Bank of Baroda: ૧ TB ડેટા લીકના સમાચાર બાદ બેંકની સ્પષ્ટતા, ગ્રાહકોએ ઓનલાઈન ફ્રોડથી બચવા શું કરવું?
તાજેતરમાં એવા અહેવાલો સામે આવ્યા હતા કે દેશની મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંક બેંક ઓફ બરોડા (Bank of Baroda – BoB) નો લગભગ ૧ ટેરાબાઈટ (1 TB) જેટલો ગોપનીય ડેટા લીક થઈ ગયો છે. આ સમાચાર સોશિયલ મીડિયા અને મીડિયામાં વાયરલ થતાં જ બેંકના કરોડો ગ્રાહકોમાં ભારે ચિંતા અને ફફડાટ વ્યાપી ગયો હતો.
જોકે, આ મામલે ત્વરિત સ્પષ્ટતા કરતા બેંક ઓફ બરોડાના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે ગ્રાહકોના કોઈ પણ પ્રકારના પર્સનલ કે ફાઈનાન્સિયલ ડેટા લીક થયા નથી અને તમામ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. તેમ છતાં, સાયબર અસુરક્ષાના આ દોરમાં ગ્રાહકોએ ગભરાવાને બદલે સાવચેત રહેવું અત્યંત જરૂરી બની જાય છે, જેથી કોઈ પણ પ્રકારની નાણાકીય છેતરપિંડી કે સાયબર ફ્રોડનો શિકાર બનવાથી બચી શકાય.
ડેટા લીકના સમાચાર વચ્ચે ગ્રાહકોએ કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું?
જો તમારું ખાતું પણ બેંક ઓફ બરોડામાં છે અથવા તો તમે અન્ય કોઈ પણ બેંકિંગ સેવાઓનો ઉપયોગ કરો છો, તો અત્યારના સમયમાં નીચે મુજબના સુરક્ષા પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે:
૧. શંકાસ્પદ કે અજાણ્યા કોલ્સ અને મેસેજથી સાવધાન: બેંકના નામે આવતા કોઈપણ અજાણ્યા ફોન કોલ, એસએમએસ કે ઈમેઈલ પર આંખ બંધ કરીને વિશ્વાસ ન કરો. જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાને બેંકનો અધિકારી ગણાવીને ખાતા સંબંધિત માહિતી માંગે, તો તેને ભૂલથી પણ કોઈ વિગતો ન આપો.
૨. એકાઉન્ટ અને ટ્રાન્ઝેક્શન પર સતત નજર રાખો: આ સમયગાળા દરમિયાન તમારા બેંક ખાતા, ક્રેડિટ કાર્ડ અને યુપીઆઈ (UPI) ટ્રાન્ઝેક્શનની નિયમિત ચકાસણી કરતા રહો. તમારા મોબાઈલ નંબર પર એસએમએસ અને ઈમેઈલ એલર્ટ ઓન રાખો, જેથી દરેક નાના-મોટા વ્યવહારની તુરંત જાણ થઈ શકે.
૩. પર્સનલ સિક્યોરિટી ડિટેલ્સ ક્યારેય શેર ન કરો: બેંકનો કોઈ પણ કર્મચારી ક્યારેય ગ્રાહક પાસે OTP, ATM PIN, UPI PIN કે CVV નંબર માંગતો નથી. તેથી કોઈપણ અનધિકૃત વ્યક્તિ કે લિંક સાથે આ માહિતી ક્યારેય શેર કરશો નહીં.
૪. ટૂ-ફેક્ટર ઓથોન્ટિકેશન (2FA) અને મજબૂત પાસવર્ડ: તમારા નેટ બેંકિંગ અને મોબાઇલ બેંકિંગ એપના પાસવર્ડને જટિલ (Complex) અને અનન્ય (Unique) બનાવો. આ ઉપરાંત, તમારા ખાતામાં ૨-ફેક્ટર ઓથોન્ટિકેશન (2FA) સુવિધા સક્રિય કરો જેથી કોઈ અન્ય વ્યક્તિ લોગિન કરવાનો પ્રયાસ કરે તો તમને તુરંત જાણ થઈ જાય.
૫. માત્ર અધિકૃત (Official) સ્ત્રોત પર જ વિશ્વાસ કરો: બેંક સંબંધિત કોઈપણ નવી માહિતી કે નોટિફિકેશન માટે માત્ર બેંક ઓફ બરોડાની અધિકૃત વેબસાઈટ, ઓફિશિયલ મોબાઈલ એપ કે વેરિફાઈડ કસ્ટમર કેર નંબરનો જ ઉપયોગ કરો. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતી અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરો.
કોઈ અસામાન્ય પ્રવૃત્તિ જણાય તો શું કરવું?
જો તમને તમારા ખાતામાં કોઈ અજાણ્યો વ્યવહાર કે શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જોવા મળે, તો વિલંબ કર્યા વગર તુરંત જ બેંકની નજીકની શાખાનો સંપર્ક કરો અથવા કસ્ટમર કેર હેલ્પલાઈન પર કોલ કરીને તમારું કાર્ડ કે નેટ બેંકિંગ બ્લોક કરાવો. આ ઉપરાંત, આવા કિસ્સામાં ભારત સરકારના રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર ૧૯૩૦ પર અથવા હેલ્પલાઈન પોર્ટલ પર સાયબર ફ્રોડની તાત્કાલિક ફરિયાદ નોંધાવો.
