BS VI Vehicles: BS‑6 ગાડીઓ પર પણ પ્રતિબંધ લાગશે?
BS VI Vehicles: સુપ્રીમ કોર્ટ 28 જુલાઈ, 2025 ના રોજ નિર્ણય લેશે કે દિલ્હી-NCR માં BS-VI ધોરણના વાહનો પર 10 અને 15 વર્ષની મર્યાદા લાગુ પડશે કે નહીં. અમને વિગતવાર જણાવો.
BS VI Vehicles: સુપ્રીમ કોર્ટ હવે નિર્ણય લેવા જઈ રહી છે કે દિલ્હી-એનસીઆરમાં BS-VI ટેક્નોલોજી ધરાવતી નવી ગાડીઓ પર પણ જૂનો જ નિયમ લાગુ રહેશે કે નહીં, જેમાં ડિઝલ ગાડીઓની ઉંમર 10 વર્ષ અને પેટ્રોલ ગાડીઓની 15 વર્ષ માની લેવામાં આવે છે.
હકીકતમાં, આ કેસની સુનાવણી 28 જુલાઈ 2025ના રોજ થવાની છે અને આ નિર્ણય દિલ્હી-એનસીઆરમાં વાહન ચલાવતા લાખો લોકો માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. આ મુદ્દો એ કારણે પણ ચર્ચામાં છે કારણ કે BS-VI ટેક્નોલોજી ભારતમાં તાજેતરમાં જ લાગુ કરવામાં આવી છે અને તેને અત્યાર સુધીની સૌથી સ્વચ્છ અને ઓછી પ્રદૂષણ કરતી ઉત્સર્જન પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે.
શું નવી ટેકનોલોજી પર જૂના નિયમો લાગુ પડશે?
આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટના ધ્યાનમાં લાવનાર વકીલે કોર્ટને અપીલ કરી છે કે તે સ્પષ્ટતા કરે કે BS-VI ધોરણોને પૂર્ણ કરતી વાહનો પર પણ તે જ નિયમો લાગુ થશે કે નહીં, જે અગાઉના જૂના વાહનો પર લાગુ કરાયા હતા. વકીલનું કહેવું છે કે સરકાર કોર્ટના પૂર્વ આદેશોને અવગણીને નવા નિયમો ઘડી રહી છે, જે ન્યાયિક પ્રક્રિયા અને બંધારણના વિરુદ્ધ છે.
તેઓ કહે છે કે BS-VI વાહનોની ટેક્નોલોજી એટલી આધુનિક છે કે તેઓ જૂના BS-IV અને BS-III વાહનોની તુલનાએ ખૂબ ઓછું પ્રદૂષણ ફેલાવે છે. આવા પરિવેશમાં આ નવી ટેકનોલોજી ધરાવતા વાહનોને પણ 10 કે 15 વર્ષ પછી પ્રતિબંધિત કરવું યોગ્ય નથી.
કાયદો અને સુપ્રીમ કોર્ટના અગાઉના આદેશો શું કહે છે?
2015માં ભારતના નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) એ આદેશ આપ્યો હતો કે 10 વર્ષથી વધુ જૂના ડીઝલ વાહનો અને 15 વર્ષથી વધુ જૂના પેટ્રોલ વાહનોને દિલ્હીએ સહિત એનસીઆર (NCR) વિસ્તારમાં ચલાવવાની પરવાનગી ન આપી જોઈએ. આ નિર્ણય દિલ્હીની સતત બગડતી હવા ગુણવત્તાને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો હતો.
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું BS-VI જેવી આધુનિક અને ઓછી પ્રદૂષણ ફેલાવતી ગાડીઓ પણ આ જ જૂના નિયમ હેઠળ આવશે કે નહીં? જો આવું થાય છે, તો તેનો અર્થ એ થશે કે નવી ટેક્નોલોજી ધરાવતી અને તાજેતરમાં ખરીદાયેલી ગાડીઓ—even જો તેઓ સારી સ્થિતિમાં હોય—તેમને પણ 10 કે 15 વર્ષ પછી રસ્તા પરથી દૂર કરવાની ફરજ પડશે.
આ નિર્ણય લાખો વાહન માલિકોને અસર કરી શકે છે, ખાસ કરીને તે લોકોને જેમણે તાજેતરમાં જ BS-VI પ્રમાણભૂત વાહનો ખરીદ્યા છે.
શું ખરેખર આ એન્જિન એટલા સાફ છે?
BS-VI, જેને ભારત સ્ટેજ-6 કહેવામાં આવે છે, તે એપ્રિલ 2020 માં સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. આ હેઠળ, વાહનોમાં એવા એન્જિન અને ઉત્સર્જન નિયંત્રણ પ્રણાલીઓ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે જે 90% સુધી ઓછા હાનિકારક વાયુઓનું ઉત્સર્જન કરે છે. યુરો-૬ ની સમકક્ષ ગણાતા આ ધોરણને ભારતમાં વાયુ પ્રદૂષણમાં વાહનોના યોગદાનને ઘટાડવા તરફ એક મોટું પગલું માનવામાં આવતું હતું.
અત્યાર સુધી, આવા વાહનો અંગે કોઈ સ્પષ્ટ નીતિ નહોતી કે શું તેમને 10 કે 15 વર્ષ પછી તબક્કાવાર બંધ કરવામાં આવશે. આ જ કારણ છે કે આ મામલો હવે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે.
આ નિર્ણય લાખો વાહનો પર અસર કરશે
જો સુપ્રીમ કોર્ટ એ નિર્ધારણ કરે કે BS-VI વાહનો માટે પણ 10 અને 15 વર્ષની મર્યાદા લાગુ રહેશે, તો તેનો સીધો અસર દિલ્હી-એનસીઆર વિસ્તારમાં રહેતા લાખો વાહન માલિકો પર પડશે.
