PFના પૈસાનું શું થયું? રિલાયન્સ કેપિટલમાં EPFOનું ₹1,816 કરોડનું રોકાણ ડૂબ્યું, CBIએ શરૂ કરી તપાસ
દેશના કરોડો નોકરીયાત લોકોની મહેનતની કમાણી સુરક્ષિત રાખવાની જવાબદારી સંભાળતા કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO)ને મોટો નાણાકીય ફટકો પડ્યો છે. રિલાયન્સ કેપિટલ લિમિટેડ (RCL)માં કરવામાં આવેલા રોકાણમાંથી આશરે ₹1,816 કરોડની રકમ હવે પરત મળવાની શક્યતા લગભગ સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. કંપનીની નાદારીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ EPFOએ સ્વીકાર્યું છે કે બાકી રકમ વસૂલવા માટે હવે કોઈ કાનૂની રસ્તો બચ્યો નથી. આ સમાચાર સામે આવ્યા બાદ કર્મચારીઓના ભંડોળના રોકાણ અને તેની સુરક્ષા અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. જોકે, આ નુકસાનનો અર્થ એવો નથી કે કર્મચારીઓના વ્યક્તિગત PF ખાતામાંથી પૈસા કપાશે.

EPFOએ રિલાયન્સ કેપિટલમાં ₹2,500 કરોડનું કર્યું હતું રોકાણ
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત વર્ષ 2013 અને 2014માં થઈ હતી. તે સમયે EPFOએ કર્મચારીઓના ભવિષ્ય નિધિના નાણાંમાંથી રિલાયન્સ કેપિટલના નોન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ (NCDs)માં કુલ ₹2,500 કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું. આ રોકાણનો હેતુ નિશ્ચિત વળતર મેળવવાનો હતો, જેથી કર્મચારીઓના ભંડોળમાં વધારો થઈ શકે. જોકે, સમય જતાં રિલાયન્સ કેપિટલની આર્થિક સ્થિતિ કથળવા લાગી હતી. કંપની નાણાકીય મુશ્કેલીઓમાં ફસાતાં તેણે રોકાણકારોને તેમની બાકી રકમ પરત કરવામાં ડિફોલ્ટ કર્યું હતું. આ ઘટનાને કારણે EPFOના કરોડો સભ્યોના ભંડોળ સાથે જોડાયેલા રોકાણની વસૂલાત મુશ્કેલ બની ગઈ હતી.
વ્યાજ સાથે બાકી રકમ વધીને ₹3,308 કરોડ થઈ
રિલાયન્સ કેપિટલ દ્વારા સમયસર ચુકવણી ન કરવામાં આવતાં EPFOની મૂળ રોકાણ કરેલી રકમ પર વ્યાજ પણ સતત વધતું ગયું હતું. ઉપલબ્ધ વિગતો અનુસાર, ₹2,500 કરોડની મૂળ રકમ પર ₹808.67 કરોડનું વ્યાજ ચડ્યું હતું. પરિણામે EPFOને મળવાપાત્ર કુલ રકમ વધીને ₹3,308.67 કરોડ થઈ હતી. પરંતુ કંપનીની નાદારીની પ્રક્રિયા શરૂ થતાં આ નાણાંની વસૂલાતનો રસ્તો મુશ્કેલ બન્યો હતો. અંતે કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ કંપનીની સંપત્તિઓ અને બિઝનેસ સંબંધિત પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયામાં થયેલી હરાજી અને નાદારી સમાધાન બાદ EPFOને તેની સંપૂર્ણ રકમ પાછી મળી શકી નહોતી.
EPFOને પરત મળ્યા માત્ર ₹1,492 કરોડ, ₹1,816 કરોડનું નુકસાન
રિલાયન્સ કેપિટલની નાદારી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ EPFOને માત્ર ₹1,492.45 કરોડ જ પરત મળી શક્યા હતા. એટલે કે મૂળ રોકાણની સંપૂર્ણ રકમ પણ પાછી મળી નથી. આંકડાઓ પ્રમાણે, મૂળ રોકાણમાંથી ₹1,007.55 કરોડની રકમ પરત મળી શકી નથી. જ્યારે તેના પર ચડેલા ₹808.67 કરોડના વ્યાજની પણ વસૂલાત થઈ નથી. આમ, બંને રકમનો સરવાળો કરીએ તો EPFOને કુલ ₹1,816.22 કરોડનું નુકસાન થયું છે. હવે સંગઠને પોતાના ટ્રસ્ટીઓને પણ જાણ કરી છે કે કંપનીની નાદારી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ બાકી રકમ મેળવવા માટે કોઈ કાનૂની વિકલ્પ ઉપલબ્ધ રહ્યો નથી.

CBIની તપાસ શરૂ, પરંતુ પૈસા પાછા મળવાની આશા ઓછી
આ મામલે માત્ર નાણાકીય નુકસાન જ નહીં, પરંતુ કથિત ગેરરીતિઓનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો છે. ઓગસ્ટ 2026માં કેન્દ્રીય તપાસ બ્યુરો (CBI)એ બાકી રકમની કથિત હેરાફેરી અંગે કેસ નોંધ્યો હતો. તપાસ એ દિશામાં આગળ વધી રહી છે કે ભંડોળની ગેરરીતિ પાછળ કોણ જવાબદાર હતું અને તેમાં કયા લોકોની ભૂમિકા હતી. જો તપાસમાં કોઈની સંડોવણી સાબિત થાય તો સંબંધિત વ્યક્તિઓ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જોકે, CBIની તપાસ અને નાણાંની વસૂલાત બંને અલગ બાબતો છે. તેથી તપાસ શરૂ થવાથી EPFOને તેના ડૂબેલા ₹1,816 કરોડ પાછા મળી જશે તેવી કોઈ ખાતરી નથી.
શું તમારા PF ખાતાના પૈસા કપાશે? જાણો EPFOએ શું સ્પષ્ટ કર્યું
આટલી મોટી રકમ ડૂબવાના સમાચારથી સામાન્ય કર્મચારીઓના મનમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું તેમના PF ખાતામાં જમા થયેલા પૈસા પર તેની અસર પડશે? તો તેનો જવાબ છે ના. આ રોકાણ સંબંધિત નુકસાનને કારણે કર્મચારીઓના વ્યક્તિગત PF ખાતામાંથી કોઈ રકમ કાપવામાં આવશે નહીં. EPFOએ ટ્રસ્ટીઓને આ નુકસાન અંગે માહિતી આપી છે, પરંતુ તેનો અર્થ કર્મચારીઓની જમા બચત જોખમમાં છે એવો નથી. PF ખાતામાં જમા થયેલી રકમ અને આ રોકાણનું નુકસાન અલગ બાબતો છે. તેથી કર્મચારીઓએ ગભરાવાની જરૂર નથી. જોકે, આ ઘટના EPFOના રોકાણના નિર્ણયોની સમીક્ષા અને ભંડોળની સુરક્ષા અંગે ગંભીર સવાલો જરૂર ઊભા કરે છે.
