રાત્રે વારંવાર ઊંઘમાં ખલેલ એ ડાયાબિટીસની નિશાની હોઈ શકે છે
ડાયાબિટીસ આજે સૌથી ઝડપથી વિકસતા ક્રોનિક રોગોમાંનો એક છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા અનુસાર, 1990 માં વિશ્વભરમાં આશરે 200 મિલિયન લોકો ડાયાબિટીસથી પ્રભાવિત હતા, પરંતુ 2022 સુધીમાં, આ સંખ્યા વધીને આશરે 830 મિલિયન થવાની ધારણા છે. ચિંતાજનક બાબત એ છે કે ડાયાબિટીસ ધરાવતા ઘણા લોકોને સમયસર, યોગ્ય સારવાર અને દવા મળતી નથી.
લોકો ઘણીવાર શરૂઆતમાં આ રોગને ગંભીરતાથી લેતા નથી, પરંતુ જો લાંબા સમય સુધી તેને અનિયંત્રિત રાખવામાં આવે તો, ડાયાબિટીસ ઘણી ગંભીર સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે, જેમાં કિડની ફેલ્યોર, હાર્ટ એટેક, સ્ટ્રોક અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં, અંગવિચ્છેદનનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ઊંઘ સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ એક નિશાની હોઈ શકે છે
ડાયાબિટીસના સામાન્ય લક્ષણોમાં તરસ વધવી, વારંવાર પેશાબ કરવો, ઝાંખી દ્રષ્ટિ અને અસ્પષ્ટ વજન ઘટાડવું શામેલ છે. જો કે, અન્ય એક સંકેત જેને ઘણા લોકો અવગણે છે તે છે ઊંઘની સમસ્યાઓ.
ડાયાબિટીસ યુકે અનુસાર, ડાયાબિટીસ ધરાવતા ઘણા લોકોને સારી રીતે ઊંઘવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. બ્લડ સુગરના સ્તરમાં સતત વધઘટ રાત્રિની ઊંઘને અસર કરી શકે છે. વધુમાં, ડાયાબિટીસ સંબંધિત ગૂંચવણો, જેમ કે ચેતા નુકસાન અથવા પગમાં દુખાવો, પણ ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડી શકે છે.
બ્લડ સુગર ઊંઘ પર અસર કરે છે
રક્ત ખાંડનું સ્તર ખૂબ જ ઓછું થાય છે, જેને હાઈપોગ્લાયકેમિઆ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે રાત્રે થઈ શકે છે અને ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડે છે. આ સમસ્યા ખાસ કરીને ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોમાં સામાન્ય છે.
કેટલીક દવાઓ રાત્રિના સમયે બ્લડ સુગરના સ્તરને પણ અસર કરી શકે છે. રાત્રિના સમયે વારંવાર નીચા સ્તરને કારણે થાક અથવા ઊંઘમાં વધારો થઈ શકે છે, અને તેમની ઊંઘની પેટર્ન ધીમે ધીમે બગડી શકે છે.
બીજી બાજુ, અતિશય ઊંચા બ્લડ સુગરના સ્તરને કારણે ઊંઘમાં પણ ખલેલ પહોંચી શકે છે. હાઈ બ્લડ સુગર વારંવાર પેશાબનું કારણ બની શકે છે, જે રાત્રે ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડી શકે છે. વધુ પડતી તરસ, માથાનો દુખાવો અથવા બેચેની પણ ઊંઘમાં મુશ્કેલીમાં ફાળો આપી શકે છે.
ઊંઘનો અભાવ ડાયાબિટીસનું જોખમ વધારી શકે છે.
સંશોધન સૂચવે છે કે ઊંઘની સમસ્યાઓ માત્ર ડાયાબિટીસનું લક્ષણ નથી, પરંતુ રોગનું જોખમ પણ વધારી શકે છે.
બ્રિસ્ટોલ યુનિવર્સિટી દ્વારા 2022 માં હાથ ધરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે લોકોને ઊંઘવામાં અથવા ઊંઘવામાં તકલીફ પડતી હતી તેમનામાં બ્લડ સુગરનું સ્તર વધારે હતું. આ નબળી ઊંઘ અને ડાયાબિટીસ વચ્ચે મજબૂત જોડાણ સૂચવે છે.
સારી ઊંઘ માટે શું કરવું
નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોએ તેમની ઊંઘની ગુણવત્તા પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ. સરળ આદતો સારી ઊંઘમાં ફાળો આપી શકે છે, જેમ કે દિવસ દરમિયાન શારીરિક રીતે સક્રિય રહેવું, સૂતા પહેલા ઓછામાં ઓછા એક કલાક આરામ કરવો અને પથારીને આરામદાયક રાખવી.
ઉપરાંત, સૂતા પહેલા દારૂ અથવા વધુ પડતો સ્ક્રીન સમય ટાળવો અને ઓરડાના તાપમાનને થોડું ઠંડુ રાખવું પણ સારી ઊંઘમાં ફાળો આપી શકે છે. જો ઊંઘની સમસ્યાઓ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે, તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
