સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી ભારત માટે સારા સમાચાર: શું હવે ગેસની અછત દૂર થશે?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા સૈન્ય તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા સંકટ વધુ ઘેરી બન્યું છે. અમેરિકા દ્વારા ઈરાની બંદરોની નાકાબંધી અને વળતા જવાબમાં ઈરાન દ્વારા ઓમાનની ખાડીમાં જહાજોને નિશાન બનાવવાની ધમકીને કારણે કાચા તેલ અને ગેસના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનો લગભગ 85-90% LPG આ જ વિસ્તારોમાંથી મંગાવે છે, તેથી આ સંઘર્ષની સીધી અસર ભારતીય પુરવઠા પર પડી છે. પરિસ્થિતિને જોતા સરકારે હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ જેવા કમર્શિયલ વપરાશકર્તાઓના ક્વોટામાં ઘટાડો કરીને ઘરેલુ ગ્રાહકો માટે LPGનો પુરવઠો જાળવી રાખવાને પ્રાથમિકતા આપી છે.
આ સંકટની વચ્ચે ભારત માટે રાહતના સમાચાર ગુજરાતથી આવ્યા છે. ભારતનું LPG જહાજ ‘જગ વિક્રમ’ આશરે 20,400 ટન ગેસ ભરીને કંડલા પોર્ટ પર સુરક્ષિત રીતે પહોંચી ગયું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના કામચલાઉ સંઘર્ષ-વિરામ બાદ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ પસાર કરનારું આ પ્રથમ ભારતીય જહાજ બન્યું છે. માર્ચ મહિના પછી હોર્મુઝમાંથી બહાર નીકળનારું આ નવમું જહાજ છે, જેનાથી દેશમાં રસોઈ ગેસની ઉપલબ્ધતા વધુ મજબૂત બનશે. જોકે, હજુ પણ 15 જેટલા ભારતીય જહાજો તે વિસ્તારમાં ફસાયેલા હોવાનું અધિકારીઓ જણાવી રહ્યા છે.
આજે 16 એપ્રિલ, 2026ના રોજ દેશના વિવિધ શહેરોમાં ગેસના ભાવ સ્થિર જોવા મળ્યા છે, પરંતુ પુરવઠાની અછતને કારણે કમર્શિયલ સિલિન્ડરના વપરાશકારો પર દબાણ વધ્યું છે. દિલ્હીમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹913.0 છે, જ્યારે અમદાવાદ (ગુજરાત) અને અન્ય શહેરોમાં પણ ભાવમાં નજીવો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. સરકાર અન્ય વૈકલ્પિક દેશો પાસેથી પણ ગેસનો પુરવઠો મેળવવાના પ્રયત્નો કરી રહી છે જેથી સામાન્ય જનતા પર આંતરરાષ્ટ્રીય યુદ્ધની વિપરીત અસર ન પડે અને રસોડાનું બજેટ ખોરવાય નહીં.
આજના LPG ભાવ (14.2 કિલો ઘરેલુ / 19 કિલો કમર્શિયલ)
| શહેર | ઘરેલુ સિલિન્ડર (₹) | કમર્શિયલ સિલિન્ડર (₹) |
| દિલ્હી | 913.0 | 2078.5 |
| મુંબઈ | 912.5 | 2031.0 |
| કોલકાતા | 939.0 | 2208.5 |
| ચેન્નાઈ | 928.5 | 2246.5 |
| બેંગલુરુ | 915.5 | 2161.0 |
| અમદાવાદ (ગુજરાત) | 922.5 | 2055.0 |
| અગરતલા | 1073.5 | 2421.5 |
વૈશ્વિક પ્રભાવ: અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધને કારણે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ જેવો મુખ્ય સપ્લાય રૂટ જોખમમાં છે.
જગ વિક્રમની એન્ટ્રી: ગુજરાતના કંડલા પોર્ટ પર 20,400 ટન LPG સાથે જહાજનું આગમન ભારત માટે મોટી રાહત છે.
પુરવઠા વ્યવસ્થા: સરકારે હોટલોના ગેસ કાપીને સામાન્ય લોકોના ઘરેલુ વપરાશ માટે ગેસ સુરક્ષિત રાખ્યો છે.
ભાવની સ્થિતિ: આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ મોંઘું થવા છતાં ભારતમાં ઘરેલુ ભાવ અંકુશમાં રાખવાનો પ્રયાસ કરાયો છે.
ફસાયેલા જહાજો: હજુ પણ 15 જહાજો તણાવગ્રસ્ત વિસ્તારમાં છે, જેમના સુરક્ષિત આગમન પર ભારતની ગેસ સપ્લાય ચેઈન નિર્ભર છે.
