UPIથી વધારે પૈસાની લેવડદેવડ કરો છો? ઇન્કમ ટેક્સ નોટિસથી બચવા આ નિયમો જાણો
આજના ડિજિટલ યુગમાં UPI દ્વારા પૈસાની લેવડદેવડ સામાન્ય બની ગઈ છે. લોકો દરરોજ બેંક ખાતામાં પૈસા મેળવે છે અને બીજા ખાતામાં ટ્રાન્સફર પણ કરે છે. પરંતુ શું મોટી રકમ જમા થવાથી ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગની નોટિસ આવી શકે છે? હકીકતમાં, માત્ર મોટી રકમ જમા થવી નોટિસનું કારણ નથી. જો ખાતામાં થતી લેવડદેવડ અને જાહેર કરેલી આવક વચ્ચે મોટો તફાવત હોય, તો વિભાગ પૈસાના સ્ત્રોત વિશે પૂછપરછ કરી શકે છે.

રોકડ જમા કરાવવા માટે શું છે રિપોર્ટિંગના નિયમો?
આવકવેરા વિભાગના સ્ટેટમેન્ટ ઑફ ફાઇનાન્શિયલ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ એટલે કે SFT નિયમો હેઠળ, નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન બચત ખાતા સહિત નિર્ધારિત ખાતાઓમાં કુલ 10 લાખ રૂપિયા કે તેથી વધુ રોકડ જમા થાય, તો તેની જાણ સંબંધિત અધિકારીઓને કરવામાં આવી શકે છે. જ્યારે ચાલુ ખાતામાં 50 લાખ રૂપિયા કે તેથી વધુ રોકડ જમા થાય, ત્યારે રિપોર્ટિંગ લાગુ પડી શકે છે. જોકે, આ મર્યાદા પાર થવાથી ટેક્સ નોટિસ આવવી અનિવાર્ય નથી. UPI અને અન્ય ડિજિટલ ટ્રાન્સફર માટે આ રોકડ મર્યાદા સીધી લાગુ પડતી નથી.
UPIથી વર્ષમાં કેટલા પૈસાની લેવડદેવડ કરી શકાય?
ઘણા લોકોને લાગે છે કે UPI દ્વારા વર્ષ દરમિયાન વધારે પૈસાની લેવડદેવડ કરવાથી ઇન્કમ ટેક્સ નોટિસ આવી શકે છે. પરંતુ માત્ર UPI ટ્રાન્ઝેક્શનની કુલ રકમના આધારે નોટિસ મોકલવાનો કોઈ સામાન્ય નિશ્ચિત નિયમ નથી. વિભાગ જરૂરિયાત મુજબ ખાતામાં આવતી રકમ અને જાહેર કરેલી આવક વચ્ચેનો તફાવત તપાસી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, તમારી વાર્ષિક આવક 12 લાખ રૂપિયા હોય અને ખાતામાં 40 લાખ રૂપિયા જમા થાય, તો બાકીની રકમ ક્યાંથી આવી તે અંગે સ્પષ્ટતા માગવામાં આવી શકે છે.

બીજાના પૈસા પોતાના ખાતામાં લેવા પર શું ધ્યાન રાખવું?
ઘણી વખત લોકો મિત્રો, સંબંધીઓ અથવા સામૂહિક ખરીદી માટે પોતાના બેંક ખાતામાં પૈસા મેળવે છે અને પછી બીજા લોકોને ટ્રાન્સફર કરે છે. આવી લેવડદેવડ દરેક કિસ્સામાં કરપાત્ર આવક ગણાતી નથી. જોકે, વારંવાર મોટી રકમ મેળવીને તરત બીજા ખાતામાં મોકલવામાં આવે, તો વ્યવહારના હેતુ અને પૈસાના સ્ત્રોત વિશે પ્રશ્નો ઊભા થઈ શકે છે. તેથી કોણે પૈસા મોકલ્યા, શા માટે મોકલ્યા અને કોને આગળ ટ્રાન્સફર કર્યા, તેનો યોગ્ય રેકોર્ડ રાખવો જરૂરી છે.
ઇન્કમ ટેક્સ નોટિસથી બચવા માટે કયા દસ્તાવેજો રાખવા?
બેંક સ્ટેટમેન્ટ, UPI પેમેન્ટની રસીદો, ઇન્વૉઇસ અને પૈસાના સ્ત્રોતને સાબિત કરતા દસ્તાવેજો હંમેશાં સાચવી રાખવા જોઈએ. ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન ભરતી વખતે વાસ્તવિક આવકની સાચી માહિતી આપવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. વ્યક્તિગત લેવડદેવડ અને વ્યવસાયની આવક વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત રાખવાથી જરૂર પડે ત્યારે અધિકારીઓને યોગ્ય જવાબ આપી શકાય છે. યાદ રાખો, મોટી રકમની લેવડદેવડ પોતે કરચોરી નથી, પરંતુ તેના સ્ત્રોતની વિશ્વસનીય માહિતી હોવી મહત્વપૂર્ણ છે.
ફ્રીલાન્સર અને નાના વેપારીઓએ ખાસ સાવચેતી રાખવી
ફ્રીલાન્સર, ટ્યુશન શિક્ષકો, નાના વેપારીઓ અને સ્વરોજગાર કરતા લોકો ઘણીવાર UPI દ્વારા ચુકવણી મેળવે છે. વ્યવસાય અથવા સેવા બદલ મળતી રકમ સામાન્ય રીતે આવકમાં ગણાઈ શકે છે, જ્યારે મિત્રો વચ્ચે બિલની વહેંચણી માટે મળેલી રકમ દરેક વખતે કમાણી ગણાતી નથી. જો વ્યક્તિગત અને વ્યવસાયિક વ્યવહારો એક જ ખાતામાં થાય, તો હિસાબ રાખવો મુશ્કેલ બની શકે છે. તેથી વ્યવસાયની આવકનો અલગ રેકોર્ડ રાખવો, જરૂરી બિલ બનાવવાં અને બેંક સ્ટેટમેન્ટ સાચવવાં સમજદારીભર્યું પગલું છે.
