Bitcoin: ભારતીય ક્રિપ્ટો રોકાણકારો માટે મોટી રાહત – ડિજિટલ સંપત્તિ હવે કાયદેસર રીતે સુરક્ષિત રહેશે
ભારતમાં ડિજિટલ એસેટ રોકાણકારો માટે એક મોટા અને ઐતિહાસિક પગલામાં, મદ્રાસ હાઈકોર્ટે ક્રિપ્ટોકરન્સીને કાયદેસર રીતે “મિલકત” તરીકે માન્યતા આપી છે. આ નિર્ણય એવા કેસ સાથે સંબંધિત છે જેમાં 2024 માં WazirX પર સાયબર હુમલા બાદ રોકાણકારના XRP ટોકન્સને ફ્રીઝ કરવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ક્રિપ્ટોકરન્સી એ “મિલકત છે જે માલિકી, ઉપયોગ અને ટ્રસ્ટમાં રાખી શકાય છે.”
રોકાણકારો પર અસર
આ નિર્ણય ક્રિપ્ટો સંપત્તિઓને અન્ય જંગમ સંપત્તિ જેવી જ નાગરિક સુરક્ષા આપશે.
હેકિંગ, છેતરપિંડી અથવા વિનિમય નિષ્ફળતાના કિસ્સામાં રોકાણકારો હવે કોર્ટમાંથી સીધી રાહત માંગી શકે છે.
આનાથી સંપત્તિ પુનઃપ્રાપ્તિ અને ભંડોળ સુરક્ષા માટે રોકાણકારોના કાનૂની માર્ગો મજબૂત બને છે.
ક્રિપ્ટો ઇકોસિસ્ટમ માટે કાનૂની વળાંક
ક્રિપ્ટોને અમૂર્ત મિલકત તરીકે જાહેર કરીને, હાઈકોર્ટે રોકાણકારોને તેમના અધિકારો માટે નવો આધાર આપ્યો છે.
રોકાણકારો હવે ટ્રસ્ટ દાવાઓ, મનાઈ હુકમો અને સંપત્તિના દુરુપયોગ સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરી શકશે.
એક્સચેન્જોને ફક્ત કસ્ટોડિયન ગણવામાં આવશે, માલિકો નહીં.
દેશભરમાં અસર
આ આદેશ તમિલનાડુ માટે બંધનકર્તા છે અને અન્ય હાઇકોર્ટોને અસર કરી શકે છે.
આ સુપ્રીમ કોર્ટના 2020 ના નિર્ણય સાથે સુસંગત છે, જેણે RBI ના બેંકિંગ પ્રતિબંધને હટાવ્યો હતો.
આવકવેરા કાયદાની કલમ 115BBH અને 194S હેઠળ VDA ની વ્યાખ્યા હવે વધુ સ્પષ્ટ થઈ છે.
રોકાણકારોના અધિકારો મજબૂત બન્યા
આ નિર્ણય બાદ, રોકાણકારોને તેમના ટોકન્સના વાસ્તવિક માલિકો ગણવામાં આવશે, પ્લેટફોર્મના વપરાશકર્તાઓ નહીં.
એક્સચેન્જ પરવાનગી વિના ટોકન્સને ફ્રીઝ, પુનઃવિતરણ અથવા મિશ્રિત કરી શકતા નથી.
વઝીરએક્સ કેસમાં, કોર્ટે સ્પષ્ટપણે એક્સચેન્જને અન્ય કોઈપણ નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે XRP ટોકન્સનો ઉપયોગ ન કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
નાદારીના કેસોમાં મહત્વપૂર્ણ
જો કોઈ એક્સચેન્જ સામે નાદારીની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવે છે, તો રોકાણકારો દલીલ કરી શકશે કે:
તેમની ડિજિટલ સંપત્તિ કંપનીની લિક્વિડેશન સંપત્તિનો ભાગ નથી.
FTX અને Zettai જેવા વિવાદોના સંદર્ભમાં આ એક મોટી રાહત છે, જ્યાં ગ્રાહક ભંડોળ કંપનીની સંપત્તિ સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.
મજબૂત કાનૂની સુરક્ષા
રોકાણકારો હવે આ કરી શકે છે:
એક્સચેન્જને ટોકન્સ વેચવા અથવા ટ્રાન્સફર કરવાથી રોકવા માટે કોર્ટ પાસેથી આદેશ માંગી શકે છે.
હેક્સ અથવા છેતરપિંડીના કિસ્સાઓમાં ટોકન રિટર્ન અથવા મૂલ્ય વસૂલાતની માંગ કરી શકે છે.
NCLT માં માંગ કરો કે તેમના ટોકન્સને એક્સચેન્જની મિલકત ગણવામાં ન આવે.
આ હોવા છતાં, વિદેશી સર્વર્સ અને ક્રોસ-બોર્ડર કેસોને લગતા કેસોમાં વસૂલાત પડકારજનક રહેશે.
કર અને પાલન પર અસર
કરવેરામાં કોઈ ફેરફાર નહીં: 30% કર (115BBH) અને 1% TDS (194S) અમલમાં રહેશે.
ક્રિપ્ટોને મિલકત તરીકે ગણવાથી સરકારની કર કાયદેસરતા વધુ મજબૂત બને છે.
PMLA હેઠળ પારદર્શક રિપોર્ટિંગ અને કડક KYC પાલન જાળવવા માટે એક્સચેન્જોને જરૂરી રહેશે.
