કેન્સરનું જોખમ વધારતી 5 આદતો! દારૂ, તમાકુથી લઈને ખોટા ખાનપાન સુધી, જાણો કેવી રીતે રાખશો સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન

સારી જિંદગી માટે સારું સ્વાસ્થ્ય સૌથી જરૂરી છે, પરંતુ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓ આજે સમગ્ર વિશ્વ માટે મોટો પડકાર બની રહી છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા એટલે કે WHO અનુસાર, કેન્સર શરીરના લગભગ કોઈપણ અંગ અથવા પેશીઓમાં શરૂ થઈ શકે છે. આ બીમારીમાં અસામાન્ય કોષો નિયંત્રણ બહાર વધવા લાગે છે અને આસપાસના સ્વસ્થ કોષોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં આ કોષો શરીરના અન્ય અંગો સુધી ફેલાઈ શકે છે, જેને મેટાસ્ટેસિસ કહેવામાં આવે છે.

વિશ્વમાં કયા પ્રકારના કેન્સર સૌથી વધુ જોવા મળે છે?

વિશ્વભરમાં ફેફસાં, સ્તન, આંતરડાં, પ્રોસ્ટેટ, પેટ અને લીવરનું કેન્સર આરોગ્ય માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. આપેલી માહિતી અનુસાર, 2024માં ફેફસાંના કેન્સરના અંદાજિત 26 લાખ નવા કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે સ્તન કેન્સરના આશરે 24 લાખ કેસ હતા. કોલોન અને રેક્ટમના કેન્સરના અંદાજિત 20 લાખ કેસ નોંધાયા હતા. મૃત્યુના આંકડામાં પણ ફેફસાંનું કેન્સર સૌથી આગળ હતું. જોકે, આ આંકડાઓના મૂળ સ્રોત અને ગણતરીની પદ્ધતિ ચકાસવી જરૂરી છે.

દારૂનું સેવન કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે

નેશનલ કેન્સર ઇન્સ્ટિટ્યૂટના જણાવ્યા પ્રમાણે, દારૂનું સેવન મોઢા, ગળા, અન્નનળી, લીવર અને સ્તન સહિતના કેટલાક કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે. સામાન્ય રીતે દારૂનું સેવન જેટલું વધારે અને લાંબા સમય સુધી થાય, તેટલું જોખમ વધી શકે છે. તેથી દારૂથી દૂર રહેવું સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ સુરક્ષિત પસંદગી છે. જો તમે દારૂ પીતા હો, તો તેને છોડવા માટે તબીબી સલાહ અને જરૂરી સહાય મેળવવી ઉપયોગી બની શકે છે.

તમાકુ, ખરાબ ખાનપાન અને વધતું વજન પણ જોખમી

કેન્સરનું જોખમ માત્ર દારૂથી જ નથી વધતું. તમાકુ, સિગારેટ અને અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનો અનેક પ્રકારના કેન્સર સાથે જોડાયેલા છે. બીજી તરફ, અસંતુલિત આહાર, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને વધારાનું વજન પણ કેટલાક કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે. સ્વાસ્થ્ય માટે ફળો, શાકભાજી અને ફાઇબરયુક્ત ખોરાકનો સમાવેશ કરવો, નિયમિત કસરત કરવી અને તમાકુથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું લાભદાયક છે. આદતોમાં નાના પરંતુ સતત ફેરફારો લાંબા ગાળે સારા પરિણામ આપી શકે છે.

વધુ પડતો તડકો અને અન્ય જોખમી પરિબળોથી સાવચેત રહો

સૂર્યનાં અલ્ટ્રાવાયોલેટ એટલે કે UV કિરણોના વધુ સંપર્કથી ત્વચાના કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે. ખાસ કરીને લાંબા સમય સુધી તડકામાં રહેતા લોકોએ પોતાની ત્વચાનું રક્ષણ કરવું જોઈએ. છાંયડાનો ઉપયોગ, શરીરને ઢાંકતાં કપડાં અને યોગ્ય સનસ્ક્રીન મદદરૂપ બની શકે છે. આ ઉપરાંત, કેટલાક ચેપ, વારસાગત પરિબળો અને પર્યાવરણમાં રહેલા હાનિકારક તત્ત્વો પણ ચોક્કસ પ્રકારના કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે. તેથી વ્યક્તિગત જોખમને સમજવું જરૂરી છે.

કેન્સરથી બચવા માટે શું કરવું જોઈએ?

કેન્સરના દરેક કેસને અટકાવી શકાય એવું નથી, પરંતુ કેટલીક જીવનશૈલી સંબંધિત આદતો બદલીને જોખમ ઘટાડી શકાય છે. તમાકુથી દૂર રહો, દારૂ ન પીવો, સંતુલિત આહાર લો, નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરો અને તડકાથી ત્વચાનું રક્ષણ કરો. ઉંમર, લિંગ અને વ્યક્તિગત જોખમ પ્રમાણે જરૂરી સ્ક્રીનિંગ તથા રસીકરણ અંગે ડૉક્ટરની સલાહ લો. શરીરમાં લાંબા સમય સુધી રહેતા અસામાન્ય લક્ષણોને અવગણશો નહીં. વહેલી તપાસથી યોગ્ય સમયે સારવાર શરૂ કરવાની શક્યતા વધી શકે છે.