ચિપ્સના પેકેટમાં ગ્રાહક સાથે છેતરપિંડી? 5 રૂપિયાની ખરીદીનો મામલો પહોંચ્યો કોર્ટમાં, કંપનીને વળતરનો આદેશ
ઘણી વખત નાની ખરીદીમાં પણ ગ્રાહકોને એવી સમસ્યાનો સામનો કરવો પડે છે, જેની તેમણે કલ્પના પણ કરી હોતી નથી. આવો જ એક કિસ્સો રાજસ્થાનના જયપુરમાંથી સામે આવ્યો છે. અહીં માત્ર 5 રૂપિયાના Lay’s ચિપ્સના પેકેટને લઈને ગ્રાહક અને કંપની વચ્ચે વિવાદ થયો હતો. ગ્રાહકનો આરોપ હતો કે પેકેટ પર 15 ગ્રામ ચિપ્સ હોવાનું લખેલું હતું, પરંતુ જ્યારે પેકેટ ખોલીને વજન કરવામાં આવ્યું ત્યારે અંદર માત્ર 4 ગ્રામ ચિપ્સ જ મળ્યા હતા. આ મામલો આખરે જિલ્લા ગ્રાહક વિવાદ નિવારણ આયોગ સુધી પહોંચ્યો હતો.
ગ્રાહકની ફરિયાદ બાદ PepsiCo સામે થઈ કાર્યવાહી
આ મામલે ગ્રાહક ચંદ્રમણ જાલાને શરૂઆતમાં સામાન વેચનાર કંપની મેટ્રો કેશ એન્ડ કેરી સમક્ષ ફરિયાદ કરી હતી. જોકે, તેમને મળેલા જવાબથી સંતોષ ન થતાં તેમણે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ત્યારબાદ 6 એપ્રિલ 2022ના રોજ જયપુરના જિલ્લા ગ્રાહક વિવાદ નિવારણ આયોગ-IIમાં ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી હતી. ફરિયાદમાં ઉત્પાદનમાં વજનની કથિત અછતને અનુચિત વેપાર વ્યવહાર અને સેવામાં ખામી ગણાવવામાં આવી હતી. બીજી તરફ, મેટ્રો કેશ એન્ડ કેરીએ દલીલ કરી હતી કે વજનની અછત ઉત્પાદન પ્રક્રિયા દરમિયાન થઈ હોઈ શકે છે, તેથી તેની જવાબદારી ઉત્પાદક કંપની PepsiCoની હોવી જોઈએ.
PepsiCoને ગ્રાહકને 8 હજાર રૂપિયા ચૂકવવાનો આદેશ
આ કેસમાં 17 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ગ્રાહક આયોગે પોતાનો નિર્ણય સંભળાવ્યો હતો. આયોગે ઉત્પાદક કંપની PepsiCo India Holdingsને જવાબદાર ઠેરવી હતી, જ્યારે મેટ્રો કેશ એન્ડ કેરી સામેની ફરિયાદ ફગાવી દીધી હતી. નોંધનીય છે કે કંપનીને નોટિસ મળ્યા છતાં તે સુનાવણી દરમિયાન હાજર રહી નહોતી. પરિણામે તેની સામે એકતરફી કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આયોગે ગ્રાહકને થયેલી માનસિક તકલીફ બદલ 5,000 રૂપિયા અને કાનૂની ખર્ચ પેટે 3,000 રૂપિયા ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આમ, માત્ર પાંચ રૂપિયાના પેકેટનો મામલો કંપની માટે આઠ હજાર રૂપિયાના વળતર સુધી પહોંચ્યો હતો.
પાંચ રૂપિયાની ખરીદીની રકમ પણ વ્યાજ સાથે પરત કરવી પડશે
ગ્રાહક આયોગે માત્ર વળતર અને કાનૂની ખર્ચ ચૂકવવાનો જ આદેશ આપ્યો નથી, પરંતુ ચિપ્સના પેકેટ માટે ચૂકવેલી પાંચ રૂપિયાની રકમ પણ પરત આપવાનું કહ્યું છે. આ રકમ પર 6 એપ્રિલ 2022થી ચુકવણી થાય ત્યાં સુધી વાર્ષિક 6 ટકા વ્યાજ ચૂકવવાનું રહેશે. કંપનીએ આઠ હજાર રૂપિયાનું વળતર અને કાનૂની ખર્ચ એક મહિનાની અંદર ચૂકવવાનું રહેશે. જો ચુકવણીમાં વિલંબ થાય તો આ રકમ પર પણ નિર્ણયની તારીખથી વાર્ષિક 6 ટકા વ્યાજ લાગુ પડશે. આ રીતે ગ્રાહકના નાના દાવાને આયોગે ગંભીરતાથી લીધો હતો.
15 ગ્રામ લખેલા પેકેટમાં માત્ર 4 ગ્રામ ચિપ્સ મળ્યાનો આરોપ
આ સમગ્ર મામલો જયપુરના રહેવાસી ચંદ્રમણ જાલાન સાથે જોડાયેલો છે, જેઓ જાલાન બિલ્ડિંગ એન્ડ હાર્ડવેર સ્ટોરના માલિક છે. તેમણે 10 નવેમ્બર 2020ના રોજ મેટ્રો કેશ એન્ડ કેરીમાંથી ઘરે મહેમાનો માટે વિવિધ ખાદ્ય સામગ્રી ખરીદી હતી. આ ખરીદીમાં પાંચ રૂપિયાનું Lay’s ચિપ્સનું પેકેટ પણ સામેલ હતું. જાલાનના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે તેમણે મહેમાનોને ચિપ્સ પીરસવા માટે પેકેટ ખોલ્યું ત્યારે અંદર ચિપ્સનું પ્રમાણ સામાન્ય કરતાં ઘણું ઓછું લાગ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે ચિપ્સનું વજન કર્યું અને માત્ર ચાર ગ્રામ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.
ગ્રાહકો માટે આ કેસ શું સંદેશ આપે છે?
આ કેસ ગ્રાહકોના અધિકારો અને પેકેટ પર દર્શાવવામાં આવેલી માહિતીની વિશ્વસનીયતા અંગે મહત્ત્વનો સંદેશ આપે છે. કોઈપણ વસ્તુ ખરીદતી વખતે તેના પેકેટ પર દર્શાવેલું નેટ વજન, કિંમત, ઉત્પાદન તારીખ અને અન્ય વિગતો તપાસવી જોઈએ. જો પેકેટમાં દર્શાવેલા જથ્થા કરતાં ઓછો માલ મળે તો ગ્રાહક પુરાવા તરીકે પેકેટ, બિલ અને વજનના ફોટા સાચવી શકે છે. ત્યારબાદ કંપનીના ગ્રાહક સેવા વિભાગ અથવા રાષ્ટ્રીય ગ્રાહક હેલ્પલાઇન 1915નો સંપર્ક કરી શકાય છે. જરૂર પડે તો ગ્રાહક આયોગમાં પણ ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે. આ કેસ દર્શાવે છે કે ગ્રાહકના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે કાયદાકીય વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે.
