કેન્સરથી લઈને ડાયાબિટીસ સુધી, કરોડો લોકોનું સ્ક્રીનિંગ! સરકારી હોસ્પિટલોમાં ડિલિવરીનું પ્રમાણ 90.6% થયું
દેશની આરોગ્ય વ્યવસ્થામાં હવે માત્ર બીમારી થયા પછી સારવાર આપવા કરતાં રોગને શરૂઆતના તબક્કામાં ઓળખવા અને તેને ગંભીર બનતો અટકાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ જણાવ્યું કે 2017 પછી પ્રિવેન્ટિવ હેલ્થકેર અને અર્લી ડિટેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. તેનો હેતુ સમયસર તપાસ કરીને દર્દીઓને યોગ્ય સારવાર સુધી પહોંચાડવાનો છે.
આરોગ્ય મંદિરો દ્વારા ગામડાં સુધી તપાસની સુવિધા
જે.પી. નડ્ડાના જણાવ્યા અનુસાર, આશરે 140 કરોડની વસ્તી ધરાવતા દેશમાં આરોગ્ય સેવાઓ માત્ર મોટી હોસ્પિટલોમાં સીમિત ન રહે તે માટે પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે. આરોગ્ય મંદિરો દ્વારા 30 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોની વિવિધ બીમારીઓ માટે સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવે છે. તેમાં મોઢાના કેન્સર, સ્તન કેન્સર, સર્વાઇકલ કેન્સર ઉપરાંત ડાયાબિટીસ અને હાઈપરટેન્શનની તપાસનો સમાવેશ થાય છે. આ પહેલનો હેતુ પ્રાથમિક સ્તરે આરોગ્ય સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
કરોડો લોકોની ડાયાબિટીસ અને બ્લડપ્રેશર માટે તપાસ
આરોગ્ય મંત્રી દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આંકડા અનુસાર, 2018થી અત્યાર સુધી આશરે 44 કરોડ લોકોની હાઈપરટેન્શન માટે તપાસ કરવામાં આવી છે, જેમાં લગભગ 7.6 કરોડ લોકોમાં આ સમસ્યા ઓળખાઈ હતી. તેવી જ રીતે, લગભગ 44 કરોડ લોકોની ડાયાબિટીસ માટે સ્ક્રીનિંગ થયું અને આશરે 5 કરોડ લોકોમાં બીમારીની ઓળખ થઈ. આ આંકડા દેશમાં બિનચેપી રોગોની તપાસનું પ્રમાણ દર્શાવે છે. જોકે, બીમારીની ઓળખ થવી અને સારવાર પૂર્ણ થવી અલગ બાબતો છે.
કેન્સરની વહેલી ઓળખ માટે પણ મોટા પાયે સ્ક્રીનિંગ
નડ્ડાએ કેન્સર સ્ક્રીનિંગના આંકડા રજૂ કરતાં જણાવ્યું કે મોઢાના કેન્સર માટે આશરે 37.7 કરોડ લોકોની તપાસ થઈ હતી, જેમાં લગભગ 2.2 લાખ સંભવિત કેસ ઓળખાયા હતા. સ્તન કેન્સર માટે 17.7 કરોડ સ્ક્રીનિંગમાં લગભગ 99 હજાર કેસ, જ્યારે સર્વાઇકલ કેન્સર માટે 19.8 કરોડ તપાસમાં આશરે એક લાખ કેસ નોંધાયા હતા. વહેલી ઓળખથી સમયસર નિદાન અને સારવારની તક મળી શકે છે, પરંતુ દરેક સ્ક્રીનિંગ પરિણામની આગળની તબીબી તપાસ જરૂરી છે.
બાળકો અને ગર્ભવતી મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય પર વિશેષ ધ્યાન
કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ માતા અને બાળકની આરોગ્યસંભાળને પણ મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોને જન્મથી લઈને 16 વર્ષની ઉંમર સુધી રસીકરણ કાર્યક્રમ હેઠળ વિવિધ રસી આપવામાં આવે છે. ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે પણ નિયમિત તપાસ અને રસીકરણની વ્યવસ્થા છે. સામાન્ય ગર્ભાવસ્થામાં પાંચ ચેકઅપ અને બે રસીકરણનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે હાઈ-રિસ્ક ગર્ભાવસ્થામાં વધુ દેખરેખ સાથે આઠ ચેકઅપની જોગવાઈ હોવાનું જણાવાયું હતું.
સરકારી હોસ્પિટલોમાં પ્રસૂતિનું પ્રમાણ વધ્યું
માતૃત્વ આરોગ્ય અંગે નડ્ડાએ જણાવ્યું કે 2014માં સરકારી હોસ્પિટલોમાં થતી પ્રસૂતિનું પ્રમાણ આશરે 78 ટકા હતું, જે 2023-24ના આંકડા મુજબ વધીને 90.6 ટકા થયું છે. તેમણે સિઝેરિયન એટલે કે સી-સેક્શન પ્રસૂતિના ખર્ચ અંગે પણ માહિતી આપી હતી. જોકે, સરકારી સહાય કઈ હોસ્પિટલ, યોજના અને પાત્રતાની શરતો હેઠળ મળે છે તે ચકાસવું જરૂરી છે. એકંદરે, સરકારનો ભાર આરોગ્ય સેવાઓની પહોંચ વધારવા, વહેલી તપાસને પ્રોત્સાહન આપવા અને માતા-બાળકની સંભાળ મજબૂત કરવા પર છે.
