અમેરિકા-ઈરાન તણાવથી કાચા તેલમાં 80%થી વધુનો ઉછાળો! શું ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘાં થશે?
વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં ફરી તેજી જોવા મળી રહી છે. ગુરુવારે બપોરે લગભગ 1:30 વાગ્યે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં 3.23 ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો અને કિંમત પ્રતિ બેરલ આશરે 112.27 ડૉલર સુધી પહોંચી હતી. બીજી તરફ, અમેરિકન WTI ક્રૂડનો ભાવ પણ વધીને 99 ડૉલરની નજીક પહોંચ્યો હતો. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે.
સાઉદી અરેબિયામાં હુમલાઓથી તેલ પુરવઠાની ચિંતા વધી
સાઉદી અરેબિયામાં થયેલા ઘાતક હુમલાઓ બાદ તેલના પુરવઠાને લઈને ચિંતા વધી છે. અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકાએ સાઉદી અરેબિયામાં આવેલા પોતાના દૂતાવાસમાંથી કેટલાક કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારોને બહાર નીકળવાની સૂચના આપી હતી. આ પરિસ્થિતિને કારણે રોકાણકારો હવે પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ વધુ વકરશે કે નહીં તેના પર નજર રાખી રહ્યા છે. જો તેલના ઉત્પાદન અથવા પરિવહનને અસર થશે, તો વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ વધુ વધી શકે છે.
આ વર્ષે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં 80 ટકાથી વધુ વધારો
ઉપલબ્ધ અહેવાલ અનુસાર, આ વર્ષે વૈશ્વિક બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં 80 ટકાથી વધુનો વધારો નોંધાયો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે પર્સિયન ગલ્ફ વિસ્તારમાંથી તેલના પુરવઠા પર દબાણ વધ્યું છે. આ સંઘર્ષ લાંબો ચાલે તો તેલની ઉપલબ્ધતા અને પરિવહન બંને પર અસર થઈ શકે છે. જોકે, ક્રૂડના ભાવમાં થતી વધઘટ માત્ર રાજકીય તણાવ પર નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક માંગ અને પુરવઠા પર પણ આધારિત રહે છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વૈશ્વિક તેલ વેપાર માટે કેમ મહત્ત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વિશ્વના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક છે. આ માર્ગમાં જહાજોની અવરજવર ખોરવાય તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલ પહોંચાડવું મુશ્કેલ બની શકે છે. અહેવાલો અનુસાર, તાજેતરના અઠવાડિયામાં ક્રૂડ ઓઇલની નિકાસમાં વધારો થયો છે અને તે સંઘર્ષ પહેલાંના સ્તરની નજીક પહોંચી રહી છે. જોકે, કેટલાક જહાજો પોતાની ઓળખ છુપાવવા ટ્રાન્સપોન્ડર બંધ કરતા હોવાના અહેવાલો વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષાને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
ઈરાન અને હૂથી હુમલાઓથી તણાવ વધવાની આશંકા
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જહાજો પરના હુમલાઓ વધાર્યા હોવાની માહિતી સામે આવી છે. બીજી તરફ, ઈરાન સમર્થિત હૂથી જૂથ દ્વારા સાઉદી અરેબિયાને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હોવાના અહેવાલો પણ છે. આવા હુમલાઓને કારણે તેલના પરિવહન માર્ગો વધુ જોખમી બની શકે છે. જો જહાજોની અવરજવર અથવા તેલના પુરવઠામાં અવરોધ વધશે, તો ક્રૂડના ભાવમાં વધુ ઉછાળો આવવાની શક્યતા રહેશે.
ઈરાન પર નવા હુમલાની શક્યતા અને ભારત પર અસર
ધ ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સના અહેવાલને ટાંકીને જણાવાયું છે કે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણી પછી ઈરાન પર નવા હુમલાની શક્યતા માટે યોજનાઓ તૈયાર કરી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ અહેવાલને સત્તાવાર પુષ્ટિ વિના નિશ્ચિત ઘટના માનવી યોગ્ય નથી. ભારત માટે ક્રૂડના ઊંચા ભાવ ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે મોંઘું તેલ આયાત ખર્ચ વધારી શકે છે અને પેટ્રોલ, ડીઝલ તથા પરિવહનના ખર્ચ પર દબાણ ઊભું કરી શકે છે.
