ભારતીયોમાં લોન લેવાનું પ્રમાણ વધતા રિઝર્વ બેંકની ચિંતા વધી
ભારતમાં વર્ષોથી લોકો બચતને પ્રાથમિકતા આપતા હતા, પરંતુ હવે આ વલણ બદલાઈ રહ્યું છે. હાલના આંકડા દર્શાવે છે કે લોકો બેંકમાં તેઓ પૈસા જમા કરાવવાને બદલે વ્યક્તિગત લોન અને ઉચ્ચ જોખમવાળી લોન લેવામાં વધુ રસ દાખવી રહ્યા છે.
જમા અને દેવા વચ્ચેની ખાઈ વધી
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના અહેવાલ મુજબ અર્થતંત્રમાં એક મોટું અંતર જોવા મળી રહ્યું છે:
બેંક ડિપોઝિટ: બેંકોમાં નાણાં જમા કરાવવાનો દર માત્ર 9 થી 11 ટકા રહ્યો છે.
લોન ગ્રોથ: લોન લેવાનો દર વધીને 13.8 ટકા એ પહોંચ્યો છે. આમ, જમા અને દેવા વચ્ચે 3 થી 5 ટકાનો મોટો તફાવત સર્જાયો છે, જે બેંકિંગ સિસ્ટમ માટે ચેતવણી સમાન છે.
પર્સનલ લોન અને ડિજિટલ ધિરાણનો ક્રેઝ
આજના સમયમાં કાર લોન, ગોલ્ડ લોન અને કન્ઝ્યુમર લોન લેવી ખૂબ જ સરળ બની ગઈ છે. ડિજિટલ પ્રક્રિયાને કારણે મિનિટોમાં લોન મળી જતી હોવાથી લોકો દેવું કરવા પ્રેરાય છે.
ડિસેમ્બર 2025 પછી હાઈ-રિસ્ક લોનમાં 17 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.
નિષ્ણાતોના મતે, જો આ દેવું સમયસર ભરપાઈ ન થાય તો બેંકો પર મોટું દબાણ આવી શકે છે અને અર્થતંત્રમાં જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.
રિઝર્વ બેંકની ચિંતા અને અર્થતંત્ર પર અસર
એક તરફ લોન વધવાથી બજારમાં માંગ અને વપરાશ વધે છે, જે વિકાસ માટે સારું ગણાય. પરંતુ, બીજી તરફ બચત ઘટવી એ આર્થિક અસંતુલનનું પ્રતીક છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) પણ આ બાબતે બેંકોને સાવધ રહેવાની સલાહ આપી છે. બેંકો ડિપોઝિટ વધારવા માટે વ્યાજ દરોમાં વધારો કરી રહી છે, તેમ છતાં લોકોમાં બચત પ્રત્યેનો ઉત્સાહ અપેક્ષા મુજબ દેખાઈ રહ્યો નથી.
