Online Fraud Alert: વેબસાઇટ પર તાળાનું નિશાન જોઈને વિશ્વાસ ન કરતા! eMudhra કેસથી સામે આવ્યું મોટું સાયબર જોખમ
તમે ઑનલાઇન શોપિંગ કરો, વીજળીનું બિલ ભરો કે બેન્કિંગ વ્યવહાર કરો, ત્યારે વેબસાઇટના નામની આગળ HTTPS અથવા તાળાનું નિશાન જોઈને તેને સુરક્ષિત માની લો છો? પરંતુ માત્ર HTTPS હોવું વિશ્વસનીયતાની સંપૂર્ણ ગેરંટી નથી. ભારતની સાયબર સુરક્ષા કંપની eMudhra સાથે જોડાયેલા એક મામલામાં ડિજિટલ સર્ટિફિકેટની નબળાઈ સામે આવી છે, જેના કારણે ઑનલાઇન સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી છે.
eMudhraના આઠ ડિજિટલ સર્ટિફિકેટમાં શું ખામી મળી?
eMudhra ડિજિટલ સહી, ઑનલાઇન ઓળખ અને વેબસાઇટ સુરક્ષા સંબંધિત સેવાઓ પૂરી પાડે છે. અહેવાલો અનુસાર, કંપનીના વૈશ્વિક વેબસાઇટ સુરક્ષા વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા આઠ ઇન્ટરમિડિયેટ ડિજિટલ સર્ટિફિકેટની પ્રાઇવેટ કી નબળી હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. ડિજિટલ સર્ટિફિકેટ વેબસાઇટના ઓળખપત્રની જેમ કામ કરે છે. બ્રાઉઝર તેની મદદથી વેબસાઇટની ઓળખ ચકાસે છે અને સુરક્ષિત કનેક્શન સ્થાપિત કરવામાં મદદ મેળવે છે.
નબળી પ્રાઇવેટ કીથી ઑનલાઇન છેતરપિંડી કેવી રીતે થઈ શકે?
જો કોઈ સાયબર અપરાધી નબળી પ્રાઇવેટ કીનો દુરુપયોગ કરી શકે, તો તે વિશ્વસનીય વેબસાઇટ જેવી દેખાતી નકલી સાઇટ બનાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. આવી સાઇટ પર વિશ્વાસ રાખીને લોકો પોતાના લૉગિનની વિગતો, પાસવર્ડ અથવા ચુકવણી સંબંધિત માહિતી આપી બેસે તેવી શક્યતા રહે છે. જોકે, આ સંભવિત જોખમનો અર્થ એવો નથી કે આ ખામીનો ઉપયોગ કરીને ખરેખર સાયબર હુમલો થયો હતો. ઉપલબ્ધ માહિતીમાં આવા હુમલાનો પુરાવો સામે આવ્યો નથી.
કંપની અને સરકારી તંત્રએ શું પગલાં લીધાં?
આપેલી માહિતી અનુસાર, eMudhraએ 19 ઑક્ટોબરે અસરગ્રસ્ત આઠ ઇન્ટરમિડિયેટ સર્ટિફિકેટ રદ કર્યાં હતાં. ગૂગલ, મોઝિલા, એપલ અને માઇક્રોસોફ્ટને પણ આ મામલે જાણ કરવામાં આવી હતી, જેથી અસરગ્રસ્ત સર્ટિફિકેટને બ્લૉક કરવા જરૂરી પગલાં લઈ શકાય. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલયે તપાસ માટે વિશેષ ટીમ બનાવી હોવાની માહિતી પણ આપવામાં આવી છે.
શું ગ્રાહકોનો ડેટા લીક થયો કે સરકારી સેવાઓને અસર થઈ?
મંત્રાલયની માહિતી અનુસાર, ભારતના નિયમન હેઠળ આવતી ડિજિટલ સહીના સર્ટિફિકેટ અને eSign સેવાઓ આ ખામીથી પ્રભાવિત થઈ નહોતી. કંપનીએ પણ પોતાના સિસ્ટમમાં ઘૂસણખોરી અથવા ગ્રાહકોનો ડેટા લીક થયો હોવાની ઘટનાનો ઇનકાર કર્યો હોવાનું જણાવાયું છે. તેથી આ મામલાને સંભવિત સુરક્ષા જોખમ તરીકે સમજવો જોઈએ, સાબિત થયેલી ગ્રાહક છેતરપિંડી તરીકે નહીં. તેમ છતાં, સાયબર સુરક્ષા અંગે સાવચેતી રાખવી અત્યંત જરૂરી છે.
ઑનલાઇન છેતરપિંડીથી બચવા માટે આ બાબતો યાદ રાખો
કોઈ વેબસાઇટ પર HTTPS અથવા તાળાનું નિશાન દેખાય એટલે તે સંપૂર્ણ વિશ્વસનીય છે એવું માનશો નહીં. વેબસાઇટનું સરનામું ધ્યાનથી તપાસો, અજાણ્યા મેસેજમાં આવેલી લિંકથી પેમેન્ટ કરવાનું ટાળો અને OTP, પાસવર્ડ કે બેન્કિંગ વિગતો કોઈની સાથે શેર ન કરો. બ્રાઉઝર અને મોબાઇલ અપડેટ રાખો તથા બેન્કિંગ માટે સત્તાવાર એપનો ઉપયોગ કરો. યાદ રાખો, HTTPS કનેક્શનને સુરક્ષિત કરવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ વેબસાઇટ ચલાવનાર વ્યક્તિ વિશ્વસનીય હોવાની ખાતરી આપતું નથી.
