મેડિકલ સલાહ માટે AI ચેટબોટ્સ પર ભરોસો કરવો જોખમી: લેટેસ્ટ સ્ટડીમાં થયો ચોંકાવનારો ખુલાસો
વર્તમાન સમયમાં એઆઈ (AI) ચેટબોટ્સનો ઉપયોગ રોજીંદા કામો માટે ઘણો વધ્યો છે, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સલાહ માટે તેનો ઉપયોગ કરવો અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. એક તાજેતરના અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે મેડિકલ પ્રશ્નોના જવાબ આપવામાં આ ચેટબોટ્સ ઘણીવાર નિષ્ફળ જાય છે અને તેમના લગભગ 50 ટકા જવાબો ખોટા અથવા ભ્રામક હોય છે. અમેરિકા, કેનેડા અને યુકેના સંશોધકોએ લોકપ્રિય AI પ્લેટફોર્મ્સ જેવા કે ChatGPT, Gemini, અને Meta AI પર કરેલા પરીક્ષણમાં જાણવા મળ્યું કે 20 ટકા જવાબો તો ‘અત્યંત સમસ્યારૂપ’ હતા, જે દર્દીના સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
આ અભ્યાસમાં એવું પણ બહાર આવ્યું છે કે આ ચેટબોટ્સ રસી અને કેન્સર જેવા સીધા પ્રશ્નોના જવાબો પ્રમાણમાં સચોટ આપે છે, પરંતુ જ્યારે સ્ટેમ સેલ, ન્યુટ્રિશન અથવા જટિલ મેડિકલ પરિસ્થિતિઓ વિશે પૂછવામાં આવે ત્યારે તેમની કામગીરી નબળી હોય છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ એઆઈ સિસ્ટમ્સ ખૂબ જ આત્મવિશ્વાસ સાથે જવાબ આપે છે, પરંતુ તેમની પાસે કોઈ સચોટ મેડિકલ રેફરન્સ લિસ્ટ હોતું નથી. Meta AI જેવા કેટલાક ચેટબોટ્સે અમુક પ્રશ્નોના જવાબ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, પરંતુ બાકીના મોટાભાગના પ્લેટફોર્મ્સે અધૂરી માહિતી હોવા છતાં જવાબો આપ્યા હતા.
વધતી જતી લોકપ્રિયતાને જોતા ઓપન એઆઈ અને માઈક્રોસોફ્ટ જેવી કંપનીઓ હવે તેમના ચેટબોટ્સમાં સ્પેશિયલ હેલ્થ ટૂલ્સ ઉમેરી રહી છે. આંકડા દર્શાવે છે કે દર અઠવાડિયે કરોડો લોકો સ્વાસ્થ્ય અને વેલનેસ માટે AI ની મદદ લે છે. જોકે, નિષ્ણાતો ભારપૂર્વક જણાવે છે કે આ ચેટબોટ્સ કોઈ રોગનું નિદાન કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા નથી. તેથી, કોઈપણ ગંભીર બીમારી કે સારવાર માટે ઈન્ટરનેટ કે એઆઈ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે હંમેશા લાયક તબીબ કે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જ હિતાવહ છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ
ભ્રામક માહિતી: અભ્યાસ મુજબ AI ચેટબોટ્સના 50% મેડિકલ પ્રતિસાદો અચોક્કસ અથવા અધૂરા હોઈ શકે છે.
રેફરન્સનો અભાવ: AI દ્વારા આપવામાં આવતી સલાહ પાછળ કોઈ અધિકૃત મેડિકલ સોર્સ કે પુરાવા હોતા નથી.
ક્ષેત્ર મર્યાદા: ડાયેટ અને સ્ટેમ સેલ જેવા વિષયો પર AI ના જવાબો સૌથી વધુ નબળા અને ભૂલ ભરેલા જોવા મળ્યા છે.
નકલી આત્મવિશ્વાસ: ચેટબોટ્સ ઘણીવાર ખોટી માહિતી પણ એવી રીતે રજૂ કરે છે જાણે તે સંપૂર્ણ સત્ય હોય, જે વપરાશકર્તાને ગેરમાર્ગે દોરે છે.
નિષ્ણાતની જરૂરિયાત: AI માત્ર માહિતી આપી શકે છે, પરંતુ તે ડૉક્ટરની જેમ શારીરિક તપાસ કે ક્લિનિકલ નિર્ણય લઈ શકતું નથી.
તમારે તમારા સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે હંમેશા જાગૃત રહેવું જોઈએ અને એઆઈને માત્ર એક માહિતીના સ્ત્રોત તરીકે જોવું જોઈએ, અંતિમ સલાહ તરીકે નહીં.
