આવકવેરા વિવાદમાં વેપારીની જીત: રોકડ ડિપોઝિટના પુરાવા માન્ય રાખતા ITAT એ આપ્યો નિર્ણય
જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ કે વેપારી દ્વારા બેંક ખાતામાં મોટી માત્રામાં રોકડ રકમ જમા કરાવવામાં આવે છે, ત્યારે આવકવેરા વિભાગ દ્વારા તે નાણાંના સ્ત્રોત વિશે પૂછપરછ કરવી સામાન્ય બાબત છે. આવો જ એક રસપ્રદ કેસ દિલ્હીના એક ફાર્મસી અથવા દવાના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા વેપારીનો સામે આવ્યો છે. વેપારીએ પોતાના ત્રણ બચત ખાતાઓમાં અંદાજે ૨.૪૭ કરોડ રૂપિયાની રોકડ રકમ જમા કરાવી હતી. આ વિશાળ રોકડ જમા થવાને કારણે ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગે તેની સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા, પરંતુ અંતે કાનૂની લડત બાદ ITAT એ વેપારીની તરફેણમાં ફેસલો આપીને તેમને મોટી રાહત આપી છે.
વેપારીની દલીલો અને પુરાવાઓ: ફાર્મસીના વેચાણની સાબિતી
આ સમગ્ર મામલામાં આવકવેરા વિભાગ દ્વારા જ્યારે રોકડના સ્ત્રોત વિશે પૂછપરછ કરવામાં આવી, ત્યારે દિલ્હીના આ દવાના વેપારીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ તમામ નાણાં તેમની ફાર્મસીની દૈનિક વેચાણ પ્રક્રિયામાંથી પ્રાપ્ત થયા હતા. વેપારીએ આ વેચાણની રકમને પોતાના બિઝનેસના અધિકૃત રેકોર્ડમાં પણ દર્શાવી હતી. પોતાના દાવાને સાબિત કરવા માટે વેપારીએ અધિકારીઓ સમક્ષ ઓડિટેડ બેલેન્સ શીટ, પ્રોફિટ એન્ડ લોસ એકાઉન્ટ, બેંક સ્ટેટમેન્ટ્સ, વેટ (VAT) રિટર્ન અને વેચાણના અસલી બિલો જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા હતા.
આવકવેરા વિભાગનો અસ્વીકાર અને કારણો
વેપારી દ્વારા તમામ દસ્તાવેજો રજૂ કરવા છતાં આવકવેરા વિભાગે તેમના જવાબો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. અધિકારીઓનું તર્ક હતું કે વ્યવસાયિક ખર્ચાઓ સામે બેંક ખાતામાં જે પ્રકારે ડેબિટ એન્ટ્રીઓ દેખાઈ જોઈએ, તે પ્રકારની સ્થિતિ જોવા મળતી નથી. આ ઉપરાંત, કર્મચારીઓના વેતન અને બોનસની ચુકવણી બાબતે પણ કેટલાક સવાલો ઊભા કરવામાં આવ્યા હતા. આવકવેરા વિભાગના આ નકારાત્મક વલણ બાદ ‘CIT(A)’ દ્વારા પણ વિભાગના આકલનને યોગ્ય ઠેરવવામાં આવ્યું હતું. પરિણામે, વેપારીએ ન્યાય મેળવવા માટે દિલ્હીની ઇન્કમ ટેક્સ અપિલેટ ટ્રિબ્યુનલ (ITAT) નો દરવાજો .
ITAT એ વેપારીના પક્ષમાં કેમ ફેસલો આપ્યો?
દિલ્હી ITAT એ સમગ્ર કેસની ઝીણવટભરી તપાસ કરી અને નોંધ્યું કે વેપારીએ પોતાની દુકાનના વેચાણ સાથે જોડાયેલા તમામ વ્યવસ્થિત રેકોર્ડ રજૂ કર્યા છે. બેંક સ્ટેટમેન્ટ દ્વારા રોકડ જમા થવાની અને ઉપાડવાની તમામ માહિતી સ્પષ્ટ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, બેલેન્સ શીટ અને નફા-નુકસાનનું ખાતું પણ સત્તાવાર રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ખાસ વાત એ રહી કે ટેક્સ અધિકારીઓ આ દસ્તાવેજોમાં કોઈ નક્કર ખામી શોધી શક્યા ન હતા અને કલમ ૧૪૫ હેઠળ વેપારીના એકાઉન્ટ બુકને પણ અમાન્ય ઠેરવી ન હતી.
ITAT એ સ્વીકાર્યું કે વેપારી પાસે પોતાની રોકડ રકમના સ્ત્રોત અને તેની ઉપલબ્ધતાને સમર્થન આપવા માટે પૂરતા અને મજબૂત પુરાવાઓ મોજૂદ છે. ટ્રિબ્યુનલને આ દસ્તાવેજોમાં એવી કોઈ ગંભીર ક્ષતિ જણાઈ નહીં, જેના આધારે વેપારીના દાવાને રદ કરી શકાય. આથી, કાયદેસરના પુરાવાઓને માન્ય રાખીને ન્યાયાધીશોએ વેપારીને મોટી રાહત આપતો ચુકાદો સંભળાવ્યો છે, જે ભવિષ્યના સમાન કેસો માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.
