતિ પર કટાક્ષ કરતા ઉમેર્યું કે, ત્યાં અસંખ્ય સમસ્યાઓ છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેઓ એકસાથે અનેક મોરચે લડવા માંગતા નથી. તેમણે કહ્યું, “હું પહેલા એક મહત્વનું કામ પૂરું કરીશ, અને ત્યારબાદ જ બીજા મિશન પર આગળ વધીશ.”
‘અમેરિકન યુદ્ધ જહાજો જોઈને જ ક્યુબા શરણાગતિ સ્વીકારશે’
પોતાના સંબોધનમાં ટ્રમ્પે વધુમાં દાવો કર્યો હતો કે ક્યુબા પર વિજય મેળવવો અમેરિકા માટે બહુ મોટું કામ નથી. તેમણે હસતા હસતા કહ્યું કે, “માત્ર અમેરિકાના યુદ્ધ જહાજો દરિયામાં દેખાશે, એટલે ક્યુબાના લોકો હાથ ઉપર કરી દેશે અને કહેશે – ધન્યવાદ, અમે હાર માનીએ છીએ.”
જોકે, વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી આ નિવેદન અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કે વિગતવાર સમજૂતી આપવામાં આવી નથી. રાજકીય વિશ્લેષકો આને ટ્રમ્પની લાક્ષણિક ‘વાણી રમત’ ગણાવી રહ્યા છે, પરંતુ ક્યુબા પ્રત્યેની તેમની કડક નીતિઓ કંઈક અલગ જ ઈશારો કરી રહી છે.
નવા આર્થિક પ્રતિબંધો અને વધતો તણાવ
ટ્રમ્પનું આ નિવેદન માત્ર રેટરિક (ભાષણબાજી) નથી, કારણ કે જમીની સ્તરે તેમણે કડક નિર્ણયો લેવાનું શરૂ કરી દીધું છે. 1 મે 2026 ના રોજ, ટ્રમ્પે ક્યુબા વિરુદ્ધ નવા અને કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવાના આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
લક્ષિત પ્રતિબંધો: આ નવા નિયમો હેઠળ ક્યુબાના સત્તાધારી પક્ષના ખાસ વ્યક્તિઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.
વિદેશી બેંકોને ચેતવણી: અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જે વિદેશી બેંકો ક્યુબાના પ્રતિબંધિત નેતાઓ કે સંસ્થાઓ સાથે વ્યવહાર કરશે, તેમણે અમેરિકાના રોષનો સામનો કરવો પડશે.
દબાણની રણનીતિ: નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પ ક્યુબામાં સત્તા પરિવર્તન લાવવા માટે આર્થિક નાકેબંધીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
ભારત અને વિશ્વ પર અસર
ક્યુબા અને અમેરિકા વચ્ચે વધતો તણાવ ઠંડા યુદ્ધ (Cold War) ના દિવસોની યાદ અપાવે છે. જો અમેરિકા ક્યુબા પ્રત્યે વધુ આક્રમક બનશે, તો રશિયા અને ચીન જેવા દેશો પણ આ મામલે ક્યુબાના સમર્થનમાં કૂદી શકે છે, જે વૈશ્વિક શાંતિ માટે જોખમી બની શકે છે.
ટ્રમ્પના આ ‘કબજો’ કરવાના નિવેદને લેટિન અમેરિકન દેશોમાં પણ ફાળ પાડી છે. શું આ ખરેખર લશ્કરી કાર્યવાહીની તૈયારી છે કે પછી માત્ર ચૂંટણીલક્ષી નિવેદનબાજી? તે તો આવનારો સમય જ કહેશે. પરંતુ હાલ પૂરતું, અમેરિકા-ક્યુબાના સંબંધો ઇતિહાસના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયા હોય તેવું લાગે છે.
